📍نسخهی خانگی به جای نوشداروی فرنگیبه گفتهی آیزایا برلین، اقلیت بسیار کوچک نخبگان روس با دیدن وضع…
انتشار: 2026/07/18 10:53 UTC
📍نسخهی خانگی به جای نوشداروی فرنگیبه گفتهی آیزایا برلین، اقلیت بسیار کوچک نخبگان روس با دیدن وضع اسفبار کشورشان خواهناخواه دستخوش عذاب وجدان میشدند، اما هیچ راهی برای اصلاح امور پیش پای خود نمیدیدند. به همین دلیل بسیاری از تحصیلکردگان روس به وعدههای آرمانشهری امثال هگل و مارکس دل خوش کردند. نظریاتی چون «پیشرفت تاریخ» به آنها تسلای خاطر میداد که تمام ملتها، از جمله ملت خودشان، ناگزیر به سوی نظم و هماهنگی آرمانی پیش میروند. در همان حال، نخبگان روس با مشاهدهی تفاوتهای فاحش کشور خودشان با کشورهای غربی به این نتیجه میرسیدند که نمیتوان به نوشداروهای فرنگی امید چندانی بست و برای علاج امراض خانگی باید داروی خانگی تدارک دید، فلاکت مردم روسیه را نه سوسیالیسم شفا میدهد و نه لیبرالیسم. با همین واقعبینی و دوراندیشی بود که شماری از متفکران روس از جمله هرتسن، تولستوی، بلینسکی (منقدی که در چرخشی مشهور به انفعال هگلی پشت کرد و مبارز نستوه مکتب انسانگرایی شد) و همچنین رهبران جنبش پوپولیسم تیغ تیز نقدهای ویرانگر خود را برافراشتند و به تمامی آموزههای جبرگرا، چه از اردوی چپ و چه از اردوی راست، تاختند. هیچیک از مکاتب غربی، که میکوشیدند آدمیان را جملگی در یک قالب واحد بگنجانند یا جهنم امروز را مقدمهی دیالکتیکی بهشت فردا بخوانند و مصائبش را توجیه کنند، از حملات متفکران روس در امان نماندند. به گفتهی برلین، کاراترین روش انتقادی این متفکران را میتوان در نوشتههای تعلیمی تولستوی دید: «عادت به طرح پرسشهایی به غایت ساده و در عین حال اساسی که عمداً به صورت عریان و بیپیرایه بیان میشوند و قلب مسئله را نشانه میگیرند و بسیار ژرفتر از تأملات متفکران معتدلتر و عینیتر قضایا را میشکافند.» مثالی از این شیوه، که برلین بارها آن را نقل میکند، خاطرهای است از هرتسن. روزی لویی بلان، سوسیالست فرانسوی، در باب این مسئله موعظه میکرده است که زندگی یک تکلیف اجتماعی بزرگ است و انسان همواره باید خود را فدای جامعه کند. هرتسن حرف او را قطع میکند و میپرسد: «چرا؟»ــ بلان گفت: «منظورت چیست که چرا؟ مگر هدف غایی انسان چیزی جز سعادت جامعه است؟»ــ گفتم: «آخر اگر همه فداکاری کنند و کسی از زندگی لذت نبرد که این غرض حاصل نمیشود.»✍️از متن مقالهی یک «انقلابی بیتعصب» به قلم آیلین کِلی که با ترجمهی راضیه خشنود در بخش ویژهی بررسی اتدیشهی آیزایا برلین در اندیشه پویا ۱۰۱ منتشر شده است.
پستهای تلگرام — 📚✏️ندای سیاست
از جنگ قبیلهای تا لشگرکشی مطبوعاتیاین چند خط خطاب به رفیق و همکاری قدیمی است که این روزها پایش را در یک کفش کرده که بر آتش جنگی قبیلهای بدمد و در یکی از آخرین شمشیرزدنها و لشگرکشیهایش ما را هم سوار مرکب قبیلهی اشقیا (البته به زعم خود) کرده است. راستش جا خوردم وقتی دیدم محمد قوچانی، سردبیر آگاهی نو، مجله اندیشه پویا را ارگان روشنفکری دینی قالب زده و نوشته است: "روشنفکری دینی بدون روزنامهنگاری از کیهان فرهنگی و کیان و مدرسه و اندیشه پویا در اثبات و مهرنامه و سیاستنامه و تجارت فردا و آگاهی نو در انتقاد از این جریان...." (منتشرشده در انصافنیوز)عجالتا به این توضیح مختصر بسنده میکنم که تمایز ممتاز اندیشهپویا در طول ۱۵ سال انتشارش همین بوده که عضو هیچ قبیلهای نبوده و زیر بیرق هیچ مرادی تا امروز سینه نزده است. نه طباطبایی و نه سروش و نه هیچ فرد دیگری. در این مجله، هم بابک احمدی نوشته است، هم مرتضی مردیها. هم مصاحبه سروش منتشر شده است، هم مصاحبه طباطبایی. بارها گفتوگوها و مقالات محمد طبیبیان و موسی غنینژاد در همین مجله منتشر شده است. ما اگر تریبون روشنفکری دینی بودیم که محمد قوچانی لطف دارد و این طوق را بر گردن اندیشه پویا میاندازد، به سراغ پرونده ساواک شریعتی _البته با رویکردی همزمان انتقادی و منصفانه_ نمیرفتیم. سه سال پیش، همین سردبیر بیتقصیر اندیشهپویا به تفصیل در نقد صناعت و قناعت و نسبتش با توسعه در مجله نوشته است و این "کشف جدید" مبارزان علیه روشنفکری دینی در همان نشریهای که محمد قوچانی ارگان روشنفکری دینی میخواندش منتشر شده است. این هم در نوع خود جالب است که انتشار مصاحبهها با سروش در مطبوعاتی که برادرم محمد قوچانی سردبیرش بوده نشانه آزاداندیشی سردبیر است و چاپ یک مصاحبه با سروش در اندیشه پویا نشانه عضو قبیله بودن سردبیر یک لاقبای این نشریه با روشنفکران دینی.با همه احترام به روشنفران دینی و غیردینی و تلاشهای فکریشان، اندیشهپویا هیچگاه بلندگوی یک جریان نبوده است. از همه در جای خود آموخته، در نقادی افکار توسعهستیز صریح و پیشرو بوده و درعینحال تلاش کرده در جاده انصاف به مسیر خود ادامه دهد. سخن بسیار است....باری، ما اگر دغدغهای در مجله داشتهایم عمدتا نقد رادیکالیسم و تندروی و هیجانزدگی و ترویج توسعه و یک لیبرالیسم مداراجو بوده است. جهتگیری داشتهایم اما برخلاف برخی روزنامهنگاران و رسانهها جانبداری نکردهایم و عضو قبیله نبودهایم.و البته وقتی بسیاری از جمله محمد قوچانی عزیز چپ بودند و سکه لیبرال بودن کمتر رواج داشت، همین سردبیر یک لاقبای اندیشهپویا که جوانلیبرالی تندمزاج (مثل امروز محمد قوچانی) بود، توسط رفیق جوان چپمزاجش متهم شد که پیام جامعه مدنی را اشتباه دریافت کرده است.اینها را رفیق قدیمی ما میداند (اصلا همه آنچه خوراک نقد اوست از یک گفتگوی چالشی و انتقادی اندیشه پویا با عبدالکریم سروش برآمده) اما چون دوست دارد جنگ قبیلهای راه بیاندازد، اندیشهپویا را هم خرج اردوکشی مطلوب خود میکند. اشکالی البته نیست. اما امیدوارم بعدها اگر پژوهشگر یا روزنامهنگاری قلم به دست گرفت تا تاریخ دورهی ما را بنویسد آنقدر دقیق و متعهد به حقیقت باشد که قیمه و ماست را در هم نریزد و آش شلهقلمکاری به نام "تاریخ اندیشه" بر سفره نسلهای آینده نگذارد.رضا خجسته رحیمیسردبیر اندیشه پویا@andishepouya
🎙️صوت نشست «محافظهکاری و لیبرالیسم در ایران»♦️با سخنرانی احمد بستانی، شروین مقیمی، شاهین زینعلی و حامد زارع📅 دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ 🦉@goftemaann
🌍 دوره عالی آفریقا شناسی🔻آشنایی با ظرفیتها، فرصتها و مسیرهای تعامل با قاره آفریقا🔻با حضور جمعی از مدیران وزارت امور خارجه، استادان و سفیران ایران در آفریقا 🗓 ۱۶ و ۱۷ شهریور⏰ از ساعت ۸ صبح تا ۱۷ عصر📍دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه📱 ثبتنام و دریافت اطلاعات بیشتر:📞+989939127962📲@educationydciran📧Education.ydc.iran@gmail.com#آفریقا_شناسی #آفریقا #دیپلماسی #وزارت_امور_خارجه #مرکز_دیپلماسی_جوانان |مرکز دیپلماسی جوانان|🆔 @ydc_iran🌍 دوره عالی آفریقا شناسی🔻آشنایی با ظرفیتها، فرصتها و مسیرهای تعامل با قاره آفریقا🔻با حضور جمعی از مدیران وزارت امور خارجه، استادان و سفیران ایران در آفریقا 🗓 ۱۶ و ۱۷ شهریور⏰ از ساعت ۸ صبح تا ۱۷ عصر📍دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه📱 ثبتنام و دریافت اطلاعات بیشتر:📞+989939127962📲@educationydciran📧Education.ydc.iran@gmail.com#آفریقا_شناسی #آفریقا #دیپلماسی #وزارت_امور_خارجه #مرکز_دیپلماسی_جوانان |مرکز دیپلماسی جوانان|🆔 @ydc_iran
#خبرنتایج کنکور دکتری منتشر شد.به همه دانشجویان محترم علوم سیاسی و روابط بین الملل که در دانشگاههای مختلف ایران قبول شده اند تبریک عرض میکنیم و برای آنها آرزوی موفقیت داریم.@Nedaye_siyasat
#کتاب_امروز: «روایت و تجدداندیشی در ایران معاصر»سیدرضا حسینیانتشارات قصیدهسرا۳۲۰ صفحهلینک دسترسی: b2n.ir/ez6733
تصمیم کُبرایِ حاکمان ایران: جنگ، انرژی و اصلاحات اقتصادی مهمترین بخش این گفتوگو به مسأله انرژی در ایران میپردازد. امیر کرمانی – اقتصاددان ایرانی دانشگاه برکلی در کالیفرنیا - از ضرورتهایی میگوید که به دلیل دههها تأخیر در اصلاحات اقتصادی پدید آمدهاند و به وضعیت وخیمی رسیدهاند. وی عمیقاً نسبت به چیزی که میتوان آنرا به صورت استعاری #روز_صفر_انرژی خواند هشدار داده و برای آن راهحل ارائه میکند. دیدن گفتوگوyoutu.be/SMohF2IjMEI%D8%A7%D9%85%D8%A7 بخش مهمی از این گفتوگو هم درباره جنگ آمریکا علیه ایران و راهحلی است که در سایه تحولات ژئوپلتیک اخیر بروز کرده است. امیر کرمانی تحولات تنگه هرمز را در کنار مثلث ایران، آمریکا و چین، راهحلی برای مدیریت مناقشه دیرینه بین ایران و آمریکا میداند. امیر کرمانی همچنین از تصمیم کبرایِ حاکمان ایران میگوید، تصمیم برای آن که در بیست سال آینده اولویت را به توسعه اقتصادی ایران بدهند یا ندهند. #امیر_کرمانی #تنگه_هرمز #بدهی_سیاسی #ایران_و_آمریکا #اصلاحات_انرژی #انرژی_خورشیدی #تصمیم_کبری @Irantalk_sn