♦️کالبدشکافیی یک متن از دکتر شریعتی در بارهی امریکا /۲(تقدیم به دانشجویان دو کلاس نقد نظریههای…
انتشار: 2026/07/02 11:49 UTC
♦️کالبدشکافیی یک متن از دکتر شریعتی در بارهی امریکا /۲(تقدیم به دانشجویان دو کلاس نقد نظریههای معاصر جامعهشناسی در همین ترم ...)✍حسن محدثیی گیلوایی۱۱ تیر ۱۴۰۵ج) کالبدشکافیی خوشهایی متن: وقتی به خوشهها یا دستههای گزارههای این متن مینگریم، درمییابیم با متنی منفینگرانه مواجه ایم و این منفینگری معطوف است به: _ امریکا بهطور کلی (و نه امریکا از جهتی خاص مثلا سیاست خارجی اش یا تاریخ استعمارگرانه اش)؛- به فرهنگ ایرانی در آن زمان؛- و هم به برخی علوم انسانی.ضربآهنگ متن تند و جذاب است و با حرف عطف و از رهگذر آوردن جملات مسلسل، فرصت اندیشیدن و بازاندیشی از مخاطب سلب میشود و قدرت القاگریی متن افزایش مییابد. متن از موضع دانای کل واجد اقتدار بیان میشود و نویسنده بدون هر گونه ارجاعی، فقط به همدلیی مخاطب در شنیدن و پذیرش این جملات اتکا میکند.کلیت متن با هم پیوستهگی دارد و اختلال و گسستی در بیان وجود ندارد. با این همه، در انتهای متن ضربهای به مخاطب وارد میشود و جملهای بیان میشود که برای آن هیچ مقدمهچینی نشده و کاملا غافلگیرکننده است و این بر جذابیت متن میافزاید: اما من، علیرغم آنها همه، به معجزة استعداد خدائی انسان ایمان دارم.🔻نسبت متن با متون دیگر شریعتی (نسبت متن با متون دیگر): نویسنده در متون مختلف خود بسیار تحت تاثیر افکار فرانتس فانون در بارهی امریکا قرار دارد و بارها افکار منفیی او را در بارهی امریکا ذکر کرده است و علاوه بر این، به مناسبتهای مختلف ارزیابیهای منفی از امریکا (بهویژه در مقایسه با جوامع و برهنگهای دیگر) مطرح کرده است. 🔻نقد فرامتنیی متن: الف) نسبت متن با ماتن (نویسنده): میدانیم که او مسلمانی معتقد و شیعی است و در خانوادهای کاملا دینی تربیت شده و این کمک میکند که نگاه منفیی او به یک جامعهی غربی و علوم انسانیی جدید و فرهنگ جامعهی ایرانی در عصر پهلوی برای ما قابل فهم باشد.ب) نسبت متن با زمینهی تاریخی-اجتماعی:نویسنده در عصری میزید که در گفتمانهای مسلط زمانه، امریکا بهعنوان مظهر امپریالیسم معرفی میشود و دمکراسی و دیگر ایدهها و اندیشههای غربی، ضد انسانی و ضد اخلاقی و استعماری تعریف میشوند. همچنین، در این گفتمان نگاه به علوم انسانی نیز کم و بیش منفی است.پایان#نقد#نقد_متن#علی_شریعتی#متن_ژورنالیستی#کالبدشکافی_متن#کالبدشکافی_مفهومی@NewHasanMohaddesi

