سوال: آیا می توان داخل نورگیر مرکزی ساختمان ، تراس ایجاد کرد و همچنین داخل آن پکیج و یا انشعاب گاز…

سوال: آیا می توان داخل نورگیر مرکزی ساختمان ، تراس ایجاد کرد و همچنین داخل آن پکیج و یا انشعاب گاز ایجاد نمود ؟خیر🔥وجود پکیج در فضای تراس، همراه با امکان تردد افراد و همچنین وجود درب یا پنجره‌های بازشو به سمت تراس، در کنار ایجاد شفت یا نورگیر مرکزی در ساختمان، از منظر ایمنی حریق و الزامات معماری می‌تواند مخاطرات جدی ایجاد کند.مطابق مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان (الزامات عمومی ساختمان)، بخش تعاریف، صفحات ۱۴ و ۱۵، تراس یا مهتابی به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های فضاهای نیمه‌باز تعریف شده و عبارت است از:«سطح روبازی از ساختمان که بام بخش‌هایی از طبقه زیرین محسوب می‌شود.»همچنین در تعریف فضاهای نیمه‌باز تصریح شده است که این فضاها باید حداقل در یک وجه کاملاً باز باشند تا امکان نورگیری و تهویه طبیعی فراهم شود. بنابراین، ماهیت اصلی تراس، یک فضای باز یا نیمه‌باز با کارکرد نورگیری، تهویه و استفاده محدود است و نه فضایی برای ایجاد محصورشدگی عملکردی یا تبدیل به شفت انتقال مخاطرات.علاوه بر این، مطابق فصل 4-6 مبحث چهارم (نورگیری و تهویه فضاها)، به‌ویژه بند 4-6-1، کلیه فضاهای مشمول نور و تهویه طبیعی باید دارای شرایطی باشند که نور طبیعی کافی و تهویه مناسب را تأمین کنند. همچنین بر اساس بند 4-6-3، ابعاد و سطح مؤثر نورگیر باید به‌گونه‌ای حفظ شود که عملکرد اصلی نورگیر دچار اختلال نشود.بر اساس جدول 4-6 مبحث چهارم نیز حداقل ابعاد و نسبت‌های هندسی نورگیر الزامی است و هرگونه دخل‌وتصرف، پیش‌آمدگی یا بهره‌برداری که موجب کاهش سطح مؤثر نورگیری، محدود شدن جریان هوا یا تغییر عملکرد فضای باز الزامی شود، مغایر با ضوابط تلقی می‌شود.استقرار تجهیزات گازسوز مانند پکیج در چنین فضایی، خصوصاً زمانی که تراس در مجاورت شفت یا نورگیر عمودی مرکزی ساختمان قرار دارد، می‌تواند کاربری اصلی این فضای نیمه‌باز را از حالت ایمن خارج کند. در شرایط اضطراری، این فضای عمودی عملاً به مسیر انتقال شعله، دود، حرارت و گازهای خطرناک میان طبقات تبدیل خواهد شد.در صورت بروز آتش‌سوزی یا نشت گاز، به دلیل شکل هندسی شفت و نورگیر مرکزی، پدیده اثر دودکشی (Chimney Effect) ایجاد شده و شرایط برای انتقال سریع محصولات احتراق، حرارت و گاز به طبقات فوقانی و فضاهای مجاور فراهم می‌شود. وجود بازشوها (درب یا پنجره) به سمت این فضا نیز احتمال سرایت حریق و نفوذ دود به واحدهای مسکونی را به‌شدت افزایش می‌دهد.این شرایط نه‌تنها موجب افزایش سرعت توسعه حریق می‌شود، بلکه فرآیند تخلیه اضطراری ساکنان و عملیات اطفا و امدادرسانی نیروهای آتش‌نشانی را نیز با مخاطره جدی مواجه می‌سازد.بنابراین، با استناد به تعاریف صفحات ۱۴ و ۱۵ مبحث چهارم، بندهای 4-6-1، 4-6-3 و جدول 4-6 مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان و همچنین اصول مهندسی حفاظت و پیشگیری از حریق، وجود پکیج و ایجاد شرایط بهره‌برداری مخاطره‌آمیز در تراسِ متصل به نورگیر یا شفت مرکزی می‌تواند موجب افزایش قابل‌توجه خسارات جانی و مالی شده و به‌عنوان یک ریسک جدی و غیرقابل اغماض ایمنی حریق تلقی گردد.@nfsi125@nfpa_org