آثار ژان شاردن در چند مرحله منتشر شد. نخستین کتاب او دربارۀ ایران، Le couronnement de Soleïmaan tro…
انتشار: 2026/08/16 06:37 UTCدریافت: 2026/08/18 15:49 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 15:49 UTC
آثار ژان شاردن در چند مرحله منتشر شد. نخستین کتاب او دربارۀ ایران، Le couronnement de Soleïmaan troisième، گزارشی از تاجگذاری شاه سلیمان صفوی و سالهای آغازین سلطنت او بود که در پاریس در ۱۶۷۱م / ۱۰۸۲ق منتشر شد و هنوز سفرنامۀ اصلی شاردن نبود.نخستین بخش سفرنامه در لندن در ۱۶۸۶م / ۱۰۹۷ق با عنوان Journal du voyage du chevalier Chardin en Perse et aux Indes orientales منتشر شد و فقط بخش نخست سفر دوم شاردن، یعنی مسیر پاریس تا اصفهان، را در بر میگرفت. همزمان ترجمۀ انگلیسی همین بخش نیز با عنوان The Travels of Sir John Chardin into Persia and the East Indies منتشر شد.چاپ آمستردام ۱۷۱۱م / ۱۱۲۳ق با عنوان Voyages de monsieur le chevalier Chardin en Perse et autres lieux de l’Orient مهمترین مرحلۀ انتشار اثر شاردن در زمان حیات او بود. این چاپ به دو صورت سه جلد quarto و ده جلد duodecimo انتشار یافت و بخش عمدۀ مطالب اصلی او را، از جمله توصیف عمومی ایران، علوم و هنرها، حکومت، دین، اصفهان و دو سفر از اصفهان به بندرعباس، در اختیار خوانندگان گذاشت. به همین دلیل، ۱۷۱۱ نخستین انتشار گسترده و اساسی اثری است که امروز به عنوان سفرنامۀ شاردن میشناسیم.با این حال، چاپ ۱۷۱۱ هنوز کاملاً کامل نبود و ناشر بعضی بخشهای دستنوشتۀ شاردن را حذف کرده بود. این قسمتها در چاپ آمستردام ۱۷۳۵م / ۱۱۴۸ق دوباره به متن اضافه شد و ایرانیکا آن را نخستین چاپ کامل آثار منتشرشدۀ شاردن میداند که در ۴ جلد منتشر شد.ترجمۀ انگلیسی هیچگاه به صورت کامل و معادل چاپهای ۱۷۱۱ یا ۱۷۳۵ منتشر نشد. در ۱۷۲۰ قرار بود ترجمهای هشتجلدی از آن منتشر شود، اما فقط دو جلد نخست آن چاپ شد و شش جلد دیگر هرگز انتشار نیافت. ایرانیکا تصریح میکند که ترجمۀ دیگری از بخشهای باقیمانده منتشر نشده و در مجموع کمتر از نیمی از اثر اصلی به انگلیسی در دسترس است. بنابراین برای داشتن نسخۀ کامل سفرنامۀ شاردن، نسخۀ انگلیسی جایگزین چاپهای فرانسوی ۱۷۱۱ و ۱۷۳۵ نیست.مشخصات چاپ ۱۷۱۱: Chardin, Jean. Voyages de monsieur le chevalier Chardin en Perse et autres lieux de l’Orient. 3 vols. Amsterdam: J. L. de Lorme, 1711.مشخصات چاپ ۱۷۳۵:Chardin, Jean. Voyages du Chevalier Chardin en Perse et autres lieux de l’Orient: Nouvelle édition, augmentée du Couronnement de Soliman III et d’un grand nombre de passages tirés du manuscrit de l’auteur qui ne se trouvent point dans les éditions précédentes. 4 vols. Amsterdam: Aux dépenses de la compagnie, 1735.
پستهای تلگرام — نقشههای تاریخی و عکسهای هوایی
Jean Chardin, Voyages en Perse, Tome 1, Amsterdam, Aux dépenses de la Compagnie, 1735.pdfJean Chardin, Voyages en Perse, Tome 2, Amsterdam, Aux dépenses de la Compagnie, 1735.pdfJean Chardin, Voyages en Perse, Tome 3, Amsterdam, Aux dépenses de la Compagnie, 1735.pdfJean Chardin, Voyages en Perse, Tome 4, Amsterdam, Aux dépenses de la Compagnie, 1735.pdf
Jean Chardin, Voyages en Perse, Tome 1, Amsterdam, Jean Louis de Lorme, 1711.Jean Chardin, Voyages en Perse, Tome 2, Amsterdam, Jean Louis de Lorme, 1711.Jean Chardin, Voyages en Perse, Tome 3, Amsterdam, Jean Louis de Lorme, 1711.
سفرنامۀ ژان شاردن(توضیحات بر اساس مدخل شاردن در دانشنامۀ ایرانیکا است.)ژان شاردن (Jean Chardin؛ ۱۶۴۳–۱۷۱۳) جواهرسازِ اوگنو و سیاح فرانسوی بود. ایرانیکا سفرنامۀ او را مفصلترین گزارش خارجی از ایران روزگار خودش میداند و اطلاعات او را از نظر گستره، دقت و عمق برتر از دیگر نویسندگان غربی دورۀ صفوی ارزیابی میکند.شاردن نخستین بار در حدود ۱۶۶۴ یا ۱۶۶۵ در مسیر هند از ایران گذشت، به دربار شاه عباس دوم راه یافت و مدتی در ایران ماند. در ذیالحجه ۱۰۷۸ق / ۱۶۶۷م از هرمز به اصفهان سفر کرد و در ۱۰۸۰ق / ۱۶۶۹م نیز برای حدود شش ماه دوباره به ایران بازگشت. سفر دوم او مفصلتر و مستندتر است: در ۹ ربیعالاول ۱۰۸۴ق / ۲۴ ژوئن ۱۶۷۳م، پس از عبور از ایروان، تبریز، زنجان، قم و کاشان به اصفهان رسید. سپس چهار سال و نیم در ایران ماند؛ بخش مهمی از این مدت را در اصفهان گذراند و دو بار نیز از اصفهان به بندرعباس سفر کرد. در گزارشهای او شهرهایی چون مرند، سلطانیه، ابهر، قزوین، شیراز، لار و جهرم نیز مطرح شدهاند. شاردن درباره راهها، منزلگاهها، پلها، کاروانسراها، بناها و اندازۀ شهرها اطلاعات نسبتاً دقیقی ثبت کرده است. در ۱۶۷۵ نیز چهار ماه در قزوین اقامت داشت.شاردن مدت زیادی در اصفهان زندگی کرد و در ۱۰۸۷ق / ۱۶۷۶م بهطور مشخص مشغول تدوین توصیف مفصل اصفهان بود؛ این نوشته بعدها بخش مستقلی از سفرنامه شد. مسیر اصفهان تا بندرعباس نیز در دو سفر جداگانه در کتاب او شرح داده شده است. شاردن در اواخر ۱۰۸۸ق / ۱۶۷۷م ایران را به مقصد هند ترک کرد.در مورد تصاویر سفرنامۀ او، ایرانیکا تصریح میکند که طرحهای اصلی عمدتاً کار گیوم ژوزف گرلو، هنرمند فرانسوی همراه شاردن در بخشی از سفر دوم، بودهاند، نه خود شاردن. این تصاویر بیشتر بناها، جزئیات معماری و نماهای شهری را نشان میدهند. بیش از یکچهارم تصاویر سفرنامه به اصفهان و تختجمشید اختصاص دارد. ایرانیکا آنها را در مجموع برای نمایش موضوعاتشان نسبتاً دقیق میداند، هرچند نماهای شهری تا حدی کلی شدهاند و جزئیات تزئینات معماری دقت کمتری دارند.در فرستههای بعد توضیحی دربارۀ تاریخ چاپ آثار او خواهیم داد و نسخههایی از سفرنامۀ او را در کانال خواهیم فرستاد.
«کمیتۀ مجازاتِ عیارانِ ایران»در ایران کسانی هستند که با احتکار مدارک آرشیوی و محروم ساختن عموم پژوهشگران از استفاده از آرشیوها ضربهای مهلک به بدن نحیف پژوهش در تاریخ و فرهنگ ایران زدهاند. این افراد معمولاً با امتیازات ویژه مسئول آرشیوهای عریض و طویل هستند یا به آرشیوها دسترس دارند و با اعمال قدرت دست دیگر پژوهشگران را در استفاده از آرشیوها میبندند تا خود در زمینهای از پژوهش یکهتاز باشند اما اصولاً در بسیاری موارد به مصداق ضربالمثل «نه خود خورد و نه کس دهد» خود نیز از انتشار این مواد سر باز میزنند. در مواردی هم این قبیل افراد که اصول و قواعد و حتی الفبای پژوهش در آرشیوها و مدارک آرشیوی را نمیدانند با انتشار مثله و بلااستفادۀ این مدارک خود را در میان پژوهشگران جا میزنند. «کمیتۀ مجازاتِ عیارانِ ایران» از این به بعد به معرفی این قبیل افراد خواهد پرداخت و دست ایشان را در خیانتی که به فرهنگ ایران کردهاند رو خواهد کرد. این نوشتهها به تدریج در کانال نقشههای تاریخی و عکسهای هوایی منتشر خواهد شد.هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشقبر او نمرده به فتوای من نماز کنیدعیارانِ ایران
همراهان عزیز کانال نقشههای تاریخی و عکسهای هوایی سلام و عرض ادبما معمولاً در طول هفته پیامهای فراوانی در مورد عکسها و نقشهها و پرسشهای دیگر از طرف شما داریم. تکتک آنها را میخوانیم و در برنامهای برای بررسی آرشیو خودمان یا سایر آرشیوها قرار میدهیم و برای هریک از این پیامها وقت میگذاریم و در سریعترین حالت ممکن پاسخ میدهیم؛ اما عدۀ معدودی هم هستند که بعد از فرستادن اولین پیام دیگر پیگیری نمیکنند و پاسخ ما را نمیبینند. این کار شایسته نیست و درست مثل در زدن و فرار کردن است! تصور کنید در طبقۀ دهم یک ساختمان زندگی میکنید، کسی در میزند و شما همۀ پلهها را تا پایین میپیمایید؛ اما کسی پشت در نیست!عیارانِ ایران @OldMapsAerialPhotos