دوستِ ایران(متن برگرفته از اطلاعات وبگاه دانشگاه شیکاگو دربارهٔ آرشیو اشمیت)اریش فریدریش اشمیت (Eri…
انتشار: 2026/08/22 15:11 UTCدریافت: 2026/08/25 15:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/25 15:50 UTC
دوستِ ایران(متن برگرفته از اطلاعات وبگاه دانشگاه شیکاگو دربارهٔ آرشیو اشمیت)اریش فریدریش اشمیت (Erich Friedrich Schmidt) از مهمترین باستانشناسان فعال در ایران در دههٔ ۱۹۳۰ و از پیشگامان استفادهٔ نظاممند از عکاسی هوایی در باستانشناسی ایران بود. او در ۱۹۳۱–۱۹۳۳ / ۱۳۱۰–۱۳۱۲ش در تپهحصار دامغان، در ۱۹۳۴–۱۹۳۶ / ۱۳۱۳–۱۳۱۵ش در ری و از ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۹ / ۱۳۱۴–۱۳۱۸ش بهعنوان جانشین ارنست هرتسفلد در هیئت تختجمشید مؤسسهٔ شرقشناسی دانشگاه شیکاگو فعالیت کرد. همچنین در ۱۹۳۵ و ۱۹۳۸ / ۱۳۱۴ و ۱۳۱۷ش در مأموریتهای لرستان حضور داشت.پیمایش هوایی ایران با حمایت مالی همسرش، مریهلن واردن اشمیت (Mary-Helen Warden Schmidt)، شکل گرفت. هواپیمای مأموریت که «دوستِ ایران» (Friend of Iran) نام داشت، از ۷ اوت ۱۹۳۵ / ۱۶ مرداد ۱۳۱۴ش پروازهای خود را آغاز کرد. در نخستین سالها لوین ب. بارینجر (Levin B. Barringer) و در ۱۹۳۷ ویلیام گ. بن (William G. Benn) خلبان این مأموریت بودند و عکاسی را اشمیت و دستیارش بوریس دوبنسکی (Boris Dubensky) انجام میدادند. هدف این پروازها ثبت کاوشهای باستانشناختی، تهیهٔ نقشه از محوطهها و شناسایی آثار ناشناخته بود. اشمیت از عکسهای قائم و مایل برای ثبت و تحلیل آثار و چشماندازهای باستانی استفاده میکرد.در جریان این پیمایشها، مناطق گستردهای از ایران از دید هوایی بررسی شد. در فارس، تختجمشید و دشت مرودشت، استخر، نقشرستم، تلباکون، پاسارگاد، فیروزآباد، سروستان، قصر ابونصر و بیشاپور از جمله مکانهایی بودند که در تصاویر هوایی ثبت شدند. همچنین در بخشهای دیگری از ایران، محوطهها و مناطق تاریخی مانند اصفهان، ری، ساوه، دامغان، بسطام، گردکوه، شوش، شوشتر، لرستان، بختیاری، گرگان، دیوار بزرگ گرگان، گنبد قابوس، تورنگتپه، الموت، آذربایجان، تختسلیمان، همدان، کرمانشاه، طاقبستان، بیستون و کنگاور در مجموعهٔ عکسهای هوایی اشمیت حضور دارند.حاصل این تجربه در کتاب پرواز بر فراز شهرهای باستانی ایران (Flights Over Ancient Cities of Iran) در ۱۹۴۰ / ۱۳۱۹ش منتشر شد؛ اثری شامل ۱۱۹ لوح تصویری و ۶ نقشه که یکی از مهمترین اسناد تصویری ایران پیش از دگرگونیهای گستردهٔ شهری و منظری سدهٔ بیستم به شمار میآید.این مجموعه تنها بناهای مشهور را ثبت نمیکند؛ بلکه بافت شهرها، راهها، مزارع، استحکامات، تپهها و ارتباط محوطههای باستانی با چشمانداز پیرامون را نیز نشان میدهد. به همین دلیل عکسهای هوایی اشمیت امروز برای تاریخ معماری و شهر، باستانشناسی منظر و بازسازی سیمای ایران در دورهٔ پیش از نوسازی معاصر اهمیت ویژهای دارند. بخشی از چاپها و نگاتیوهای اصلی این پروازها امروز در آرشیو دانشگاه شیکاگو بهصورت دیجیتال در دسترس است.در فرستههای بعدی عکسهای هوایی اشمیت از اصفهان در کانال خواهیم فرستاد.@OldMapsAerialPhotos
پستهای تلگرام — نقشههای تاریخی و عکسهای هوایی
1315 SH- Erich F. Schmidt, 1936, Isfahan, bird’s-eye view of the Masjid-i-Jum‘ah (Friday Mosque) in the left foreground, with the bazaar street and private houses, May 23, 1936, 6:37 A.M., viewed from an altitude of 762 meters, 1/100 sec., filter A. AE 352. Aerial Survey of Iran, Oriental Institute, University of Chicago (now the Institute for the Study of Ancient Cultures).اریش ف. اشمیت، پیمایش هوایی ایران، ۱۹۳۶. اصفهان؛ نمای هوایی مسجد جامع (مسجد جمعه) در پیشزمینهٔ سمت چپ، همراه با گذر بازار و خانههای مسکونی پیرامون، ۲۳ مه ۱۹۳۶ / ۲ خرداد ۱۳۱۵ش، ساعت ۶:۳۷ صبح، عکسبرداریشده از ارتفاع ۷۶۲ متر، با سرعت شاتر ۱/۱۰۰ ثانیه و فیلتر A. شمارهٔ آرشیوی AE 352. مؤسسهٔ شرقشناسی دانشگاه شیکاگو، که امروزه «مؤسسهٔ مطالعات فرهنگهای باستان» نام دارد.@OldMapsAerialPhotos
1315 SH- Erich F. Schmidt, 1936, Near Isfahan, remnants of medieval and perhaps Sasanian fortresses on a hill in the plain of Isfahan, viewed from an altitude of 305 meters, May 9, 1936. AE 304. Aerial Survey of Iran, Oriental Institute, University of Chicago (now the Institute for the Study of Ancient Cultures).اریش ف. اشمیت، پیمایش هوایی ایران، ۱۹۳۶. حوالی اصفهان، بقایای استحکامات قرون میانه و احتمالاً ساسانی بر فراز تپهای در دشت اصفهان، عکسبرداریشده از ارتفاع ۳۰۵ متر، ۹ مه ۱۹۳۶ / ۱۹ اردیبهشت ۱۳۱۵ش. شمارهٔ آرشیوی AE 304. مؤسسهٔ شرقشناسی دانشگاه شیکاگو، که امروزه «مؤسسهٔ مطالعات فرهنگهای باستان» نام دارد.@OldMapsAerialPhotos
1315 SH- Erich F. Schmidt, 1936, Isfahan, Meidan-e Shah (Naqsh-e Jahan Square) and the surrounding urban fabric, viewed from an altitude of 915 meters, April 14, 1936. AE 246. Aerial Survey of Iran, Oriental Institute, University of Chicago (now the Institute for the Study of Ancient Cultures).اریش ف. اشمیت، پیمایش هوایی ایران، ۱۹۳۶. اصفهان، میدان شاه (میدان نقش جهان) و بافت شهری پیرامون، عکسبرداریشده از ارتفاع ۹۱۵ متر، ۱۴ آوریل ۱۹۳۶ / ۲۵ فروردین ۱۳۱۵ش. شمارهٔ آرشیوی AE 246.مؤسسهٔ شرقشناسی دانشگاه شیکاگو، که امروزه «مؤسسهٔ مطالعات فرهنگهای باستان» نام دارد.@OldMapsAerialPhotos
