‍ ‍ آقاخان محلاتی (فرقه اسماعیلیه) که در زمان محمدشاه قاجار دست به چند اقدام مسلحانه ناموفق زده بود…

‍ ‍ آقاخان محلاتی (فرقه اسماعیلیه) که در زمان محمدشاه قاجار دست به چند اقدام مسلحانه ناموفق زده بود جولای 1841، در آن سال برابر با بیستم تیرماه 1220 خورشیدی پس از گذر از کویر لوت، از طریق خراسان بزرگتر (قائن و سرزمینی که دولت لندن نامش را افغانستان گذارده است) عازم هندوستان (هندوستانِ انگلیس) شد.آقاخان، نخست در کرمان بپاخاسته بود که شکست خورد و فیروزمیرزا حاکم وقت کرمان وی را دستگیر و به تهران فرستاد، ولی محمدشاه اورا بخشید. آقاخان پس از تَرک تهران، با کسان خود در منطقه «شهربابک استان کرمان» به ایستادگی مسلحانه دست زد، اما این بار هم از نیروهای دولتی شکست خورد و به فارس رفت و از آنجا دوباره به منطقه کرمان بازگشت و به ایستادگی دست زد که بازهم شکست خورد و چون خانعلی خان فرمانده نیروهای نظامی دولتی از او دست بردار نبود، در راور ِ کرمان تصمیم به خارج شدن از ایران گرفت.پاره‌ای از تاریخ‌نویسان نوشته‌اند که آقاخان در حمله‌ی سال 1840 به کرمان (حمله دوم)، از حمایت انگلیسی‌ها برخوردار بود. انگلیسی‌ها در آن زمان می‌کوشیدند تا با فراهم ساختن مشکلات، درگیری‌های داخلی و …، دولت ایران را که هنوز قدرتی داشت از تلاش مسلحانه برای حفظ «هرات» و مناطق اطراف آن که از بدو تاسیس دولت مرکزی ایران به دست کوروش بزرگ در 25 قرن پیش، قطعه ای از خاک این کشور بودند و «آریا» و «آریانا» خوانده می شدند، منصرف کند و احتمالا حمایت از آقاخان در همین راستا انجام گرفته بود. بسیاری از سرداران بزرگ ایران ازجمله اسپهبد سورنا (در اَرمنستان؛ سور ِن) از ساتراپی آریا برخاسته بودند. هرات چند بار هم پایتخت ایران شده بود و مرکز مقاومت استقلال طلبان ایران بر ضد سلطه تازیان و نیز کانون احیای زبان و ادبیات فارسی.آقاخان پس از ورود به هندوستان ِ انگلیس، از طریق مکاتبه و تماس تلاش کرد که با جلب نظر دربار تهران به ایران بازگردد و هدایایی هم برای ناصرالدین شاه که تازه شاه شده بود فرستاد که امیر کبیر برای آقاخان پیام فرستاد که اگر پای به مرز ایران بگذارد دستگیر و مجازات خواهد شد. دولت انگلستان که حامی آقاخان بود و از او سود سیاسی می بُرد اجازه داد که در هندوستان باقی بماند و آقاخان در آغاز کار، بمبئی (مومبای) را برای سکونت برگزید و سپس به منطقه سِند (پاکستان امروز) رفت. پس از آقاخان، پسر و نوه هایش جانشینش شدند. پیروان فرقه اسماعیلیه (یک فرقه شیعه) را 20 میلیون تن برآوُرد کرده‌اند.آقاخان محلاتی، رهبر فرقه اسماعیلیه نزاری، در دوران حکومت محمدشاه قاجار (1834-1848) زندگی می‌کرد. این دوره از تاریخ ایران با چالش‌های داخلی و خارجی متعددی همراه بود. از جمله این چالش‌ها می‌توان به تلاش‌های انگلیس برای نفوذ در منطقه و کنترل بر هرات اشاره کرد. انگلیسی‌ها در آن زمان به دنبال تضعیف قدرت ایران و جلوگیری از تلاش‌های نظامی ایران برای حفظ هرات و مناطق اطراف آن بودند.آقاخان محلاتی در چندین قیام مسلحانه علیه حکومت قاجار شرکت کرد. نخستین قیام او در کرمان بود که با شکست مواجه شد و توسط فیروز میرزا، حاکم وقت کرمان، دستگیر و به تهران فرستاده شد. اما محمدشاه او را بخشید. پس از ترک تهران، آقاخان به شهر بابک رفت و دوباره به ایستادگی مسلحانه دست زد، اما این بار نیز شکست خورد و به فارس رفت. او از آنجا دوباره به کرمان بازگشت و به ایستادگی ادامه داد، اما باز هم شکست خورد.پیامدهای خروج آقاخان محلاتی از ایران. تضعیف فرقه اسماعیلیه در ایران: با خروج آقاخان، فرقه اسماعیلیه نزاری در ایران تضعیف شد و بسیاری از پیروان او به هندوستان مهاجرت کردند.. تقویت نفوذ انگلیس در منطقه: انگلیسی‌ها از آقاخان حمایت کردند و او را در هندوستان مستقر کردند. این اقدام به تقویت نفوذ انگلیس در منطقه و تضعیف قدرت ایران کمک کرد.. تلاش‌های ناموفق برای بازگشت: آقاخان پس از ورود به هندوستان تلاش کرد تا با جلب نظر دربار تهران به ایران بازگردد، اما امیرکبیر به او هشدار داد که در صورت بازگشت دستگیر و مجازات خواهد شد. این نشان‌دهنده عدم تمایل حکومت قاجار به پذیرش دوباره او بود.. تداوم فعالیت‌های اسماعیلیه در هندوستان: آقاخان در هندوستان به فعالیت‌های خود ادامه داد و به امور اسماعیلیان و پیروان خود پرداخت. او در بمبئی و سپس در منطقه سند سکونت گزید و تا پایان عمر به سفر به شهرهای هند و رسیدگی به امور پیروان خود مشغول بود.🔥🏆🆔 @payammehrzartosht