پیروزی مرداویج زیاری؛ بازگشت شکوه ایران، زندهگرداندن جشن سدهمرداویج زیاری، یکی از قهرمانان ملی ا…
انتشار: 2026/07/16 04:35 UTC
پیروزی مرداویج زیاری؛ بازگشت شکوه ایران، زندهگرداندن جشن سدهمرداویج زیاری، یکی از قهرمانان ملی ایران، در سال ۳۱۰ خورشیدی (۹۳۱ میلادی) همدان را از دست عوامل خلیفه عباسی آزاد کرد. او که برای بازگرداندن استقلال، آزادی و حاکمیت ملی ایران تلاش میکرد، همدان را به نام مردم ایران تصرف کرد. همدان که به عنوان نخستین پایتخت ایران در هزاره اول پیش از میلاد شناخته میشود، پس از شکست ارتش ایران در نبرد نهاوند به دست تازیان سقوط کرده بود.مرداویج که از شمال ایران برخاسته بود، پس از آزادسازی همدان، مناطق مرکزی ایران از جمله کاشان و اصفهان را نیز تصرف کرد. او اصفهان را به عنوان پایتخت ایران خواند و نخستین جشن سده پس از فروپاشی دودمان ساسانیان را در بهمن ماه سال ۳۱۱ خورشیدی در این شهر برگزار کرد. مرداویج تاکید داشت که مراسم نوروز و جشنهای ملی دیگر باید برابر با روزگار قدیم برگزار شود و همه به زبان فارسی سخن بگویند.مرداویج زیاری، بنیادگذار دودمان زیاریان، در سده چهارم هجری (دهم میلادی) بود. او در دیلم، منطقهای در شمال ایران، به دنیا آمد و در ابتدا به سپاه علویان طبرستان پیوست. پس از اختلافات داخلی در میان علویان، مرداویج به خدمت اسفار بن شیرویه درآمد و پس از مدتی توانست با تشکیل ائتلافی علیه اسفار، قدرت را به دست گیرد.مرداویج با لشکرکشیهای پیاپی توانست بر سرزمینهای گرگان، قومس، طبرستان، دیلم، گیلان، قزوین، ری، اصفهان و خوزستان فرمان راند و خود را شاهنشاه نامید. او در ابتدا به خلافت عباسی اعلان اطاعت کرد، اما در نهایت قصد داشت حکومت ساسانیان را احیا کند و در نامهای به ابن وهبان از قصد خود برای فتح بغداد و به تخت نشستن در تیسفون خبر داد.مرداویج با برتر دانستن ایرانیان بر تازیان و مردمان ترک، موجب اختلافافکنی میان سربازان ترک و دیلمی خود شد که در نهایت منجر به قتل او توسط سربازان تُرکش در سال ۹۳۵ میلادی شد. مرداویج زیاری درون محوطهی قلعه گبری در نزدیکی شهر ری به خاک سپرده شد. پس از مرگ او، برادرش وشمگیر به حکومت رسید و توانست حکومت زیاریان را به صورت محدودتری در طبرستان و گرگان زنده نگه دارد.فرتور اول 🔻شیر سنگی همدان پیکرهای است که حدود ۲۰۰۰ سال قدمت دارد.مرداویج قصد داشت یکی از آنها را به ری منتقل کند؛ اما موفق نشد و پنجههای یکی از شیرها را شکست و دیگری را کاملا تخریب کرد. مجسمه آسیب دیده تا سال ۱۳۲۸ خورشیدی بر روی زمین افتاده بود تا این که سیحون، معمار آرامگاه بوعلیسینا، آن را در محل کنونی نصب کرد.👇فرتور دوم🔻بقایای قلعه گبری در نزدیکی شهر ری که مرداویج زیاری درون محوطهی آن خاک سپرده شد.👇🔥🏆🆔 @payammehrzartosht