چالدران؛ نبردی که سرنوشت ایران و عثمانی را رقم زدرخداد جنگ چالدران بین ایران و عثمانی (۸۹۳ خورشید…
انتشار: 2026/08/22 04:35 UTCدریافت: 2026/08/22 06:25 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 06:25 UTC
چالدران؛ نبردی که سرنوشت ایران و عثمانی را رقم زدرخداد جنگ چالدران بین ایران و عثمانی (۸۹۳ خورشیدی)در اوایل پادشاهی شاه اسماعیل اول، بنیاندگذار سلسله صفوی، او توانست ساختار نظامی ایران را احیا کند و مذهب تشیع را به عنوان مذهب رسمی کشور اعلام کند. این کار باعث نگرانی سلطان سلیم اول، پادشاه عثمانی، شد که خود را خلیفه مسلمانان میخواند و تصمیم به توسعه متصرفات خود گرفت.در تاریخ ۳۱ امرداد ۸۹۳ خورشیدی (۲۳ آگوست ۱۵۱۴ میلادی)، جنگ سختی میان سپاه شاه اسماعیل صفوی و سپاه سلطان سلیم اول در منطقه چالدران در حوالی ماکو روی داد. سپاه عثمانی به دلیل کثرت نیرو و مجهز بودن به تفنگ و توپخانه، توانست بر سپاه ایران غلبه کند.شکست صفویان: لشکر ایران به دلیل کمبود تجهیزات نظامی مدرن و تعداد کمتر نیروها، مجبور به عقبنشینی شد.اشغال تبریز: سلطان سلیم اول تبریز را اشغال کرد، اما به زودی بر اثر مقاومت ملی مجبور به تخلیه تبریز و آذربایجان شد.گفته میشود پس از این واقعه، شاه اسماعیل دیگر هرگز خندان دیده نشد، زیرا این شکست تاثیر عمیقی بر روحیه او گذاشت. پس از بازگشت سلطان سلیم به عثمانی، شاه اسماعیل دوباره به آذربایجان و تبریز بازگشت و به بازسازی خرابیهای ناشی از لشکرکشی عثمانیان پرداخت.بهگفته تاریخنگاران ترک چند تن از زنان ایرانی که در لباس سربازی همراه شوهران خود به میدان جنگ آمده بودند، بهدست سربازان سلطان سلیم افتادند و دو همسر شاه اسماعیل به نام بهروزهخانم و تاجلیخانم نیز از آن جمله بودند. گذشته از زنانی که اسیر شدند، جسد بسیاری از زنان نیز در میدان جنگ پیدا شد که به فرمان سلطان سلیم آنها را با تشریفات مخصوص نظامی به خاک سپردند. این زنان دلیر به گفته نویسندگان ترک، با زره و خفتان و کلاهخود دوشادوش شوهران خویش در جنگ شرکت کردند به همین سبب پس از جنگ چالدران در دنیا معروف شد که شاه اسماعیل سوارانی از زنان شمشیر زن با اردوی خود داشته که در حدود ده هزار نفر بودهاند. یکی از مورخان ایتالیایی به نام جیان فرانچسکو ساگردو در کتاب تاریخ امپراتوری عثمانی در این باره مینویسد: «در میان کشتگان اجساد زنان ایرانی پیدا شد که در لباس مردان به میدان جنگ آمده بودند تا در سرنوشت شوهران خود شریک و در افتخار نبرد سهیم باشند. سلیم بر جرات و دلیری و وطنپرستی ایشان آفرین گفت و فرمان داد که با تشریفات نظامی آنان را به خاک سپارند».در نبرد چالدران که سربازان از خستگی فراوان و زخمها، نایی برای ادامه نداشتند. اشعار فردوسی و صدای رسای محمدخان استاجلو طنینانداز میدان جنگ و قوت قلب سربازان میشد و حس وطنپرستی آنان را برمیانگیخت. برای تهیج سپاهیان قزلباش در نبرد چالدران از شاهنامه قسمت مهم و اصلی نبرد ایران و توران اشعاری انتخاب شده بود تا قزلباشان به هیجان آمده، به دشمن یورش ببرند. دلیل انتخاب چنین موضوعی همانا ترک بودن عثمانیها بود.شاه اسماعیل کشتهشدگان جنگ را در محل آرامگاه شیخ صفیالدین اردبیلی به خاک سپرد. پس از آن، این گورستان به «شهیدگاه» نام گرفت. —————————نقاشی «جنگ چالدران» بر دیوار غربی تالار پادشاهی، کاخ چهلستون، اصفهان.👇🔥🏆🆔 @payammehrzartosht
