❇️✴️ لجبازی و یکدندگی در سیاست و ایدئولوژی🔰 لجبازی اغلب تلاشی است برای حفظ احساس کنترل، نه نشانه…
انتشار: 2026/07/09 08:13 UTC
❇️✴️ لجبازی و یکدندگی در سیاست و ایدئولوژی🔰 لجبازی اغلب تلاشی است برای حفظ احساس کنترل، نه نشانهی قدرت منطق.|آلبرت الیس🔻در سیاست و ایدئولوژی، لجبازی و یکدندگی فقط یک ویژگی فردی نیست بلکه بهصورت سازوکار ساختاریِ قدرت عمل میکند. یعنی عمداً بازتولید میشود، چون برای حفظ کنترل مفید است حتی اگر به قیمت فداکردن حقیقت، ناکارآمدی و یا از بین رفتن رفاه عمومی تمام شود.🔸۱. لجبازی سیاسی دقیقا چیست؟در سیاست، لجبازی یعنی:- پافشاری بر موضع، حتی پس از نقضشدن آن با دادهها.- تغییر ندادن سیاست، چون "عقبنشینی" تلقی میشود.در اینجا منطق تابع قدرت، هویت و ترس از تضعیف اقتدار میشود.🔸۲. چرا سیاست لجبازی را تقویت میکند؟برخلاف علم، سیاست معمولا بر پایهی "تصمیم درست" پاداش نمیدهد، بلکه بر اساس "انسجام، وفاداری و قدرتنمایی" پاداش میدهد.سه محرک اصلی:الف) ترس از تضعیف مشروعیتدر بسیاری از نظامها، اعتراف به خطا مساوی است با از دستدادن رأی، ریزش پایگاه اجتماعی، و یا تضعیف اقتدار نمادین دولت.پس سیاستمدار ترجیح میدهد اشتباه را ادامه دهد تا اینکه آن را اصلاح کند.ب) هویت ایدئولوژیکایدئولوژیها معمولا پاسخ آماده دارند، نه سؤال باز.وقتی سیاست به هویت گره میخورد، تغییر موضع یعنی خیانت، نقد درونی یعنی تضعیف جبهه و نهایتا تردید یعنی ضعف.در این حالت، لجبازی نقش "چسب هویتی" را بازی میکند.ج) منطق "دوگانهی دوست/دشمن"در فضای قطبی، اگر من اشتباه کنم این معنی را میدهد که "دشمن" درست گفته است. پس حتی واقعیتِ درست هم رد میشود، فقط چون از "آن طرف" آمده است! این دقیقا همان چیزی است که هانا آرنت دربارهاش هشدار میداد؛ جایگزینی حقیقت با وفاداری.🔸۳. مثالهای عینی- سیاست خارجیدر بسیاری از منازعات طولانی (مثلا در دوران جنگ سرد)، دادهها نشان میدادند برخی سیاستها ناکارآمد یا پرهزینهاند، اما عقبنشینی معنی شکست نمادین داشت. نتیجهی آن ادامهی سیاستهای پرهزینه فقط برای حفظ "تصویر قدرت" بود. اینجا لجبازی نه از منطق، بلکه از "ترس از ازدستدادن کنترل ژئوپولیتیک" میآید.- سیاست داخلی و اقتصادیوقتی سیاستی شکست میخورد، دولت لجباز میگوید "مشکل از اجرا بود، نه سیاست" و بهجای بازنگری، شدت همان سیاست را بیشتر میکند. این الگو در ادبیات سیاستگذاری به تشدید سیاست (policy escalation) معروف است.🔸۴. لجبازی ایدئولوژیک چگونه نقد را خنثی میکند؟ابزارهای رایج:- برچسبزنی (منتقد یعنی خائن، سادهلوح، مزدور)- اخلاقیسازی بحث (اگر مخالفی، حتما بیاخلاقی)- مصادرهی حقیقت (حقیقت فقط نزد ماست)اینها بحث عقلانی را ناممکن میکنند، چون دیگر موضوع "درست یا غلط"بودن نیست، بلکه موضوع "وفاداری یا خودیبودن" است که قضاوت میشود.🔸۵. پیامدهای عملی لجبازی سیاسی از نظر تجربی- افزایش تصمیمهای پرهزینه و برگشتناپذیر- کاهش یادگیری نهادی- حذف نخبگان منتقد- و در بلندمدت، فرسایش اعتماد عمومی🔸۶. تمایز مهم بین ثبات و لجبازی سیاسینظامهای لجباز ممکن است مدتی "باثبات به نظر برسند، اما انعطافناپذیری، ریسک فروپاشی را بالا میبرد.اگرچه ثبات سیاسی و لجبازی اغلب اشتباه گرفته میشوند. اما این دو تفاوتهای مهمی دارند.ثبات هدفمحور، قابل اصلاح و دادهمحور است در حالیکه لجبازی هویتمحور، غیرقابل عقبنشینی و حیثیتمحور است.ثبات سالم "اجازهی اصلاح بدون تحقیر" میدهد اما لجبازی اجازهی اصلاح نمیدهد.🔸۷. روح جمله آلبرت الیس- لجبازی اغلب ابزار حفظ کنترل و اقتدار است نه نشانهی باورِ منطقی یا حقیقتدوستی.- هرجا "عقبنشینی" بدتر از "اشتباهبودن" تلقی شود، لجبازی ساختاری شکل میگیرد.◀️|منابع آزاد: کتاب عقل و هیجان در رواندرمانی، آلبرت الیس. کتاب نظریه ناهماهنگی شناختی، لئون فستینگر. کتاب خاستگاههای توتالیتاریسم، هانا آرنت|✅ #سیاست_شناسی 🆔 @Politicology

