❇️✴️ برخلاف انتظار آمریکا، احتمال تصاعد بحران بسیار بالاست✍حسین قتیب (بخش نخست)منطقه در آستانه مرحل…
انتشار: 2026/07/15 18:38 UTC
❇️✴️ برخلاف انتظار آمریکا، احتمال تصاعد بحران بسیار بالاست✍حسین قتیب (بخش نخست)منطقه در آستانه مرحلهای قرار گرفته است که احتمال تصاعد سریع و غیرقابلکنترل بحران در آن بسیار بالاست. برخلاف انتظار ترامپ، افزایش فشار نظامی، وارد کردن ضربات سنگین و تلاش برای تضعیف بیشتر ایران الزاماً به عقبنشینی تهران منجر نخواهد شد. چنین سیاستی میتواند نتیجهای کاملاً معکوس ایجاد کند و منازعه را از یک تقابل محدود به جنگی گسترده و چندجبههای تبدیل سازدبه نظر میرسد محاسبه اصلی واشنگتن بر این فرض استوار است که ایران در جنوب کشور، در سواحل خلیج فارس و در برخی از حلقههای دفاعی و پشتیبانی خود تضعیف شده است. بر پایه این ارزیابی، آمریکا احتمالاً تصور میکند که اکنون فرصت مناسبی برای افزایش فشار، حمله به زیرساختهای بیشتر، تصرف جزایر و منابع نفتی، محدود کردن قدرت ایران در تنگه هرمز و حتی هدف قرار دادن تأسیسات هستهای باقیمانده فراهم شده است🔰اما این محاسبه، چند واقعیت اساسی را نادیده میگیردنخست آنکه تضعیف بخشی از ظرفیتهای ایران الزاماً به معنای کاهش اراده پاسخگویی آن نیست. در بسیاری از بحرانهای امنیتی، هرچه یک دولت احساس کند ابزارهای بازدارندگی آن در معرض نابودی قرار گرفتهاند، انگیزه بیشتری برای استفاده سریعتر، گستردهتر و پرهزینهتر از ظرفیتهای باقیمانده پیدا میکند. بنابراین، فشار بیشتر ممکن است نه به مهار ایران، بلکه به تغییر الگوی پاسخ آن منجر شوددوم آنکه ایران میتواند در برابر فشار مستقیم، دامنه تقابل را از سطح ملی به سطح منطقهای انتقال دهد. در چنین شرایطی، پاسخ لزوماً در همان جغرافیا و با همان ابزار صورت نخواهد گرفت. عراق، لبنان، یمن، خلیج فارس، دریای سرخ و حتی زیرساختهای مرتبط با حضور نظامی آمریکا در منطقه میتوانند به بخشهایی از یک میدان گستردهتر تبدیل شوند.از این منظر، خطر اصلی نه فقط در شدت یک حمله، بلکه در منطق تصاعد نهفته است. هر حمله جدید میتواند پاسخ شدیدتری ایجاد کند و هر پاسخ نیز زمینه سیاسی و نظامی حمله بعدی را فراهم آورد. هنگامی که چنین چرخهای آغاز شود، کنترل بحران بهتدریج دشوارتر خواهد شد و تصمیمگیری از سطح سیاسی به سطح ضرورتهای نظامی و حفظ اعتبار بازدارندگی انتقال مییابد.🔰خطای محاسباتی آمریکاواشنگتن ظاهراً بر این باور است که میتواند میان «فشار شدید» و «جنگ حگسترده» فاصله ایجاد کند. بر اساس این تصور، آمریکا میتواند ضربات سنگین وارد کند، توان ایران را فرسوده سازد و در عین حال مانع از گسترش درگیری شود.اما این فرض بسیار شکننده است.در محیطی که چندین دولت، گروه مسلح، شبکه منطقهای و مرکز تصمیمگیری فعال وجود دارد، هیچ تضمینی وجود ندارد که تصاعد بحران صرفاً تحت کنترل دو بازیگر اصلی باقی بماند. حتی یک عملیات محدود در عراق، حمله به یک پایگاه، هدف قرار گرفتن یک کشتی، تلفات سنگین نظامی یا آسیب به یک تأسیسات حیاتی در عربستان یا امارات میتواند روند بحران را تغییر دهد.در چنین وضعیتی، آمریکا ممکن است آغازگر سطح جدیدی از فشار باشد، اما الزاماً تعیینکننده دامنه و پایان آن نخواهد بود. این همان نقطهای است که محاسبه واشنگتن میتواند از واقعیت فاصله بگیرد: آغاز تصاعد ممکن است اختیاری باشد، اما ادامه و مهار آن الزاماً اختیاری نخواهد ماند.🔰تنگه هرمز و خطر عبور از آستانه راهبردیتنگه هرمز در این معادله صرفاً یک مسیر کشتیرانی نیست، بلکه بخشی از ساختار بازدارندگی ایران است. هرگونه تلاش برای تغییر ترتیبات امنیتی این منطقه، محدود کردن حضور ایران، حمله به زیرساختهای ساحلی یا ایجاد سازوکارهای جدید برای کنترل کشتیرانی میتواند در تهران بهعنوان تلاشی برای خلع ایران از یکی از مهمترین ابزارهای راهبردی آن تلقی شود.از همین رو، جنوب ایران یکی از حساسترین کانونهای تصاعد است. حمله به بنادر، سامانههای موشکی، مراکز فرماندهی، تأسیسات ساحلی یا زیرساختهای نظارتی میتواند پاسخهایی ایجاد کند که مستقیماً امنیت انرژی، تجارت دریایی و حضور نظامی آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.در این شرایط، حتی اگر آمریکا عملیات خود را «محدود» تعریف کند، ایران ممکن است آن را بخشی از یک راهبرد گسترده برای تغییر موازنه و سلب قدرت بازدارندگی خود ارزیابی کند. تفاوت میان تعریف دو طرف از یک اقدام، خود یکی از مهمترین عوامل تشدید بحران است.🔰شکست فرض مهار جبهههای منطقهاییکی دیگر از محاسبات آمریکا این است که میتواند با فشار بر دولتهای منطقه، بهویژه عراق، از فعال شدن جبهههای دیگر جلوگیری کند. دعوت نخستوزیر عراق به واشنگتن و افزایش فشار بر بغداد را میتوان در چارچوب تلاش برای کنترل گروههای مسلح و جلوگیری از حمله به منافع آمریکا تحلیل کرد.اما ظرفیت دولت عراق برای مهار کامل همه بازیگران محدود است.✅ #سیاست_شناسی 🆔 @Politicology

