🔎دگماتیسم و گشودگی ؛ دو شیوه متفاوت مواجهه با جهانانسانها در برابر پیچیدگی و عدمقطعیت، واکنشهای…
انتشار: 2026/07/20 09:29 UTC
🔎دگماتیسم و گشودگی ؛ دو شیوه متفاوت مواجهه با جهانانسانها در برابر پیچیدگی و عدمقطعیت، واکنشهای متفاوتی نشان میدهند. برخی ذهنی جستوجوگر، انعطافپذیر و آمادهی بازنگری دارند؛ برخی دیگر به باورهای ثابت و پاسخهای قطعی پناه میبرند. روانشناسی این دو گرایش را تا حدی در دو مفهوم «گشودگی» و «دگماتیسم» بررسی میکند.دگماتیسم صرفاً یک انتخاب فکری نیست؛ ترکیبی از عوامل شناختی، شخصیتی، زیستی و اجتماعی در شکلگیری آن نقش دارند. پژوهشها نشان میدهند افرادی که نیاز بیشتری به قطعیت ذهنی دارند و ابهام را دشوارتر تحمل میکنند، معمولاً سریعتر به نتیجه میرسند و کمتر به دنبال اطلاعات مخالف میگردند. این ویژگی که در روانشناسی با مفهوم «نیاز به بستهشدن شناختی» شناخته میشود، میتواند فرد را به سوی باورهای مطلقتر سوق دهد.از سوی دیگر، ویژگی شخصیتی گشودگی به تجربه با کنجکاوی، خلاقیت، پذیرش دیدگاههای تازه و انعطاف شناختی ارتباط دارد. افرادی که از این ویژگی بالاتری برخوردارند، معمولاً آمادگی بیشتری برای تغییر باورهای خود در مواجهه با شواهد جدید دارند.دیدگاههای تکاملی نیز نشان میدهند که هر دو گرایش میتوانستهاند در شرایط مختلف سودمند باشند. در گذشته باورهای قطعی در محیطهای پرخطر به انسان احساس امنیت، هویت و انسجام گروهی میدادند؛ اما ذهن باز و انعطافپذیر، امکان یادگیری، نوآوری و سازگاری با تغییرات را افزایش میدهد.عوامل اجتماعی نیز این گرایشها را تقویت یا تضعیف میکنند. ناامنی اقتصادی، احساس تهدید، بحرانهای اجتماعی و تغییرات سریع فرهنگی میتوانند نیاز انسان به پاسخهای ساده و قطعی را افزایش دهند. همچنین شبکههای اجتماعی با ایجاد «اتاقهای پژواک» ممکن است افراد را بیشتر در معرض اطلاعات همسو با باورهای قبلی قرار دهند.با این حال، دگماتیسم و گشودگی هیچکدام بهتنهایی خیر یا شر مطلق نیستند. دگماتیسم میتواند در شرایط بحرانی به تصمیمگیری سریع و حفظ انسجام کمک کند، اما اگر افراطی شود، مانع یادگیری، گفتوگو و اصلاح خطاها میشود. گشودگی نیز زمینهساز خلاقیت و تفکر انتقادی است، اما در شرایطی ممکن است تصمیمگیری را کند و دشوار کند.جامعهای سالم نیازمند تعادل است: اعتقاد داشتن بدون جزماندیشی، و پرسشگری بدون نسبیگرایی افراطی. رشد تفکر نقادانه، آموزش گفتوگو، دسترسی به اطلاعات متنوع و کاهش احساس ناامنی اجتماعی، میتواند به پرورش ذهنهایی کمک کند که هم استوار باشند و هم آمادهی تغییر.⬇️منابع منتخب:Adorno et al. (1950), The Authoritarian PersonalityKruglanski & Webster (1996), Need for Cognitive ClosurePyszczynski et al. (1999), The Psychology of TerrorSchulz et al. (2020), PNAS⬇️منابعAdorno, T. W. et al. (1950). The Authoritarian PersonalityKruglanski, A. W. & Webster, D. M. (1996). Need for Cognitive Closure. Pyszczynski, T. et al. (1999). The Psychology of Terror. Schulz, L. et al. (2020). PNAS.✍️@CE7EN 🎓💎🌐 telegram.me/ce7en
پستهای تلگرام — 📚کانال اطلاعرسانی انتشارات رخسار صبح/فصلنامه مطالعات نقد ادبی
📚 مرتضی پرویزی 🔸یوتیوب youtube.com/@rokhsaresobh%F0%9F%94%B8%D8%… @rokhsaresobhگروه @rokhsarenaqdنشریه rokhsarenaqd.irانتشارات rokhsarpub.com
#فلسفه🔊فایل صوتی🔍سوژه ، ابژه ، سوبژکتیو ، ابژکتیوبه زبان ساده🎙️: دکتر آرش رحمانی💎🌐 telegram.me/ce7en
بینامتنیت در شعر پست مدرنتکنیک بینامتنیت در شعر پستمدرن، قلب تپنده و یکی از قدرتمندترین ابزارهای این سبک است. اگر بخواهم با یک تصویر ساده آن را برایتان توصیف کنم: بینامتنیت یعنی هیچ متنی در خلاء نوشته نمیشود؛ هر شعر، تلاقی و نقطهای است که هزاران متنِ دیگر در آن به هم میرسنددر دوران کلاسیک، ارجاع به متون دیگر (مانند حافظ یا هومر) معمولاً برای تأیید اعتبار یا ادای احترام بود. اما در پستمدرنیسم، بینامتنیت دیگر یک ادای احترام» نیست، بلکه یک بازی بازسازیکننده است.در اینجا دقیقاً توضیح میدهم که این تکنیک چگونه عمل میکند:. متن به مثابه یک «شبکه» (نه یک جزیره)در دیدگاه پستمدرن، یک شعر مانند یک جزیره جدا افتاده نیست، بلکه مانند یک گره در یک شبکه عظیم از کلمات است. وقتی شاعری از یک جمله، یک تصویر یا حتی یک وزنِ خاص از یک اثر قدیمی استفاده میکند، در واقع دارد با آن متن گفتگومیکند. او متن قدیمی را نمیآورد تا آن را تکرار کند، بلکه میآورد تا آن را بازخوانی تخریب یا تغییر معنا دهد.روشهای عملی عملکرد بینامتنیت:این تکنیک از طریق چند روش اصلی در شعر اعمال میشود:پارودی یا تقلید کنایهآمیز شاعر یک متن بسیار معتبر یا جدی را برمیدارد و آن را در یک بافتار مضحک یا عامیانه قرار میدهد. هدف این است که با شکستن ابهتِ متن اصلی، به پوچی یا بیمعنایی دنیای مدرن اشاره کند. استفاده از لحن حماسیِ شاهنامه برای توصیف یک اتفاق بسیار پیشپاافتاده و روزمره مثل «خرید نان».پاستیش یا تقلید بدون کنایه: برخلاف پارودی که قصد مسخره کردن دارد، پاستیش یعنی تقلید از سبک یک نویسنده یا دوره خاص، اما بدون هدفِ کنایهآمیز. شاعر پستمدرن سبکهای مختلف را مثل تکههای یک پازل کنار هم میچیند (مثلاً ترکیبی از سبک کلاسیک، سبک روزنامهای و سبک علمی) تا یک اثر «هیبریدی» یا ترکیبی بسازد.بازآفرینی یا بازخوانی شاعر یک داستان یا اسطوره معروف را میگیرد و آن را از زاویهای کاملاً متفاوت روایت میکند. مثلاً داستان یک قهرمان را از زبانِ شخصیتِ فرعی یا حتی از زبانِ یک شیء بیجان در آن داستان روایت میکند. با این کار، معنای اصلی متن اول به چالش کشیده میشود.نقلقول مستقیم و غیرمستقیم در پستمدرنیسم، نقلقولها لزوماً برای تزیین نیستند. گاهی نقلقولها در متن شعر «بکشند» و با متن اصلی شعر در تضاد باشند. این تضاد باعث میشود که خواننده متوجه شود «حقیقت» چگونه میتواند در لایههای مختلف متن تغییر کند.تهیه و جمع آوری مطالب: #امیر #نورمحمدی t.me/amirnormohamadi1976
بر تو چون ساحل آغوش گشادمدر دلـم بـود کـه دلـدار تـو بـاشمواي بر من که ندانستم از اولروزی آيد که دل آزار تو باشم#فروغ_فرخزاد
جد مشترک انسان و شامپانزه احتمالا توانایی بالاروی عمودی از تنه درختان را داشته استنو پژوهشی نشان میدهد جد مشترک انسان و شامپانزه، که حدود ۶ تا ۷ میلیون سال پیش پیش از جدا شدن مسیر تکاملی این دو گروه میزیسته، احتمالا توانایی بالاروی عمودی از تنه درختان را داشته است؛ حتی اگر ساختار پای او شبیه پای شامپانزههای امروزی نبوده باشد.پژوهشگران دانشگاه ایالتی اوهایو برای بررسی این مسئله، حرکات میمونهای مانگابی دودی (Cercocebus atys) را در جنگل تای در ساحل عاج ثبت و تحلیل کردند. این میمونها برخلاف شامپانزهها مچ پای بسیار انعطافپذیری ندارند، اما مشاهده و اندازهگیری حرکات آنها نشان داد که هنگام بالا رفتن از تنههای باریک، بخش میانی پا میتواند تا حدود ۴۶ درجه خم شود؛ زاویهای تقریبا مشابه میزان خمشدن مچ پای شامپانزه هنگام بالاروی عمودی.این یافته اهمیت دارد، زیرا برخی فرضیههای مربوط به جد مشترک انسان و شامپانزه، توانایی بالاروی عمودی را به داشتن ویژگیهای خاص در پا و مچ پا، شبیه ایپها، وابسته میدانستند.پژوهش جدید نشان میدهد یک ساختار متفاوتِ پا نیز میتواند از طریق سازوکارهای حرکتی دیگر، عملکرد مشابهی ایجاد کند. بنابراین نمیتوان صرفا بر اساس شکل استخوانهای پا نتیجه گرفت که یک نخستی توانایی بالا رفتن عمودی از درختان را نداشته است.با این حال، پژوهشگران تاکید میکنند که این پژوهش جد مشترک انسان و شامپانزه را شناسایی نمیکند و نشان نمیدهد این جد الزاما پاهایی شبیه مانگابیها داشته است.نتیجه اصلی این است که دامنه احتمالات درباره شکل بدن و شیوه حرکت آن گستردهتر از چیزی است که پیشتر تصور میشد.این موضوع برای درک منشا دوپایی انسان اهمیت دارد. برای بازسازی سبک زندگی جد مشترک، دیرینهانسانشناسان ناچارند از ویژگیهای استخوانهای فسیلی درباره رفتار حرکتی موجودات منقرضشده استنباط کنند. یافته جدید نشان میدهد ارتباط میان شکل پا و رفتار حرکتی، برخلاف تصور سادهانگارانه، یکبهیک نیست و برای تعیین دقیقتر ویژگیهای جد مشترک به شواهد فسیلی بیشتری نیاز است.سام آریامنش این پژوهش در Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده است.🚀 @ofoghroydadd
شغلی با بالاترین خطر سرطان ناشی از پرتو در میان بیش از ۵۰۰ شغل مشخص شد!پژوهشی با بررسی دادههای ۱۲٫۷ میلیون مرگ در ۵۰۳ شغل نشان داد مهمانداران هواپیما بیشترین و خلبانان دومین میزان مرگ ناشی از سرطانهای مرتبط با پرتو را داشتهاند.مهمانداران حدود ۵۰٪ و خلبانان ۳۶٪ بیشتر از سایر گروههای شغلی در معرض این نوع مرگومیر بودند. پژوهشگران پرتوهای کیهانی در ارتفاع پرواز را یکی از عوامل احتمالی میدانند، اما پژوهش رابطه علّی را اثبات نمیکند و عواملی مانند پرتو فرابنفش و کار شبانه نیز ممکن است نقش داشته باشند.خطر مشاهدهشده در خدمه پرواز حتی از برخی مشاغل مستقیماً مرتبط با پرتو، مانند تکنولوژیستهای پزشکی هستهای، بیشتر بود! 🚀 @ofoghroydaddمقاله اصلیمهمانداری عمدتا زنانه است، اما با یک ریسک شغلی واقعی و غیرمعمول همراه است.بنابراین این مثال و شغل و این پست بیشتر یک ضدحمله به معیار سختی = کار یدی مردانه است، نه اثبات اینکه زنان در مجموع مشاغل سختتری دارند.
