در اوصاف «احمقان»✍️سهند ایرانمهراما بعد؛ خواهم فصلی بنگارم در بیان احوال قومی که اگر خِرد را شهری ب…
انتشار: 2026/06/30 13:31 UTC
در اوصاف «احمقان»✍️سهند ایرانمهراما بعد؛ خواهم فصلی بنگارم در بیان احوال قومی که اگر خِرد را شهری بود، ایشان را از دروازه آن راه نمیدادند و اگر سفاهت را دیوانی بود، کلید خزانه به ایشان میسپردند. پس خواهم نبشتن در اوصاف احمقان: طایفهای که فلک تختبند ایشان است و فضای مجازی خیمه و خرگاهشان و ملاحت سخن ایشان دامنگیر آنان که عقل را برای روز مبادا در پستوی خانه کردهاند. بدان که ایشان را خدای تعالی از گل نیافرید؛ از کفِ وعده، بخارِ غرور و اندکی خاک فراموشی سرشت، و در سینهشان به جای دل، نفخ متراکمی از یقین نهاد تا هرچه کمتر بداند، بیشتر ورم کند.احمق را از خویشتن هیچ نباشد. چون پیچک است؛ ایستادن نداند، آویختن داند و چون دیگر آویزخصالان هرجا دویی بیند این درمیانشان تاب میخورد. اگر درختی تنومند بیند، بدان پیچد؛ اگر دیواری بلندتر یابد، درخت را فراموش کند؛ و اگر کاخی رفیعتر سر برآورد، سوگند خورد که از ازل جز همان سرای را نمیشناخته است و اگر کلاهی و دیواری بیند، بدان التجا بَرَد.و طُفیلی را چند مرتبه باشد؛ اما احمق، قطب طفیلیان باشد. بر خوان دیگران نان خورَد، بر سفره اعتبار دیگران نمک، و بر سفره شهرت دیگران دندان خلال کند، از دیگِ اعتبار دیگران کفگیر زند، و با تیغ دیگران، همآورد خواهد و از مشایخ و اعاظم گفتهاند که بعید نباشد که العیاذ بالله در فراش خویش نیز ازخود نجوشد و دیگری را بخواند، چنین تحفهای، با شکم گرسنه و با بوی طعام دیگری، آروغ زند و سبلت را پاک کند که یعنی از مطبخ خود سیرم.و احمق را دکانی است که در آن جز آرزو نفروشد. امروز، فردا را نسیه دهد، فردا پسینفردا ، و چون موعد وفا رسد، وعدهای تازهتر از آستین برآورد. اگر آرزو، خراج میداد، احمق سلطان هفت اقلیم بود به خرانهای چنین پر و اگر مبالغت را وزن میکردند، شتران از حمل دنانیرر او زانو بر شن می سودند.حسرتش را تمامی و طمعش را کرانه نباشد، طفلی است به قامت پیری، حافظهاش به غربال ماند؛ حقیقت از سوراخهایش فرو ریزد و تعصب چون سنگ در آن بماند. جهان را نه چنان که هست، بلکه چنان که خواهد، بیند. هر نظّاره که بر چشم نهد، جهان به رنگ شیشه آن بیند و چون کسی شیشه را از برابر دیدهاش بردارد، جهان را تسخر زند که چرا رنگ عوض کرده است؟احمق را حیا نباشد؛ و قلتبانان را در حریم او سروری است. اگر خطا کند، پوزش نخواهد؛ خطا را وادارد که از او عذر بخواهد. اگر رسوا شود، آینه را بشکند و اگر نان در پیش نباشد از پس خورَد.احمق را دهان بی آداب و هرزه است، کلون حیا بر دروازه لسانش چفت نباشد و اگر درمانَد، نسب گوید؛ اگر نسب سود ندهد، طعنه زند؛ و اگر آن نیز کارگر نیفتد، مادر و پدر خصم را به میدان آرد و دست بر اسافل اعضا دارد به جای تیرو کمان و گمان برد که هرکه دریده تر، غالب تر و اگر عورت نمایان تر، منزلت بیشتر!از اینرو، هرگاه آواز احمق بلند شود، خردمند گوش فروبندد؛ چه آسیاب چون تهی گردد، بانگش بیشتر باشد و طبل خالی از طبله پر، غوغایی افزونتر دارد.و از عجایب احوال او آن است که «نمیدانم» را دشمن دارد و پندارد که همه چیز را داند. بندِ دستک قدرت است چه نزد حکام چه نزد مردمان، و اسیر تملق آنان باشد و چون شاهدان بازار از انبان علم و فلسفه تا هیات و نجوم و سیاست بردارد و پسین بنجنباند به جهت هلهله خلق. هر آنچه خوانده از لوح مبارک موبایل باشد و هرانچه شنیده از صفحه منور تِلفاز!در طب حکیم است، در سیاست وزیر، در اقتصاد خزانهدار، در فلسفه افلاطون و در هر هنری که نامش را همان روز شنیده باشد، استادِ مسلم و چون طوطی همه به تکرار .و آخر آنکه احمق هرگز تنها نیست؛ زیرا همواره فوجی از یاران دیگر گرد اویند که هر یک آینه دیگریاند و هر آینه، دیگری را خورشید میپندارد و تجربه را هیچ. از این روست که سفاهت، برخلاف خرد، همیشه جمعیت بسیار دارد؛ چه عقل را برهان باید و حماقت را تنها هورا.و دیگر آنکه احمق را نه خانمان در دل منزلتی باشد و نه وطن در دیده حرمتی. هر کجا سفرهای رنگینتر بیند، قبلهٔ اخلاص بدان جانب گرداند و هر کجا سایهای فربهتر یابد، نسب خویش بدان خاک رساند. اگر منفعتی اندک در سوختن سرای خویش بیند، خود نخستین کسی باشد که هیزم بر آتش نهد و چون سقف فرو ریزد، بر خاکسترش تبسم زند و گوید: «قضا چنین بود.» و دیوارحاشا بلند دارد که بر سر خرابهای که خود بر سر آدمیان فرود آورده گوید:« من نکردم».ادامه در متن بعدی👇🏽
پستهای تلگرام — سهند ایرانمهر
حضور در این مراسم رونمایی کتاب برای همه علاقهمندان آزاد و برای من که توفیق دیدارتان نصیبم میشود، مغتنم است.@sahandiranmehr
✔️آیا آمریکا واقعاً ممکن است علیه ایران از سلاح هستهای استفاده کند؟✍🏼سهند ایرانمهرمارجری تیلور گرین، نماینده سابق کنگره آمریکا ادعا کرده است که مقامهای آمریکایی در جلسات راهبردی خود گزینه استفاده از سلاح هستهای علیه ایران را بررسی میکنند، البته میان اینکه یک گزینه در اتاقهای تصمیمگیری بررسی شود و اینکه ترامپ تصمیم گرفته باشد آن را اجرا کند، فاصله زیادی وجود دارد با این همه کارنامه دولت ترامپ نشان میدهد حتی سناریوهای افراطی نیز ممکن است روی میز قرار بگیرند. پرسشی که اکنون مطرح میشود این است که آیا میتوان چنان انسدادی را در راهبرد ترامپ متصور شد که چنین امکانی را فراهم کند؟ اگر آمریکا در این مقطع چنین تصمیمی بگیرد به این معناست که خط قرمزی که از سال ۱۹۴۵ تاکنون به عنوان «تابوی هستهای» معروف شده بود، مشمول اما و اگر شده است. البته که صرف بررسی موضوع به معنای تحقق حتمی آن نیست اما به فرض دور تحقق آن جهان شاهد بازگشت ایده استفاده از بمب اتم در محاسبات کشورهای دارنده این سلاح از کره شمالی تا روسیه، هند، پاکستان و متحدان اروپایی امریکا خواهد بود. روی دیگر این سکه این است که جنگی که به ادعای ممانعت از هستهای شدن ایران به راه افتاده است به آغازی دوباره برای استفاده از آن در گستره وسیعیتری از جهان خواهد انجامید. پیام چنین اقدامی بسیار صریح است: « نداشتن سلاح هستهای به منزله نابودی است».اگرچه دونالد ترامپ را نمیتوان فقط با چارچوب دکترینهای کلاسیک تحلیل کرد و هیچ سناریویی را نمیتوان به راحتی و قطعی غیرممکن دانست اما مواضع علنی او نشان میدهد که ترجیح میدهد فشار نظامی و اقتصادی را به اهرمی برای دستیابی به توافقی از موضع قدرت تبدیل کند، اگر واشنگتن همچنان از تحریم، فشار اقتصادی، محدودکردن صادرات نفت و کنترل مسیرهای دریایی برای افزایش فشار بر تهران استفاده میکند، میتوان فهمید که هنوز به دنبال ساختن اهرم برای معامله است بنابراین آنچه در صحنه دیده میشود بیشتر با راهبرد «فشار برای اعمال شرایط دلخواه منجر به توافق» منطبق است تا آمادگی برای جنگ هستهای ضمن اینکه ایران هنوز وارد آن مرحله تهدید وجودی که مقدمه واکنش اتمی است، نشده است اما اگر واقعاً بحث استفاده از سلاح هستهای در جلسات راهبردی مطرح شده باشد هرچند فاصله تا آن زیاد باشد، معلوم میشود که دامنه گزینههایی که برای بدترین سناریوها بررسی میشوند، گستردهتر شده است.@sahandiranmehr
✔️آتلانتیک: راهبرد جدید ترامپ: راهبردِ هیچکاری نکردنگزارش تحلیلینشریه آتلانتیک گزارش داده است که کاخ سفید در هفتههای اخیر راهبرد تازهای در قبال ایران در پیش گرفته که بر تشدید فشار اقتصادی و تحریمها، بهجای اتکای همزمان به دیپلماسی و اقدام نظامی، متمرکز است؛ با این حال، موفقیت این رویکرد به توانایی دونالد ترامپ برای مهار واکنشهای آنی و حفظ یک خطمشی باثبات بستگی دارد. بر اساس این گزارش، دو مقام ارشد دولت آمریکا گفتهاند که دستیاران ترامپ در جلسات کاخ سفید و دستکم در یک تماس تلفنی اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، تأثیر تحریمهای موجود بر اقتصاد ایران را به رئیسجمهور یادآوری کردهاند و استدلال کردهاند که تشدید تحریمها و اعمال محدودیتهای جدید میتواند رهبران تهران را به تسلیم وادار کند. به نوشته آتلانتیک، هدف این راهبرد «صبر و انتظار» است؛ به این امید که افزایش فشار اقتصادی از طریق تشدید تحریمهای مالی و محاصره دریایی بنادر ایران، سرانجام تهران را به مشارکت جدی در مذاکرات درباره بازگشایی تنگه و پایان جنگ وادار کند. این نشریه در عین حال هشدار داده است که چنین رویکردی مستلزم صبر و انضباط سیاسی ترامپ است؛ زیرا یک واکنش ناگهانی یا حتی یک پست خشمگینانه در شبکه اجتماعی میتواند به تشدید تنش و خروج کل راهبرد از مسیر مورد نظر منجر شود. آتلانتیک همچنین تأکید کرده است که حتی در صورت موفقیت این سیاست، اجرای آن با ریسکهای قابل توجهی همراه خواهد بود.@sahandiranmehr
اینجا کانال یوتیوب سهند ایرانمهر است؛ جایی برای مکث، فکر کردن و دوباره نگاه کردن به چیزهایی که هر روز از کنارشان میگذریم.در این کانال درباره ادبیات، تاریخ، جامعه، سیاست و فرهنگ حرف میزنیم؛ اما با یک تفاوت که گذشته را فقط برای گذشته نمیخوانیم. گاهی برای فهمیدن یک مسئله امروز، باید سراغ متنی رفت که چند قرن پیش نوشته شده است؛ از سعدی، حافظ، بیهقی و فردوسی تا نویسندگان و متفکران جهان معاصر.تلاش این کانال، پیدا کردن پیوند میان متنهای کلاسیک و مسائل امروز است؛ میان ادبیات و زندگی اجتماعی، تاریخ و سیاست، تجربه انسان گذشته و پرسشهای انسان امروز.اینجا قرار نیست همیشه جوابهای آماده بگیریم. قرار است بعضی چیزها را دوباره ببینیم، درباره باورهای قطعیمان تردید کنیم و سؤالهای دقیقتری بپرسیم.اگر به ادبیات، تاریخ، جامعه و ایدههایی که پشت خبرها و اتفاقات روز پنهاناند علاقه دارید، خوش آمدید.دیدن نخستین ویدیوی کانال:youtu.be/iV4-tv8I1_c%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8… کانال یوتیوب سهند ایرانمهر است؛ جایی برای مکث، فکر کردن و دوباره نگاه کردن به چیزهایی که هر روز از کنارشان میگذریم.در این کانال درباره ادبیات، تاریخ، جامعه، سیاست و فرهنگ حرف میزنیم؛ اما با یک تفاوت که گذشته را فقط برای گذشته نمیخوانیم. گاهی برای فهمیدن یک مسئله امروز، باید سراغ متنی رفت که چند قرن پیش نوشته شده است؛ از سعدی، حافظ، بیهقی و فردوسی تا نویسندگان و متفکران جهان معاصر.تلاش این کانال، پیدا کردن پیوند میان متنهای کلاسیک و مسائل امروز است؛ میان ادبیات و زندگی اجتماعی، تاریخ و سیاست، تجربه انسان گذشته و پرسشهای انسان امروز.اینجا قرار نیست همیشه جوابهای آماده بگیریم. قرار است بعضی چیزها را دوباره ببینیم، درباره باورهای قطعیمان تردید کنیم و سؤالهای دقیقتری بپرسیم.اگر به ادبیات، تاریخ، جامعه و ایدههایی که پشت خبرها و اتفاقات روز پنهاناند علاقه دارید، خوش آمدید.دیدن نخستین ویدیوی کانال:youtu.be/iV4-tv8I1_c
شبکه ایکس
✔️ورخوفنسکیهای زمانه ما✍🏻سهند ایرانمهربعضیها «قهرمان لحظههای تبآلود»اند؛ یکباره سروکلهشان پیدا میشود، شهرت پیدا میکنند، بر سرزبانها میافتند، ستاره مجالس شور و شراب و شورش میشوند، برق دندانهای تیز و خرناس رعبآورشان انگیزه ویرانی میشود، دمای جامعه را بالا میبرند، پیچیدگی واقعیت را به «ما و آنها» تقلیل میدهند، خشم را فضیلت جا میزنند و دیگران را به کاری هل میدهند که هزینهاش را خودشان نمیدهند. درست مثل پیتر ورخوفنسکی رمان «شیاطین» داستایفسکی؛ کسی که کارش فقط تند حرف زدن نیست، بلکه التهابسازی و رادیکالکردن دیگران است. بعد هم وقتی خرمن سوخت، خودش از صحنه کنار میرود؛ انگار نه انگار که دستی در آتش داشته است، خطوط خشم چهرهشان را محو میکنند، صدایشان را آرام میکنند و از گوشه صحنه راه خروجی را که برای این روز نشان کرده بودند، میگیرند و البته که قبلش سخنان قصار و گلایهآمیزی برای حسنختام معصومانهشان بر زبان میآورند. اینها علت نیستند، معلول فضایی هستند که پیشتر آماده شده است؛ فضایی که در آن خشم، از استدلال جلو زده، هیجان جای تحلیل را گرفته و جامعه چنان تشنه یک قهرمان فوری است که هرکس بلندتر فریاد بزند، شجاعتر به نظر میرسد. ورخوفنسکیها از خلا نمیرویند؛ محصول لحظهای هستند که عقل جمعی خسته است، ترس و خشم به هم آمیختهاند و آدمها بیش از آنکه دنبال پاسخ باشند، دنبال کسی میگردند که خشمشان را به جای خودشان فریاد بزند.ما فقط گرفتار چهرههای تبدار موسمی نیستیم با چرخهای روبهرو هستیم که جامعه در آن، آدمهایی را بالا میآورد که تب را بیشتر میکنند و بعد، وقتی تب به هذیان و هذیان به فاجعه بدل شد، همان جامعه دنبال کسی میگردد که تقصیر را گردن او بیندازد.شاید به همین دلیل است که ورخوفنسکیها معمولا ماندگار نیستند. آنها محصول بحراناند. با بالا آمدن موج، بالا میآیند و با فروکش کردنش، محو میشوند. اما آنچه میماند، خرمن سوختهای است که دیگر نمیتوان با چند جمله قصار و یک خداحافظی نجیبانه، مسئولیت آتشزدنش را از یاد برد.روزهای آینده از این ویدیوها بازهم خواهیم داشت.@sahandiranmehr