شاهکار معروف Pietà (پیهتا) اثر Michelangelo Buonarrotiاثری که او در حدود ۲۴ سالگی (بین سالهای ۱۴۹…
انتشار: 2026/06/18 19:44 UTC
شاهکار معروف Pietà (پیهتا) اثر Michelangelo Buonarrotiاثری که او در حدود ۲۴ سالگی (بین سالهای ۱۴۹۸ تا ۱۴۹۹) خلق کرد و بسیاری آن را نخستین شاهکار بزرگ زندگی او میدانند.موضوع مجسمهاین اثر مریم مقدس را نشان میدهد که پیکر بیجان عیسی مسیح را پس از به صلیب کشیده شدن در آغوش گرفته است. صحنهای سرشار از اندوه، اما با آرامشی عمیق و وقار مادرانه. چرا این اثر شگفتانگیز است؟از یک قطعه واحد مرمر کارارا تراشیده شده است.میکلآنژ در سن بسیار کم توانست باورنکردنیترین جزئیات بدن انسان، چینوچروک لباس و بافت پوست را در سنگ بازآفرینی کند. چهرهٔ مریم برخلاف انتظار بسیار جوان است. میکلآنژ معتقد بود پاکی و تقدس مریم فراتر از گذر زمان است و به همین دلیل او را جوانتر از سن واقعیاش نشان داد. تنها اثر امضاشدهٔ میکلآنژ«پیهتا» تنها مجسمهای است که میکلآنژ آن را امضا کرد. امضای او روی نوار لباس مریم حک شده است. روایت مشهور میگوید وقتی شنید مردم اثر را به هنرمند دیگری نسبت میدهند، شبانه به کلیسا رفت و نام خود را روی آن حک کرد.محل نگهداریاین مجسمه امروز در St. Peter's Basilica در Vatican City نگهداری میشود و یکی از مشهورترین آثار هنری جهان به شمار میآید. پس از آسیب دیدن در حملهای با چکش در سال ۱۹۷۲، پشت شیشهٔ ضدگلوله قرار گرفت. نکتهٔ جالب این است که بسیاری از تاریخنگاران هنر معتقدند «پیهتا» اثری بود که میکلآنژ جوان را از یک مجسمهساز مستعد به یک نابغهٔ شناختهشدهٔ رنسانس تبدیل کرد. چرا مریم اینقدر جوان است؟در زمان مرگ عیسی، مریم حدود ۵۰ ساله بوده، اما در مجسمه چهرهای شبیه یک زن جوان دارد.میکلآنژ بعدها توضیح داد که:پاکی و عفت روح، انسان را از فرسودگی زمان دور میکند.بنابراین جوانی مریم یک واقعیت تاریخی نیست؛ یک نماد معنوی است. او میخواست مریم را فراتر از زمان و پیری نشان دهد.آرامش عجیب چهرهٔ مریماگر به چهرهٔ مریم نگاه کنید، برخلاف انتظار فریاد نمیزند، اشک نمیریزد و از درد به خود نمیپیچد.این آرامش نماد «پذیرش ارادهٔ الهی» است. او رنج را احساس میکند، اما در برابر آن فرو نریخته است.تناسب غیرعادی بدنهااگر دقیق نگاه کنید، بدن مریم بسیار بزرگتر از آن چیزی است که در نگاه اول به نظر میرسد.میکلآنژ عمداً این کار را کرد تا بتواند بدن عیسی را روی دامان او قرار دهد و در عین حال ترکیببندی اثر متعادل بماند. لباسهای پرچین مریم این راز را پنهان کردهاند.دست چپ مریمیکی از زیباترین جزئیات اثر، دست چپ مریم است که کمی رو به بیرون باز شده.این حرکت گویی میگوید:«ببینید؛ این قربانی برای شماست.»در واقع بیننده را وارد صحنه میکند و اثر را از یک تصویر ساده به یک پیام معنوی تبدیل میسازد.مثلث پنهانکل مجسمه در قالب یک هرم یا مثلث طراحی شده است؛ یکی از محبوبترین فرمها در هنر رنسانس.مثلث نماد:تعادلپایداریو در مسیحیت، تثلیث مقدساست.زیبایی در دل مرگعیسی در این مجسمه آثار شدید شکنجه و جراحت ندارد. بدن او آرام، متعادل و حتی زیباست.میکلآنژ نمیخواست صرفاً خشونت مرگ را نشان دهد؛ بلکه میخواست پیروزی معنوی بر مرگ را به تصویر بکشد.دیدگاه جالب برخی پژوهشگرانبعضی مورخان هنر معتقدند «پیهتا» تنها یک مادر و فرزند را نشان نمیدهد؛ بلکه نمادی از رابطهٔ انسان و رنج است. مریم در این تفسیر، تجسم انسانیت است که درد و مرگ را در آغوش میگیرد و با این حال فرو نمیپاشد.شاید به همین دلیل است که بعد از بیش از ۵۰۰ سال، این مجسمه هنوز بیننده را متأثر میکند؛ چون دربارهٔ یک رویداد تاریخی صرف نیست، بلکه دربارهٔ فقدان، عشق، پذیرش و رنجی است که تقریباً هر انسانی در زندگی تجربه میکند. #کافه_ققنوس

