یه مسئله خیلی مهمی پیش اومده تو گروه یکی از دوستان گفت میخوام روشنفکر باشم ، در حالی که اصلا نمیدو…
انتشار: 2026/08/06 15:06 UTCدریافت: 2026/08/07 12:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 12:35 UTC
یه مسئله خیلی مهمی پیش اومده تو گروه یکی از دوستان گفت میخوام روشنفکر باشم ، در حالی که اصلا نمیدونست روشنفکری یعنی چی!یکبار برای همیشه اینو یاد بگیریم...🧠 روشنفکر کیست؟ و چه تفاوتی با آدمِ باسواد، باهوش یا تحصیلکرده دارد؟گاهی فکر میکنیم هر کسی که کتاب زیاد میخواند یا مدرک دانشگاهی بالایی دارد، حتماً «روشنفکر» است. اما از دیدگاه علوم اجتماعی و روانشناسی، اینها یکی نیستند.📚 آدمِ باسوادفردی است که دانش یا اطلاعات زیادی در یک یا چند حوزه دارد. ممکن است اطلاعاتش فوقالعاده باشد، اما همیشه حاضر نباشد باورهای خودش را زیر سؤال ببرد.🎓 تحصیلکردهکسی است که آموزش رسمی دیده و مدرک دانشگاهی دارد. تحصیلات لزوماً به معنای تفکر عمیق یا نگاه انتقادی نیست.🧩 باهوشهوش یعنی توانایی یادگیری، حل مسئله و سازگاری با موقعیتهای جدید. افراد باهوش میتوانند روشنفکر باشند، اما هوش بهتنهایی تضمینکننده روشنفکری نیست.🔍 روشنفکرروشنفکری بیشتر یک «شیوه فکر کردن» است تا میزان اطلاعات یا مدرک.یک روشنفکر معمولاً:• از پرسیدن سؤال نمیترسد.• باورهای خودش را هم نقد میکند.• برای نظرش شواهد و استدلال میخواهد.• تحمل شنیدن دیدگاه مخالف را دارد.• در برابر اطلاعات جدید، اگر شواهد قوی باشند، حاضر است نظرش را تغییر دهد.از نگاه روانشناسی، یکی از ویژگیهای مهم روشنفکری تواضع فکری (Intellectual Humility) است؛ یعنی فرد میپذیرد که ممکن است اشتباه کند. همچنین ویژگی گشودگی به تجربه (Openness to Experience) که یکی از ابعاد اصلی شخصیت است، معمولاً با کنجکاوی، انعطاف ذهنی و علاقه به ایدههای تازه همراه است.جمعبندی:مدرک، هوش و اطلاعات میتوانند به روشنفکری کمک کنند، اما هیچکدام بهتنهایی روشنفکر بودن را تضمین نمیکنند. روشنفکری بیش از هر چیز، به توانایی اندیشیدن انتقادی، پذیرش شواهد و اصلاح باورها وابسته است.منابع:• Stanovich, K. E. (2019). The Rationality Quotient.• Thinking, Fast and Slow – Daniel Kahneman• The Open Mind• Leary, M. R. et al. (2017). Intellectual Humility.#روشنفکری #تفکر_نقادانه #روانشناسی #علوم_شناختی #علم #آگاهی #ذهن🆔 @science_magazine
پستهای تلگرام — Science Magazine
سخت ترین چالش دختر( زن ) بودن چیه؟#چالشلطفا کامنت بزنید
سخت ترین چالش پسر ( مرد ) بودن چیه؟#چالشلطفا کامنت بزنید
محققای دانشگاه هومبولت برلین، در مقالهای که قراره در Behavioral and Brain Sciences منتشر بشه، این باور عمومی رو زیر سوال بردن که «زنها بیشتر به رابطه وابستهن». طبق این پژوهش، درست برعکسه: مردها بهطور کلی رابطهی عاطفی رو محور اصلی سلامت روانیشون قرار میدن، در حالی که زنها معمولاً شبکهی گستردهتری از دوستان و حمایت اجتماعی دارن.نتیجه؟ حدود ۷۰٪ طلاقها رو زنها شروع میکنن، نه مردها. چون مردها هزینهی جداشدن (از دست دادن تنها منبع حمایت عاطفیشون) رو خیلی سنگینتر از فایدهش میبینن. حتی بعد از جدایی، مردها کمتر به رابطه به چشم فرصتی برای رشد فردی نگاه میکنن و بیشتر دچار افت سلامت روانی و جسمی میشن؛ حتی ریسک مرگومیر و خودکشیشون هم بالاتر میره.نکتهی روانشناختیش اینه: چون مردها از کودکی کمتر تشویق میشن شبکهی حمایت اجتماعی متنوع بسازن، شریک زندگیشون عملاً تنها تکیهگاه عاطفیشون میشه؛ وقتی اون رابطه از بین میره، جایگزینی هم براش نمیمونه.منبع: psypost.org/men-value-romantic-relationsh… @science_magazine
رستگار رحمانی؛ پسری که سازمان سنجش را مجبور کرد دوباره از او کنکور بگیردفکر کنید یک روز نتیجه کنکور اعلام میشود.اسمتان را پیدا میکنید و میبینید:رتبه یک کشور.نه فقط در یک رشته.رتبه یک کنکور تجربی… و رتبه یک زبانهای خارجی.اما بهجای اینکه به شما بگویند «تبریک میگوییم»، یک اتفاق عجیب میافتد:میگویند…باید دوباره امتحان بدهی.این داستان رستگار رحمانی است؛ یکی از عجیبترین داستانهای تاریخ کنکور ایران.رستگار رحمانی اهل جوانرود کرمانشاه بود. سالها قبل از کنکور معروف ۸۸، در کنکور شرکت کرده بود و نتیجه خوبی هم گرفته بود. اما مسیر زندگیاش آنقدر ساده نبود که مستقیم از مدرسه به دانشگاه برسد.حتی مدتی را در سربازی گذراند.بعد از پایان خدمت، وقتی خیلیها تصور میکنند دیگر از فضای درس و کنکور فاصله گرفتهاند، رستگار دوباره نشست پای درس.و نکته عجیب اینجاست:بر اساس روایتهای منتشرشده، او فقط حدود چهار ماه فرصت داشت تا خودش را برای کنکور آماده کند.چهار ماه.نه چهار سال.نه یک مسیر معمول مدرسه، کلاس، آزمون آزمایشی و برنامهریزی چندساله.اما وقتی نتایج کنکور ۱۳۸۸ آمد، اتفاقی افتاد که کمتر کسی انتظارش را داشت.رستگار رحمانی رتبه اول گروه علوم تجربی شد.اما داستان همینجا تمام نشد.او در گروه زبانهای خارجی هم رتبه اول کشور را به دست آورد و در گروه هنر نیز رتبه ۴۴ شد.حالا تصور کنید مسئولان سازمان سنجش با کارنامهای روبهرو شوند که در آن یک داوطلب، در چند گروه آزمایشی چنین نتیجهای گرفته است.نتیجه برایشان قابل قبول نبود.از رستگار خواسته شد دوباره در آزمون شرکت کند.خودش بعدها در مصاحبهای گفت این موضوع برای خودش هم سؤال بوده و به او گفته بودند برای اعلام نتیجه نهایی، لازم است دوباره آزمون بدهد؛ حتی گفته بود اگر در آزمون مجدد شرکت نمیکرد، نتایجش حذف میشد.حالا صحنه را تصور کنید:یک طرف، داوطلبی که تازه از یک کنکور سنگین بیرون آمده.طرف دیگر، سازمانی که نتیجهاش را آنقدر غیرعادی دیده که از او میخواهد دوباره همان مسیر را طی کند.و رستگار دوباره نشست سر جلسه.اما این بار اتفاق جالبتری افتاد.طبق گفته خودش، نتیجه آزمون دوم حتی از آزمون اول بهتر شد و در بعضی درسها توانست درصدهای کاملتری بزند.یعنی اگر سؤال اصلی این بود که:«آیا آن نتیجه واقعاً متعلق به خودت بود؟»رستگار با حرف جواب نداد.دوباره امتحان داد.و نتیجه را دوباره روی کاغذ آورد.بعد از آن، مسیر زندگیاش وارد مرحله دیگری شد.او در دانشگاه علوم پزشکی تهران پزشکی خواند و بعدها وارد تخصص جراحی مغز و اعصاب شد. گزارشهای جدیدتر نیز از فعالیت دانشگاهی او در کرمانشاه خبر دادهاند.اما چیزی که داستان رستگار رحمانی را ماندگار میکند، فقط رتبه یک شدن نیست.ماجرا درباره این است که گاهی آدمها آنقدر از تصویری که ما از تواناییشان داریم جلوتر میروند که حتی نتیجه موفقیتشان هم برای دیگران باورکردنی نیست.وقتی همه چیز طبق انتظار پیش میرود، موفقیت چندان عجیب به نظر نمیرسد.اما گاهی یک نفر از جایی بلند میشود که هیچکس انتظار ندارد.و آنقدر بالا میرود که حتی مجبور میشوند دوباره از او امتحان بگیرند.و شاید زیباترین قسمت داستان این باشد:اگر کسی توانایی تو را باور نمیکند، همیشه لازم نیست با او بحث کنی؛ گاهی کافی است دوباره همان آزمون را بدهی.رستگار رحمانی یک بار کنکور داد.نتیجهاش را باور نکردند.پس دوباره کنکور داد.و این بار، دیگر نتیجه نمیتوانست حرف نزند.#me🆔 @science_magazine
افت رتبه ۵ دانشگاه از ۶ دانشگاه بزرگ ایرانی حاضر در شانگهای ۲۰۲۶بررسی رتبه دانشگاههای ایرانی حاضر در رتبهبندی شانگهای ۲۰۲۶ نشان میدهد که از بین ۶ دانشگاه حاضر در این رتبهبندی، ۴ دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، شهید بهشتی و صنعتی شریف دچار افت رتبه حدود ۱۰۰ پلهای (یک بازه رتبه) شدهاند.همچنین دانشگاه تربیت مدرس افت رتبه حدود ۲۰۰ پلهای (دو بازه رتبه) داشته است و از بازه رتبه ۸۰۰-۷۰۱ در سال ۲۰۲۵ به بازه رتبه ۱۰۰۰-۹۰۱ سقوط کرده است.دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز که در رتبهبندی ۲۰۲۵ از فهرست شانگهای حذف شده بود، مجدد به این رتبهبندی بازگشته است.🆔 @science_magazine
یافته از حوزه تکامل انسان که به روایت رایج «گوشت باعث بزرگشدن مغز شد» چالش جدی وارد میکنه 🍯پژوهشگرای دانشگاه سیدنی و گلاسکو، با مدلسازی نیاز گلوکز انسان و اجدادش در بازه ۴ میلیون سال گذشته، به این نتیجه رسیدن که قندهای طبیعی (نه فقط گوشت) نقش کلیدی در رشد مغز انسان داشتن. مغز فقط ۲٪ وزن بدنه ولی حدود یکپنجم انرژی استراحت بدن رو مصرف میکنه، و سوخت موردعلاقهش گلوکزه.طبق این مدل، اجداد اولیهی انسان بیش از ۶۵٪ انرژیشون رو از میوه و قندهای طبیعی تأمین میکردن، شبیه شامپانزههای امروزی که حدود ۶۶٪ انرژیشون از میوه میاد. بعدها، با مسلطشدن روی آتش، نشاستهی پختهشده (مثل غدهها و ریشهها) هم به منبع مهم گلوکز اضافه شد، چون نشاستهی خام قابل هضم نیست.نکته جالبترش اینه که محققا میگن این یافته میتونه توضیح بده چرا میل به شیرینی تو انسان اینقدر عمیقه؛ ریشهش به نیاز تکاملی مغز به گلوکز برمیگرده، نه صرفاً یه ضعف مدرن در رژیم غذایی.این مطالعه در Science منتشر شده.منبع: eurekalert.org/news-releases/1138694%F0%9… @science_magazine