پیرامون سند، و محتوای حدیث «سلسلةالذهب»بسم الله الرحمن الرحیم وصلی الله علی محمّد وآله الطاهرین.در…
انتشار: 2026/07/08 10:52 UTC
پیرامون سند، و محتوای حدیث «سلسلةالذهب»بسم الله الرحمن الرحیم وصلی الله علی محمّد وآله الطاهرین.در آستانهی ورود به مشهد مقدس ع و توفیق زیارت حضرت امام رضا ع و نیز تشییع تاریخی و تدفین پیکر مطهر رهبر شهید و استکبارستیز و طاغوتگریز جمهوری اسلامی در حرم مطهر، به نظرم رسید نکاتی پیرامون حدیث شریف سلسلةالذهب بنگارم؛ انشاءالله که مقبول نظر امام رئوف شودمتواتر از شیعه و سنّی روایت شده: امام رضا ع در سفر خراسان و مرو، هنگام عبور از نیشابور، به درخواست مردم، حدیث زیر را بیان فرمود:شنیدم از پدرم موسی ع فرمود: شنیدم از پدرم جعفر ع فرمود: شنیدم از پدرم محمد ع فرمود: شنیدم از پدرم علی ع فرمود: شنیدم از پدرم حسین ع فرمود: شنیدم از پدرم علی ع فرمود: شنیدم از رسول خدا ص فرمود: شنیدم از جبرئیل ع فرمود: شنیدم از خدای بزرگ فرمود:«لَا إِلهَ إِلَّا الله حِصْنِی فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِی أَمِنَ مِنْ عَذَابِی»کجاوهی امام که به راه افتاد، ادامه داد:«بِشُرُوطِهَا وَأَنَا مِنْ شُرُوطِهَا»«توحید صدوق، ص۲۵»سندسلسلهی سند حدیث (که همه معصوم هستند) آنقدر برای بزرگان اسلام (از شیعه و سنی) محترم و بااهمیت است که حتی احمد بن حنبل میگفت اگر این حدیث را بر مجنون بخوانند، شفا خواهد یافت!«ابن حجر هیثمی، الصواعق المحرقه، ج۲، ۵۹۴»نیز سفارش شده، برای نجات و ایمنی از عذاب، آن را با سلسلهی اسنادش، بر کفن میت بنویسند. «عروةالوثقیٰ، ج۲، ص۷۶»محتوااگر امیرالمؤمنین ع میفرمود:کل قرآن در سورهی حمد، و کل سورهی حمد در بسم الله الرحمن الرحیم، و کل بسمله در «ب» خلاصه گردیده، و من نقطهی «ب» هستم«اَلدُّرُ المُنتَظَم، ص۵۸؛ بروجردی، تفسیر صراط المستقیم، ج۳، ص۱۱۸»گزافه نیست اگر بگویم:کل دوران ۲۰سالهی امامت امام هشتم ع، در بیان این حدیث نورانی، و کل این حدیث، در تصریح به همان شرط خلاصه شد!حقیر گاهی که به زیارت حضرت ثامن الحجج ع مشرف میشوم، میگویم: سلام زیباترین شرط لا اله الا الله! این شرط را با جان و دل پذیرفتم؛ امیدوارم برایم امضا بفرمایید!خداوند متعال میفرماید:وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ. «نحل، ۳۶»ﻭ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺍمتی ﭘﻴﺎﻣﺒﺮی برانگیختیم ﻛﻪ [ﺍبلاغ ﻛﻨﺪ] ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺑﭙﺮﺳﺘﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ [سرسپردگی به] ﻃﺎﻏﻮﺕ پرهیز کنید.در واقع، این دو خواسته (بندگی خدا و اجتناب از طاغوت) که روی یک سکهاند، همهی موضوع رسالت انبیاء ع بوده است.امام رضا ع نیز در این حدیث:- همین دو دستور الهی را ابلاغ نمود:بخش اول، «توحید و یکتاپرستی»و بخش دوم، «اجتناب از طاغوت» (با سرسپردگی به ولیّ و خلیفةالله)- با فراصت، نام حجج معصوم الهی، و خلفای حقیقی را (تحت عنوان ذکر سلسله سند) بر زبان جاری کرد، همه هم نوشتند!- جواب تمام فرَق منحرف (شیعه و سنی) را داد.سؤال:اگر دین سیاست، و سیاست دین نیست، پس شرطیت حضرت رضا ع برای «لا اله الا الله» چه معنایی دارد؟!توحید منهای ولایت اگر ارزش و کاراییای داشته باشد، خب همهی [بهظاهر] موحدان عالم (از مسلمان و غیر مسلمان) به آن معتقدند!حقیقت این است خداپرستی تا با اجتناب از طاغوت، و تسلیم و تبعیت بیچونوچرا از ولی خدا در هر عصر و زمانی همراه نباشد، پشیزی ارزش نخواهد داشت.آن دو مسافر، در مرو به محضر حضرت رسیده، حکم نمازشان را پرسیدند؛ امام فرمود: تو برای دیدار من [و تو برای دیدار مأمون] آمدهای؛ نماز تو قصر [و نماز تو تمام] است؛ [سفرت، سفر معصیت است]!«وسائل الشیعه، ج۵، ص۵۱۰»«ابن ابی کثیر» میگوید: پس از شهادت امام کاظم ع، روزی برای طواف وارد مسجدالحرام شدم دیدم ابوالحسن الرضا ع دور کعبه به طواف مشغول است؛ [چون عدهای در امامت حضرت توقف کرده بودند]، در دلم نیّتی کرده، این آیه را خواندم:أَبَشَراً مِنَّا وَاحِدَاً نَتَّبِعُه؟! ... قمر، ۲۴آیا یک بشری از خودمان را اطاعت کنیم؟!و شروع به طواف کردم؛ امام قدمهایش را تندتر کرده، همچنانکه از کنارم عبور میکرد، فرمود:أَنَا وَاللهِ البَشَرُ الَّذِي یَجِب عَلیکَ أَن تَتَّبِعَنی!من، به خدا قسم همان بشری هستم که بر تو واجب است از من تبعیت کنی.«القطرة فی فضائل النبیّ والعترة»آری؛ انسان، موحد و اهل حج و نماز هم که باشد، ولی اجتناب از طاغوت نداشته باشد، بیفایده است خداوندا همهی ما را در حصن حصین خود (توحید ولایتمدارانه) در دنیا و آخرت حفظ فرما؛ آمین.گفتنی است امام رضا ع آخر صفر سال ۲۰۳ هق، به دست مأمون عباسی ملعون به شهادت رسید و در طوس (مشهد) به خاک سپرده شد؛ و امروزه، حرم مطهر رضوی ع بزرگترین زیارتگاه روی کرهی زمین است!والسلام علیکم ورحمتالله وبرکاتهعلیرضا احمدی دهبالایی (ایلامی) سهشنبه ۱۶ تیر ۱۴۰۵ ؛ ۲۲ محرم ۱۴۴۸ ؛ نیشابور


