🔴دکتر محبوبی در گفتگو با شفقنا: ⬅️«حفظ هسته سخت حقیقت»؛ مرز ویرایش حرفهای و تحریف در ترجمه خبر است…
انتشار: 2026/08/06 13:07 UTCدریافت: 2026/08/06 17:32 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 17:32 UTC
🔴دکتر محبوبی در گفتگو با شفقنا: ⬅️«حفظ هسته سخت حقیقت»؛ مرز ویرایش حرفهای و تحریف در ترجمه خبر است⬅️مترجم باید شناخت کافی از شیوههای روایتسازی و پروپاگاندای رسانههای مختلف داشته باشد⬅️ترجمه عمومی و ترجمه خبر ماهیت متفاوتی دارند. ترجمه عمومی، بیش از هر چیز، بر معادلیابی، یافتن معادل مناسب و انتقال پیام در فضایی خنثی و بدون سوگیری متمرکز است؛ اما ترجمه خبر تا حدی متفاوت است. در ترجمه خبر، باید در کوتاهترین زمان ممکن، متناسب با ضرورت و فوریتی که خبر دارد، آن را ترجمه و با بیشترین اثرگذاری منتقل کرد.بحثی که در اینجا وجود دارد، این است که تفاوت اصلی ترجمه خبر از آنجا آغاز میشود که شما با افکار عمومی سروکار دارید. از آنجا که با افکار عمومی، جهتدهی به ذهنیت مخاطب و فضای رسانهای که در آن فعالیت میکنید مواجه هستید، نتیجه کار ترجمه نیز متفاوت خواهد بود. به همین دلیل، اگر یک خبر واحد را در اختیار چند مترجم که در رسانههای مختلف فعالیت میکنند قرار دهید، ترجمه آن از نظر انتخاب واژگان و سبک و سیاق ترجمه میتواند بسیار متفاوت باشد.برای مثال، در خبری درباره ایجاد یک Voluntary Fund برای تنگه هرمز، مشاهده کردم که یکی از رسانهها این عبارت را به «صندوق صدقات» ترجمه کرده بود. در حالی که واژه «صدقه» در زبان فارسی، با توجه به زمینههای فرهنگی و مذهبی، بار معنایی بسیار سنگین و متفاوتی دارد؛ اما اگر همان عبارت به «صندوق کمک مالی داوطلبانه» ترجمه شود، معنای متفاوتی را منتقل میکند. این تفاوت، به سوگیری رسانه و نوع ارزشگذاری آن نسبت به خبر بستگی دارد. در واقع، ترجمه متفاوت یک واژه، در راستای تأثیرگذاری و متناسب با مشی رسانه و رویکردی است که مترجم خبری در آن رسانه بر اساس آن فعالیت میکند.گاهی نیز گفته میشود که ترجمه خبر باید کاملاً خنثی باشد؛ اما مترجمی که در یک واحد خبری فعالیت میکند، نمیتواند ادعا کند که ترجمههایش کاملاً مستقل و فارغ از جهتگیری رسانه است. برای نمونه، بسیاری از رسانههای غربی از واژه «رژیم» برای اشاره به دولت ایران استفاده میکنند، در حالی که در رسانههای همسو با ما از واژه «دولت» یا معادلهای دیگری مانند State یا Government استفاده میشود.⬅️در برخی از سرویسهای خبری، معمولاً مترجم خبر از دبیر خبر جداست. مترجم خبر، متون را دریافت میکند و بهعنوان یک نیروی متخصص، صرفاً آنها را ترجمه کرده و در اختیار تحریریه قرار میدهد تا در موقعیتهای مورد نیاز از آن استفاده شود. بنابراین، اگر در ساختار تحریریه این دو وظیفه از یکدیگر تفکیک شده باشند، ماهیت کار نیز متفاوت خواهد بود.در این شرایط، دبیر خبر ممکن است اختیار بیشتری برای اعمال تغییرات داشته باشد، در حالی که مترجم، در مرحله نخست و بهعنوان اولین حلقه فرایند، صرفاً متن را ترجمه میکند یا با حداقل تغییر، خبر را برمیگرداند.از زمانی که دبیران خبر وارد فرایند میشوند، برای بومیسازی یا انطباق خبر با استانداردهای حرفهای رسانه، تغییراتی در متن ایجاد میشود و تا این مرحله، اشکالی وجود ندارد؛ زیرا هر رسانه ساختار، سبک و سیاق خاص خود را دارد و طبیعی است که آن را در تنظیم خبر اعمال کند.⬅️در مورد مرز میان ویرایش حرفهای، برجستهسازی، تفسیر و تحریف نیز باید به یک اصل اساسی توجه کرد و آن حفظ «هسته سخت حقیقت» و اصل ماجراست. تغییر ساختار جملهها برای انطباق با سبک خبری، مانند تنظیم خبر بر اساس الگوی هرم وارونه، حذف مطالب زائد، تکرارها و حشو، یا بومیسازی اصطلاحات برای فهم بهتر مخاطب، همگی مجاز هستند؛ زیرا این اقدامات بخشی از حرفهایگری رسانه محسوب میشوند و هدف آنها افزایش فهم مخاطب است.اما زمانی که تغییرات باعث شوند اهمیت بخشهایی از خبر بهصورت غیرواقعی افزایش یابد، دیگر از حوزه ویرایش حرفهای خارج میشویم. برای مثال، اگر جملهای حاشیهای به محور اصلی خبر تبدیل شود، یا صرفاً برای جلب کلیک، تیتر بهگونهای تنظیم شود که اهمیت موضوع را بیش از واقعیت نشان دهد، این اقدام دیگر ویرایش حرفهای نیست.fa.shafaqna.com/news/2329449/
