🔴 روزنامه‌نگاری ملی؛ درآمدی بر حقیقت‌نگاری ایرانی ✍️ ابوالفضل فاتح 👈 این یادداشت به مناسبت روز خبرن…

🔴  روزنامه‌نگاری ملی؛ درآمدی بر حقیقت‌نگاری ایرانی ✍️ ابوالفضل فاتح 👈 این یادداشت به مناسبت روز خبرنگار با نقد «روزنامه‌نگاری هژمونیک» و سازوکارهای آن در صورت‌بندی و بازنمایی واقعیت، به تبیین مفهوم «روزنامه‌نگاری ملی» می‌پردازد و در ادامه، امکان شکل‌گیری…🔴 روزنامه نگاری ملی؛ حقیقت نگاری ایرانی✍ ابوالفضل فاتح اصول «روزنامه‌نگاری»، در همه جای جهان باید مبتنی بر حقیقت‌کاوی و حقیقت‌نگاری، پاسخگویی و نقادی باشد و روزنامه نگاری ملی نیز از آن مستثنا نیست. آنچه روزنامه‌نگاری را «ملی» می‌کند، نه تغییر در اصول جهان‌شمول حرفه‌ای، بلکه تعلق آن به حافظه تاریخی، تجربه زیسته، فرهنگ و افق تمدنی و حتی  زبان و ادبیاتی است که از پنجره ی آن به روایت حقیقت می‌پردازد  و می کوشد امکان شناخت و تحقق خیر عمومی  را فراهم آورد و نماد و برآیند خرد جمعی  ملت و سرزمینی باشد که به آن تعلق دارد. از این روی، هر کشور صاحب تمدن، فرهنگ و تاریخی می تواند روزنامه نگاری ملی خود را داشته باشد.⬅️ وقتی سخن از «حقیقت نگاری ایرانی» به میان می آید، روشن است که «حقیقت» جغرافیا ندارد و ایرانی و خارجی نمی شناسد، اما زاویه دید، مسئله‌گزینی، منافع ملی و حساسیت‌های اخلاقی می‌توانند متعلق به هر سرزمین و اینجا ایران باشند.⬅️ از این‌رو در مواجهه با یک رویداد واحد، روایتِ یک روزنامه‌نگار ایرانی با روایت روزنامه‌نگاری برخاسته از زیست‌بوم دیگر، با هر میزان مشابهت، از تمایزات خاص خود برخوردار خواهد بود  و شیوه ی روایت و دلالت ها و حساسیت های گفتمانی و حتی ادبیات و ادب واژه های آنها هرگز یکسان نخواهد بود.⬅️ وقتی رسانه بخشی از وجدان و حافظه ی یک ملت است و وقتی روزنامه نگاری ملی در بستر تمدنی سرزمینی چون ایران تعریف شود، می توان از «روزنامه نگاری ایرانی» با پارادایم هنجاری و مبانی معرفت شناختی متناسب با مولفه های تمدنی و فرهنگی ایران سخن به میان آورد.  اینک که آمیزه ی تکنولوژی، نیروی انسانی و دیگر تحولات اجتماعی، افق های جدیدی پیش روی اطلاع‌رسانی گشوده است و صدها استاد و تربیت یافته ی دانشگاهی و هزاران جوان بی ادعا، با انگیزه  و تحصیل کرده از سراسر کشور، در تحریریه ها یا در قالب رسانه های شهروندی به تولید و نشر محتوا مشغولند و به روزنامه نگاری ابعاد بی سابقه ای بخشیده اند،  زمینه‌ای مساعدتر از همیشه برای تحقق «روزنامه‌نگاری ملی» فراهم آمده است.⬅️با وجود موانع، نگارنده، صورت‌بندی روزنامه‌نگاری ملی و ایرانی را نه آرزویی انتزاعی، بلکه امری ممکن و قابل تحقق می‌داند. همان‌گونه که از معماری ایرانی، سینمای ایرانی، موسیقی ایرانی، نقاشی ایرانی و فرش ایرانی سخن می‌گوییم، و این تعابیر صرفاً به قلمرو جغرافیایی اشاره ندارند، بلکه بیانگر سنت، هویت، زبان، زیبایی‌شناسی و جهان‌بینی خاصی هستند، روزنامه نگاری ایرانی نیز در سطحی دیگر، شاخصه های خود را دارد. به زبان ساده هر ساختمانی که در ایران ساخته شود، لزوماً نمونه‌ای از معماری ایرانی نیست. به همین قیاس، «روزنامه‌نگاری در ایران» را نیز باید از «روزنامه‌نگاری ایرانی» متمایز دانست؛ اولی مفهومی جغرافیایی است، اما دومی به یک هویت حرفه‌ای، سنت و پارادایم اشاره دارد.⬅️به عنوان نمونه، تجربه سال‌های آغازین ایسنا که در بستر سیاسی اجتماعی و رسانه ای مساعد دوران اصلاحات شکل گرفت،  به اعتبار ساختار بدیع سازمانی و مدیریتی، سرمایه انسانی جوان و متمایز، تمایز در الگوی تحریریه، شیوه تحریر، مفهوم خبر و تولید محتوا با اهتمام به «هر دانشجو یک خبرنگار / هر ایده، یک خبر» و نیز تلاش برای تحقق «ایران به روایت ایران» و افق‌گشایی به سوی «جهان به روایت ایران»، یکی از تجربه‌های قابل مطالعه در مسیر شکل‌گیری نوعی روزنامه‌نگاری ملی و «حقیقت‌نگاری ایرانی» بوده است؛ تجربه‌ای که در تحول آرایش رسانه‌ای ایران، از جمله شکستن انحصار خبری، تعدیل خطوط قرمز، ارتقای جایگاه خبرگزاری‌ها، تحول در تلقی از نقش رسانه و روزنامه‌نگار و دگرگونی در فرهنگ تولید و مصرف خبر، سهمی قابل توجه داشت و  در زمان خود توانست پاسخی واقعی به مهمترین چالش رسانه های داخلی یعنی بحران «مرجعیت و اعتماد» باشد و لذا به سرعت به مرجع نخست اخبار ایران تبدیل شد.⬅️ این تجربه، نمونه ای عملی و عینی در پیش روی قرار داد تا برخی از اصول و مؤلفه‌های آنچه با عنوان «روزنامه‌نگاری ملی» یاد شد، نه صرفاً در مقام نظریه، بلکه در عرصه عمل نیز آزموده شود؛ هرچند این الگو در زیست‌بوم رسانه‌ای امروز، با توجه به چالش‌های هوش مصنوعی، پلتفرم‌های جهانی و دگرگونی در رفتار رسانه‌ای جامعه، نیازمند بازتعریف و ترمیم است.👇👇👇fa.shafaqna.com/?p=2329768