.فردوسی در دورانی میزیست که: بیشتر پندار و کردار و گفتار مردم بر پایهی آموختههای دینی بود. و میت…
انتشار: 2026/06/24 12:09 UTC
.فردوسی در دورانی میزیست که: بیشتر پندار و کردار و گفتار مردم بر پایهی آموختههای دینی بود. و میتوان گفت که: همه بخشهای زندگی دینداران، فرآیند نبایدها و بایدهای دینی و آیینی بوده است. ازینروی او میبایست در سرودهی خویش از پاداش و پاداَفره در روز واپَسین بگوید. اما اینگونه نیست.حکیم فردوسـی با اینکه در چنین جَو سنگین دینسالاری میزیسته، اما بهگونهای شگفتانگیز به دین گرایشی ندارد. این منش شاید در نگاه برخی از پژوهندگان شاهنامه خوانشی ناساز(بدعت) جلوه کند. فردوسـی همواره در سـرودههای خود بر خوی و منش نیکو (اخلاق) پایفشرده، و پیـوسته به کاستیها و کژیهای فرمانروایان اشارهمیکند. این دغدغهها را به ویژه در داستان سیاوش و داستان رستمو اسفندیار به روشنی میتوان دید. فردوسی شاعری است که سخت نگران داد و دهش (عدالت) است. چنانکه یکی از پژوهندگان نکتهسنج، شاهنامه را حماسهی داد و دهش مینامـد. اما باید یادآوری کنیم که: بباور فردوسی برخورداری از اخلاق نیـکو و دادگـری، وابستگی چندانی به دینباوری ندارد. زیرا ایندو ویژگی خوب آدمی بیش از آنکه در پیوند با آموزههای فراسویی و آسمانی باشدبا انسان پیوند دارد. یارینامه: نوشتاری از دیک دیویسشاعر، پژوهنده و برگردان نامدار آثار کلاسیک فارسی.