🔺روایت زوال میراث ملی زاگرس و الزامات تغییر پارادایم/ طرحهای ناموفق تا مشارکت شبکهای🔹پهنه رویشگاه…
انتشار: 2026/07/01 19:01 UTC
🔺روایت زوال میراث ملی زاگرس و الزامات تغییر پارادایم/ طرحهای ناموفق تا مشارکت شبکهای🔹پهنه رویشگاهی زاگرس، گستردگی بیش از ۳۳ میلیون هکتاری دارد و شامل جنگلها، مراتع، دشتها، مناطق کوهستانی، باغها و مناطق سکونتگاهی با حضور جمعیت قابلتوجه در روستاها و شهرهای پیرامون است. جنگلهای زاگرس با مساحتی بالغ بر پنج میلیون هکتار، نزدیک به ۴۱ درصد از کل عرصههای جنگلی کشور را به خود اختصاص داده و در ۱۰ استان گسترش یافته است. این منطقه با حوضههای آبخیز شش رودخانه بزرگ کشور از جمله کرخه، دز، سیمره و هندیجان همپوشانی جدی دارد و حدود ۴۰ درصد از آبهای سطحی ایران را تأمین میکند و نقش حیاتی در آبیاری دشتهای مرکزی ایفا میکند. جنگلهای زاگرس مانند سدی طبیعی، فلات ایران را در برابر حرکت تودههای ریزگرد و بادهای سوزان و هوای گرم ناشی از بیابانهای بینالنهرین و شبهجزیره عربستان محافظت میکنند. همچنین زاگرس نقش بسیار مهمی در شکلگیری و حفظ تمدن و میراث فرهنگی و طبیعی کشور دارد.🔹زوال این جنگلها که خود را با خشکیدگی درختان بلوط، فرسایش شدید خاک و کاهش تنوع زیستی نشان میدهد، یک هشدار ساده نیست، یک مسئله عمومی و تهدید امنیت ملی است که با پیامدهای بسیار جدی آن در آینده مواجه میشویم. از میان رفتن این میراث طبیعی و فرهنگی، یعنی نابودشدن اسفنج طبیعی جذب و ذخیره آب، نابودی مانع طبیعی حرکت ریزگردها، تخریب ساختار اکولوژیکی تعدیل اقلیم و مهاجرتهای عظیم. گونه بلوط ایرانی(Quercus brantii)، گونه غالب جنگلهای زاگرس است که عمده آن، فاقد حیات نرمال شده است. یعنی بهجای آنکه از دانه روییده باشند، به صورت پاجوش (شاخههای رشدکرده از پای درخت قطعشده یا آسیبدیده) رشد کردهاند.🔹این جنگلهای پاجوش از نظر اکولوژیکی شکنندهتر، کمتراکمتر و با تنوع زیستی کمتری نسبت به جنگلهای دانهزاد هستند. البته، تنوع مکانی چشمگیری نیز وجود دارد. شدت خشکیدگی در جنگلهای زاگرس جنوبی (مانند کهگیلویه و بویراحمد و فارس) که با تنشهای اقلیمی شدیدتر و معیشت مبتنی بر دامداری متراکمتر مواجه هستند، بهمراتب بیشتر از مناطق شمالی زاگرس (نظیر آذربایجان غربی و کردستان) است.💢یادداشت سیده آلمحمد را اینجا بخوانید👇sharghdaily.com/fa/tiny/news-1112887@shar…
