🔺حکمرانی هوش مصنوعی؛ الزامات جانماندن از آینده🔹قانون عمدتا و منطقا یک گام عقبتر از پدیده و سوژه خو…
انتشار: 2026/08/18 18:46 UTCدریافت: 2026/08/18 19:52 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 19:52 UTC
🔺حکمرانی هوش مصنوعی؛ الزامات جانماندن از آینده🔹قانون عمدتا و منطقا یک گام عقبتر از پدیده و سوژه خود حرکت میکند. تأخیر ناخواسته مقنن گاهی چنان خسارتی به مردم وارد میکند که لاجرم نسلی را متأثر میکند. پدیدههای نوظهور در برهه کنونی بعضا چنان پیشرو هستند که تا مقنن ادراک کند و بجنبد که باید و نباید موضوعه تنظیم کند، جامعه را دچار دگرگونی ژرف میکند. هوش مصنوعی بیگمان در صدر این پدیدارهای تأخیرمند حکمرانی قانونی در جوامع کنونی است. چه دیگر یک فناوری لوکس یا صرفا دانشگاهی نیست؛ به زیرساخت تصمیمسازی، اقتصاد، امنیت، آموزش و حتی شکلدهی افکار عمومی تبدیل شده است. امروز پرسش اصلی این نیست که آیا باید از هوش مصنوعی استفاده کنیم یا خیر، بلکه این است که چگونه باید آن را حکمرانی کنیم. نظم حقوقی مهمترین دستاویز ما برای پایداری حقوق شهروندان متأثر از هوش مصنوعی است.🔹ما هنوز قانون جامع هوش مصنوعی نداریم. هرچند اسنادی مانند سند ملی هوش مصنوعی، مسیر کلی حرکت کشور را ترسیم کردهاند، اما در حوزههایی مانند مسئولیت مدنی، حریم خصوصی، شفافیت الگوریتمها، مالکیت فکری، مسئولیت ناشی از تصمیمات خودکار و حقوق کاربران، همچنان با خلأهای جدی قانونی مواجه هستیم. این خلأها دیر یا زود خود را در دادگاهها، دانشگاهها، بازار و حتی زندگی روزمره مردم نشان خواهند داد. اما شاید مهمتر از قانونگذاری، نگاه ما به حکمرانی هوش مصنوعی باشد. تجربه جهان نشان میدهد حکمرانی موفق صرفا به معنای وضع محدودیت نیست، بلکه ایجاد تعادل میان حمایت از نوآوری و صیانت از حقوق شهروندان است. قانونی که فقط ممنوعیت ایجاد کند، توسعه را متوقف میکند و قانونی که هیچ نظارتی نداشته باشد، اعتماد عمومی را از بین میبرد. نتیجه آن، سرریز پرونده به محکمه و تسهیل نظمگریزی و حقوقستیزی است.🔹امروز جهان وارد موج جدیدی از هوش مصنوعی شده است؛ موجی که از آن با عنوان دستیارهای هوشمند یا AI Agents یاد میشود. اگر چتباتها فقط به پرسشهای ما پاسخ میدادند، نسل جدید دستیارهای هوش مصنوعی قادر خواهند بود برنامهریزی کنند، تصمیم بگیرند، با نرمافزارهای مختلف تعامل داشته باشند، وظایف پیچیده را بهصورت مستقل انجام دهند و حتی به نمایندگی از انسان اقدام کنند. رقابت آینده کشورها فقط بر سر تولید یک مدل زبانی قدرتمند نخواهد بود، بلکه بر سر توسعه این عاملهای هوشمند و ایجاد اکوسیستم خدمات مبتنی بر آنها خواهد بود.💢یادداشت صالح نقرهکار را اینجا بخوانید👇sharghdaily.com/fa/tiny/news-1121943@shar…



