محمد عبده؛ اصلاحگری که راه را برای سیاست دینی هموار کرد اگر سید جمالالدین جرقه بود، محمد عبده یکی…
انتشار: 2026/08/15 15:28 UTCدریافت: 2026/08/22 05:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 05:10 UTC
محمد عبده؛ اصلاحگری که راه را برای سیاست دینی هموار کرد اگر سید جمالالدین جرقه بود، محمد عبده یکی از کسانی بود که این جرقه را به یک پروژه فکری تبدیل کرد. عبده در سال ۱۸۴۹ در مصر متولد شد. وقتی سید جمال در سال ۱۸۷۱ وارد مصر شد، عبده تنها حدود ۲۲ سال داشت.…مردی که اسلام را به یک جنبش سیاسی تبدیل کرداگر سید جمال ایده احیای اسلام را وارد سیاست مدرن کرد و محمد عبده تلاش کرد اسلام را با جهان جدید آشتی دهد، حسن البنّا یک قدم دیگر برداشت: او این ایده را تبدیل به سازمان کرد. حسن البنّا در سال ۱۹۰۶ در مصر متولد شد. البنّا شاگرد مستقیم عبده نبود؛ اما در جامعهای رشد کرد که اندیشههای اصلاحطلبانه عبده و میراث سید جمالالدین در آن حضور داشت. نسلی که البنّا در آن رشد کرد، دیگر با مسئلهای متفاوت روبهرو بود. امپراتوری عثمانی فروپاشیده بود. خلافت در سال ۱۹۲۴ رسماً لغو شد. مصر زیر نفوذ بریتانیا بود و جامعه مسلمان با یک بحران بزرگ هویتی روبهرو شده بود.البنّا وقتی فقط ۲۲ سال داشت، اخوانالمسلمین را تأسیس کرد. برای البنّا، اسلام فقط نماز و روزه و زندگی شخصی نبود. اسلام باید در اقتصاد، آموزش، اخلاق، جامعه و سیاست حضور داشته باشد. اینجا یک تغییر مهم اتفاق افتاد. عبده بیشتر میپرسید: چگونه مسلمانان را اصلاح کنیم؟ البنّا پرسید: چگونه جامعه را بر اساس اسلام سازماندهی کنیم؟ و این تفاوت کوچکی نبود.چون وقتی یک ایده تبدیل به سازمان میشود، دیگر فقط درباره کتاب و مدرسه و اصلاح فکری نیست. دیگر درباره قدرت است. اخوانالمسلمین خیلی سریع از یک حلقه مذهبی کوچک به جنبشی گسترده تبدیل شد. شبکهای از مساجد، مدارس، انجمنها و فعالیتهای اجتماعی شکل گرفت و در نهایت اخوان وارد سیاست شد. البنّا معتقد بود اسلام باید دوباره در زندگی عمومی حضور داشته باشد و مسلمانان باید برای ساختن جامعهای مطابق با اصول اسلامی سازمان پیدا کنند.این ایده در ظاهر ساده بود: بازگشت به اسلام. اما یک سؤال بزرگ پشت آن پنهان شده بود: کدام اسلام؟ و چه کسی قرار است تشخیص دهد جامعه دقیقاً چگونه باید «اسلامی» شود؟ این همان جایی است که پروژه البنّا وارد مرحله خطرناکتری میشود. وقتی یک گروه سیاسی معتقد باشد نسخه درست جامعه را در اختیار دارد، اختلاف سیاسی میتواند خیلی راحت به اختلاف اعتقادی تبدیل شود.هر ایدئولوژی سیاسی که خودش را مالک حقیقت مطلق بداند، مخالفت با آن دیگر بهسادگی یک اختلاف سیاسی باقی نمیماند. مخالف ممکن است کمکم نه دشمن یک حزب، بلکه دشمن یک حقیقت مقدس دیده شود. و وقتی رقیب سیاسی به دشمن حقیقت تبدیل شود، دیگر چه چیزی میتواند خشونت علیه او را نامشروع کند؟وقتی سیاست با حقیقت مطلق گره بخورد، مخالف دیگر فقط رقیب نیست. میتواند تبدیل به دشمن خدا شود. نمیتوان تمام خشونتها و افراطگراییهای بعدی را به شخص او نسبت داد. اما چیزی را ساخت که بعدها ظرفیت بسیار بزرگی برای رادیکالشدن پیدا کرد: یک جنبش سیاسی که مشروعیت خود را از دین میگرفت.یکی از مهمترین اتفاقاتی که مسیر اخوان را تغییر داد، فلسطین بود. در جنگ ۱۹۴۸، اعضای اخوان بهعنوان داوطلب به فلسطین رفتند و جنگیدند. این تجربه، بخشی از اعضای جنبش را با سلاح، آموزش نظامی و مبارزه مسلحانه آشنا کرد. اما خشونت در فلسطین باقی نماند.در اواخر دهه ۱۹۴۰، بخشی از اخوان یک تشکیلات مخفی و مسلح ایجاد کرد که بعدها در عملیات خشونتآمیز و ترورهای سیاسی داخل مصر نقش داشت. در سال ۱۹۴۸، یکی از اعضای اخوان محمود فهمی النقراشی، نخستوزیر مصر، را ترور کرد. بعد از این ترور، حکومت مصر اخوان را منحل و سرکوب کرد. اتفاقی که مسیر این جنبش را برای همیشه تغییر داد. سرکوب اخوان، زندان، شکنجه و اعدام برخی اعضا، یک نسل جدید از اسلامگرایان را به وجود آورد.کانال سیگنال آزادی@Signal99
پستهای تلگرام — سیگنال آزادی
آمریکا ۲۰۰ سال زمان برد تا بدهی خود را برای نخستینبار به ۱ تریلیون دلار برساند؛ اما اضافه شدن آخرین ۱ تریلیون دلار به بدهی این کشور فقط ۹۵ روز طول کشید.کانال سیگنال آزادی@Signal99
حداقل حقوق ترکیه نزدیک ۷۰۰ دلارحداقل حقوق ایران نزدیک ۷۰ دلارپیمان مولویکانال سیگنال آزادی@Signal99
هزینه تولید در ایران دو برابر شد!تورم نقطهبهنقطه تولیدکننده بخش صنعت در بهار 1405 برای اولینبار از 100٪ عبور کرد و به 109٪ رسید؛ یعنی هزینه تولید نسبت به سال قبل بیش از 2 برابر شده.کانال سیگنال آزادی@Signal99
ایرانیها جزو ۱۰ کشور پرکار جهانمقایسه آمارهای سال ۲۰۲۴ نشان میدهد ایرانیها به طور متوسط هفتهای ۴۶.۳ ساعت کار میکنند؛ رقمی که ایران را در میان ۱۷۰ کشور جهان در رتبه دهم قرار داده و افسانه کمکاری ایرانیها را رد میکند.کانال سیگنال آزادی@Signal99
🎥 داستان رشد و فروپاشی اقتصادها, قسمت دهم: دولت پول میسازد 🟢 تا اینجا در مجموعه «داستان رشد و فروپاشی اقتصادها» دیدیم که چطور افراد و گروهها برای به دست گرفتن قدرت وارد رقابت شدند رقابتی که به وعدههایی بزرگتر از جیب دولت ختم شد و سرنوشت جزیره را عوض…🎥 داستان رشد و فروپاشی اقتصادها, قسمت یازدهم: دولت پول میسازد تا اینجا در مجموعه «داستان رشد و فروپاشی اقتصادها» با هم دیدیم که چطور دولت جزیره تصمیم گرفت با کوچکتر کردن ماهی ها از هر ۹ ماهی ده ماهی بسازد و برای همراه کردن بانک جزیره هم رئیس آن را حذف کرد و مردی به نام گرین فین از همفکران خودشان را به جای او نشاندند. حالا همه چیز باب میل دولت بود. نماینده ها باور نمی کردند که حالا هر کاری بخواهند می توانند بکنند و محدودیت مالیات نمی تواند دست و پایشان را ببندد. دولت شروع به تعریف و اجرای پروژه ها بزرگ کرد که منافع افراد زیادی به آنها گره می خورد اما این پروژههای برای مردم جزیره خوشبختی به همراه نیاورد.کانال سیگنال آزادی@Signal99
فریدمن و «اشتغالزایی» به سبک چینیهامیلتون فریدمن در بازدید از پروژه احداث یک کانال در چین، متوجه شد که کارگران بهجای استفاده از ماشینآلات خاکبرداری، با بیل و ابزارهای ساده کار میکنند.پرسید: «چرا از ماشینآلات استفاده نمیکنید؟»پاسخ دادند: «چون میخواهیم اشتغال بیشتری ایجاد کنیم.»فریدمن گفت: «اگر هدفتان اشتغالزایی است، چرا بهجای بیل به هر کارگر یک قاشق نمیدهید؟»مسئله فقط حفر یک کانال نیست.اگر معیار موفقیت یک اقتصاد، تعداد شغلها باشد نه مقدار ثروتی که تولید میکند، میتوان ناکارآمدی را با نام «اشتغالزایی» توجیه کرد.کار بیشتر لزوماً به معنای تولید بیشتر نیست. منبعکانال سیگنال آزادی@Signal99