🔴در میانهٔ طوفانِ غرایز 🔺بازخوانیِ مکاتبهای میانِ اینشتین و فروید بر پایه کتاب «چرا جنگ؟» ترجمه خس…
انتشار: 2026/07/11 04:42 UTC
🔴در میانهٔ طوفانِ غرایز 🔺بازخوانیِ مکاتبهای میانِ اینشتین و فروید بر پایه کتاب «چرا جنگ؟» ترجمه خسرو ناقد🔹تحلیلِ این دو دانشمند در کنارِ نگاهِ امروز ما، نشان میدهد که راهِ نجات در دو محور نهفته است: نخست، ساختارِ قانونی و نهادهای بینالمللی که بتواند از استیلایِ دوبارهٔ «زور» جلوگیری کند؛ و دوم، تحول در روانِ جمعی و تقویتِ پیوندهای احساسی میان انسانها.💢حسین الماسی 🔸در سال ۱۹۳۳ میلادی، زمانی که سایهٔ سنگینِ حکومتهای تمامیتخواه و شعارهای توخالی، جهان را به آستانهٔ نابودی کشانده بود، دو ستونِ فکریِ بشریت، آلبرت اینشتین و زیگموند فروید، در پی پاسخی به یک پرسشِ حیاتی بودند: «آیا راه نجاتی برای بشریت در برابر فاجعهٔ شومِ جنگ وجود دارد؟» این مکاتبهٔ تاریخی که در کتاب ارزشمند «چرا جنگ؟» به قلم خسرو ناقد به فارسی ترجمه و منتشر شده است، همچنان برای درکِ بحرانهای امروز ما، چراغ راه است.🔹اینشتین با نگاهی به ساختارِ قدرت، هشدار میداد که چگونه اقلیتی از حاکمان، با استفاده از ابزارهای رسانهای و مذهبی، تودههای مردم را به ابزارهای بیارادهای برای رسیدن به اهدافِ خود بدل میکنند. او معتقد بود که برای مهارِ جنگ، باید قدرت را از «ارادهٔ فردیِ حاکمان» به «نهادهای قانونی و جمعی» منتقل کرد.🔹اما فروید در پاسخ، از لایههای سیاسی فراتر رفته و به قلبِ روانِ انسان نفوذ کرد. او با نگاهی دقیق، میانِ «حقوق» و «زور» تمایز قائل شد و خاطرنشان کرد که حقوق، در اصل از دلِ زور پدید آمده است و تا زمانی که زور همچنان زیربنای حقوق باشد، صلح شکننده خواهد بود. فروید ریشهٔ اصلیِ جنگ را در تضادِ دو نیروی بنیادینِ درونِ انسان میدید: «غریزهی عشق» که خواهانِ پیوند و زندگی است، و «غریزهی مرگ» که میل به تخریب و نابودی دارد. از نظر او، جنگ تنها یک برخوردِ نظامی نیست، بلکه تجلیِ خشنِ این غریزهی تخریبگر است. تحلیلِ این دو دانشمند در کنارِ نگاهِ امروز ما، نشان میدهد که راهِ نجات در دو محور نهفته است: نخست، ساختارِ قانونی و نهادهای بینالمللی که بتواند از استیلایِ دوبارهٔ «زور» جلوگیری کند؛ و دوم، تحول در روانِ جمعی و تقویتِ پیوندهای احساسی میان انسانها. ما باید یاد بگیریم که چگونه غریزهی مرگ را در سایهٔ عقل و پیوندِ انسانی مهار کنیم، پیش از آنکه تاریخ، بار دیگر در گردابِ خون غرق شود.#جنگ#صلح#عشق#زندگی#مرگ#اینشتین#فروید@sirwan_weekly


