🟢تجربه نیسان، جنگ و درس های که نمی آموزیم✍🏻امیرحسین غلامزاده نطنزیمحقق اجتماعی و روزنامهنگار🔱جنگ…
انتشار: 2026/07/17 19:32 UTC
🟢تجربه نیسان، جنگ و درس های که نمی آموزیم✍🏻امیرحسین غلامزاده نطنزیمحقق اجتماعی و روزنامهنگار🔱جنگها معمولاً ضعف کشورها را ایجاد نمیکنند؛ آنها ضعفهایی را آشکار میکنند که سالها در پشت آرامش ظاهری پنهان ماندهاند. هر جنگی، پیش از آنکه آزمونی برای توان نظامی باشد، آزمونی برای کیفیت حکمرانی است. ملتهایی که پس از بحران، نیرومندتر از گذشته برمیخیزند، آنهایی هستند که شکستها و تهدیدها را به فرصتی برای اصلاح تبدیل میکنند، نه آنهایی که پس از فروکش کردن بحران، همه چیز را به روال گذشته بازمیگردانند.🌱تحولات اخیر منطقه و تجربه جنگ، بار دیگر این پرسش اساسی را پیش روی ما قرار داده است: آیا مهمترین وظیفه امروز، تنها عبور از تهدیدهای بیرونی است یا باید همزمان سازوکارهای درونی حکمرانی را نیز مورد بازنگری قرار داد؟ اگر پاسخ، دومی باشد، دیگر نمیتوان اصلاحات را یک انتخاب یا یک شعار سیاسی دانست؛ اصلاحات، ضرورتی برای حفظ توان ملی و افزایش تابآوری کشور است.🐦🔥در ادبیات سیاستگذاری عمومی، از بحرانها با عنوان «پنجره فرصت» یاد میشود؛ لحظهای که ساختارهای سیاسی و اداری آمادگی بیشتری برای پذیرش تغییر پیدا میکنند. بسیاری از کشورها مهمترین اصلاحات خود را نه در دوران آرامش، بلکه پس از تجربه بحرانهای بزرگ آغاز کردهاند. پرسش اینجاست که آیا ما نیز از این فرصت برای بازنگری در شیوه حکمرانی استفاده خواهیم کرد یا بار دیگر، پس از عبور از بحران، به همان مسیرهای آشنا بازخواهیم گشت؟🪽مرور تجربه احیای شرکت نیسان از همین منظر اهمیت پیدا میکند. نیسان در پایان دهه ۱۹۹۰ تنها با بحران مالی روبهرو نبود؛ این شرکت گرفتار ساختارهای فرسوده، مدیرانی محافظهکار، شبکههای انحصاری، تصمیمگیریهای کند و از همه مهمتر، بحران اعتماد شده بود. بسیاری تصور میکردند که تزریق سرمایه یا تغییر چند مدیر میتواند مشکل را حل کند، اما کارلوس گوسن مسئله را عمیقتر دید. او دریافت که بحران اصلی، نه کمبود پول، بلکه فرسودگی نظام تصمیمگیری و ناتوانی سازمان در اصلاح خود است.🪷گوسن به جای آنکه از پشت میز مدیریت نسخه بپیچد، به میان کارکنان رفت. شنید، پرسید و آموخت. او راهحل را نه در شعار، بلکه در واقعیتهای موجود جستوجو کرد. پیش از آنکه کارخانهای بسازد، اعتماد ساخت؛ پیش از آنکه دستور بدهد، گفتوگو کرد؛ و پیش از آنکه مدیران را تغییر دهد، ذهنیت سازمان را تغییر داد. 🪻شاید بزرگترین راز موفقیت او همین بود که باور داشت پاسخ بسیاری از مشکلات، در دل همان سازمانی نهفته است که دچار بحران شده است.این تجربه برای ایران نیز حامل پیامی روشن است. سالهاست درباره بحران آب، ناترازی انرژی، فرسودگی نظام اداری، کاهش بهرهوری، مهاجرت نخبگان، کاهش سرمایه اجتماعی و پیچیدگی بوروکراسی سخن گفته میشود. گزارشهای کارشناسی فراوانی نوشته شده، آمارها بارها هشدار دادهاند و دانشگاهها نیز از بیان راهحلها دریغ نکردهاند. بنابراین مسئله امروز، ناآگاهی نیست؛ مسئله آن است که دانستن، جای اصلاح را گرفته است. ما بیش از آنکه با کمبود شناخت روبهرو باشیم، با کمبود اراده برای تغییر مواجه هستیم.🍁هیچ کشوری با تکرار همان شیوهای که بحران را پدید آورده است، از بحران خارج نشده است. اگر الگوهای تصمیمگیری، نظام انتصاب مدیران، شیوه تخصیص منابع و سازوکارهای اجرایی نیازمند اصلاح باشند، نمیتوان با حفظ همان الگوها انتظار نتایجی متفاوت داشت. این، نه یک گزاره سیاسی، بلکه تجربهای است که تاریخ توسعه بارها آن را تأیید کرده است.🌿یکی از مهمترین اقدامات گوسن، شکستن تابوهای مدیریتی بود. او سنتهای ژاپنی را انکار نکرد، اما اجازه نداد سنتهای ناکارآمد آینده نیسان را گروگان بگیرند. او زبان ژاپنی را آموخت، فرهنگ سازمان را شناخت و به آن احترام گذاشت، اما هر جا سنت مانع پیشرفت بود، با شجاعت آن را اصلاح کرد. این همان تفاوت میان احترام به فرهنگ و اسارت در برابر کلیشههاست.جامعه امروز ایران نیز بیش از هر زمان دیگری به عقلانیت اجرایی نیاز دارد؛ عقلانیتی که تصمیمها را بر پایه داده، تجربه، گفتوگوی کارشناسی و واقعیتهای عینی اتخاذ کند، نه صرفاً بر مبنای عادتهای دیرپا یا الگوهایی که سالهاست بدون ارزیابی دوباره تکرار میشوند. سنت زمانی ارزشمند است که راهنمای آینده باشد، نه مانعی در برابر آن.🪽درس مهم دیگر نیسان، شایستهسالاری بود. گوسن مدیران را نه بر اساس سن، سابقه یا روابط، بلکه بر اساس توانایی حل مسئله انتخاب کرد. او معتقد بود آینده را کسانی میسازند که قدرت خلق راهحل دارند. بزرگترین آسیب زمانی آغاز میشود که سازمانها به جای استقبال از ایدههای تازه، از آنها احساس خطر کنند. در چنین شرایطی، محافظهکاری جای نوآوری را میگیرد و سازمان، توان یادگیری خود را از دست میدهد.خواندن متن کامل اینجا👉🏻


