✳️ دکتر سیدهاشم هدایتی، صاحبنظر مسائل کُرد و کردستان: تبعیض، «شاهبیت» مسائل کردستان است؛ آرامش ام…
انتشار: 2026/08/21 18:07 UTCدریافت: 2026/08/22 10:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 10:20 UTC
✳️ دکتر سیدهاشم هدایتی، صاحبنظر مسائل کُرد و کردستان: تبعیض، «شاهبیت» مسائل کردستان است؛ آرامش امروز را نباید پایان نارضایتیها دانست☄️ دکتر سیدهاشم هدایتی، نویسنده و پژوهشگر و از صاحبنظران مسائل کُرد و کردستان، با رد تعمیم برچسب «تجزیهطلبی» به جامعهٔ کُرد، تبعیض سیاسی، فرهنگی، مذهبی و اقتصادی را «شاهبیت» بخش مهمی از مسائل کردستان دانست و هشدار داد آرامش کنونی در مناطق کُردنشین نباید بهاشتباه نشانهٔ پایان نارضایتیها تلقی شود؛ زیرا تا زمانی که کُردها در عمل از فرصت برابر برای مشارکت در حکمرانی، توسعهٔ اقتصادی و برخورداری از حقوق فرهنگی و مذهبی برخوردار نباشند، زمینههای اعتراض و بیاعتمادی همچنان پابرجا خواهد ماند.✴️ به گزارش صبح ما؛ دکتر سیدهاشم هدایتی، از مدافعان اولیهٔ انقلاب اسلامی، نویسنده و پژوهشگر و از صاحبنظران مسائل کُرد و کردستان، در نشست تحلیلی ـ آموزشی حزب مجمع ایثارگران، با بررسی ریشههای سیاسی و اجتماعی مسائل کردستان گفت: «نمیتوان مسائل امروز کردستان را بدون توجه به نحوهٔ مواجههٔ حکومت مرکزی با مطالبات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی جامعهٔ کُرد تحلیل کرد.» او کُردها را بخشی ریشهدار از تاریخ و جامعهٔ ایران دانست و تأکید کرد هرگاه سیاست حذف یا تبعیض بر مناسبات حکومت با این مناطق غلبه کرده، فاصله و بیاعتمادی نیز افزایش یافته است.🍃 این پژوهشگر با اشاره به همراهی بخش مهمی از نیروهای مذهبی، جوانان و نخبگان کُرد با انقلاب و دفاع از تمامیت ارضی کشور، انتقاد کرد که بخشی از همین نیروهای همراه، بهمرور از ساختار تصمیمگیری کنار گذاشته شدند. وی افزود: «بیانصافی است که کسی بگوید کُردها تجزیهطلباند و نمیتوان گرایش یک گروه یا جریان را به یک جامعهٔ چندمیلیونی تعمیم داد.» به گفتهٔ هدایتی، مشارکت انتخاباتی، حضور در احزاب ملی و نقش کُردها در ساختارهای رسمی نیز روایت کلیشهای «کُردهای تجزیهطلب» را زیر سؤال میبرد.🍃 هدایتی در تشریح ریشهٔ اصلی مشکلات منطقه اظهار داشت: «اگر تبعیض وجود نداشت و کُردها بهعنوان شهروندان درجهیک به رسمیت شناخته میشدند، به گمان من نه اینکه همهٔ بحرانها به صفر میرسید، اما بسیار بسیار کمتر میشد.» او این تبعیض را در چهار حوزهٔ اصلیِ مشارکت سیاسی و حضور در حکمرانی، حقوق فرهنگی، حقوق مذهبی و توسعهٔ اقتصادی قابل مشاهده دانست.🍃 این صاحبنظر مسائل کردستان با انتقاد از محدود بودن حضور نیروهای شایستهٔ کُرد در سطوح عالی مدیریت کشور گفت جامعهای که برای دفاع از ایران و انقلاب هزینه داده، حق دارد بپرسد چرا پس از نزدیک به پنج دهه، سهم آن در وزارتخانهها، سازمانهای ملی و نهادهای مهم سیاسی، فرهنگی، امنیتی و نظامی همچنان محدود است. هدایتی پرسید: «اگر به کسی که مسلحانه علیه شما جنگیده اعتماد ندارید، چرا به کسی که مسلحانه از شما دفاع کرده نیز اعتماد نمیکنید؟»🍃 وی همچنین اعتراضات و نارضایتیهای سالهای اخیر در مناطق کُردنشین را جدا از این پیشینه ندانست و تأکید کرد بخشی از این اعتراضات به مطالبهٔ دیرینهٔ حضور برابر در حکمرانی و اجرای حقوق قانونی بازمیگردد. او گفت برخی حقوق تصریحشده در قانون اساسی، از جمله در زمینهٔ زبان و ادبیات مادری، هنوز بهطور کامل اجرا نشده و در امور مذهبی اهل سنت نیز مداخلات و محدودیتهایی وجود داشته است.🍃 این مدیر سابق حوزههای اقتصادی کردستان، توسعه را ضلع مهم دیگر مسئله دانست و گفت مناطق کُردنشین در بسیاری از شاخصهای بیکاری، درآمد، صنعت، گردشگری، سرمایهگذاری و مهاجرت نیروی کار در زمرهٔ مناطق محروم قرار داشتهاند. هدایتی مسئلهٔ اساسی را فقدان یک «چشمانداز» روشن برای توسعهٔ این مناطق دانست و پرسید چرا مشخص نمیشود که کردستان در یک افق ۲۰ساله باید در صنعت، معدن، گردشگری، اشتغال و رفاه به چه جایگاهی برسد.🍃 هدایتی با تأکید بر پیوند توسعه و امنیت پایدار گفت: «نگاه صرفاً امنیتی و نظامی به مناطق مرزی دیگر پاسخگو نیست» و افزود: «سرمایهگذاری همانطور که امنیت میخواهد، امنیت هم میآورد.» به باور او، توسعهٔ اقتصادی، تجارت و سرمایهگذاری در مناطق مرزی مردم را به حافظان امنیت و سرمایههای خود تبدیل میکند و رفع تبعیض نیز باید با بهکارگیری نیروهای بومیِ شایسته و توانمند همراه باشد، نه صرفاً انتصاب افراد بر پایهٔ قومیت یا مذهب.🍃 این فعال باسابقهٔ سیاسی دربارهٔ رفتار جامعهٔ کُرد در جنگهای اخیر نیز گفت قدرتهای خارجی تلاش کردند از شکافهای داخلی برای تضعیف ایران استفاده کنند، اما این تلاش به همراهی سازمانیافتهٔ جامعه یا جریانهای سیاسی کُرد منجر نشد. وی تأکید کرد: «کُردها در مقاطع مختلف تاریخی خود را ایرانی دانستهاند و تجربهٔ جنگهای اخیر نیز نشان داد که حتی وجود نارضایتیهای عمیق داخلی الزاماً به معنای همراهی با دشمن خارجی نیست.»🍃 هدایتی در عین حال هشدار داد که این رفتار نباید به معنای پایان نارضایتیها تلقی شود و گفت: «من آرامش موجود را آرامش حقیقی نمیدانم؛ آتش زیر خاکستر میبینم.» به گفتهٔ او، اگر پس از عبور از شرایط جنگی، مطالبات انباشتهشده در زمینهٔ توسعه، حقوق فرهنگی و مشارکت سیاسی مدیریت نشود، زمینهٔ اعتراض دوباره فراهم خواهد شد؛ اعتراضاتی که الزاماً ارتباطی با آمریکا، اسرائیل یا تجزیهطلبی ندارند و باید آنها را در چارچوب مطالبهگری داخلی فهمید.🍃 این پژوهشگر دربارهٔ داعش و جریانهای تکفیری نیز تصریح کرد: «افراد داشتیم، اما جریان نداشتیم» و گفت این گرایشها هیچگاه به یک جریان سیاسی و اجتماعی فراگیر در کردستان ایران تبدیل نشدند. او در عین حال سرخوردگیهای اقتصادی و اجتماعی را از عواملی دانست که میتواند برخی افراد را به سمت جریانهای افراطی سوق دهد.🍃 هدایتی دربارهٔ وضعیت امروز جامعهٔ کردستان گفت اکثریت مردم بیش از هر چیز خواهان «زندگی آرام، کار و شغل» هستند و احزاب مسلح خارج از کشور نیز در شرایط فعلی حضور تعیینکنندهای در «کوچه و بازار» کردستان ندارند؛ با این حال، نمیتوان نارضایتیهای انباشته را نادیده گرفت. او پرهیز این گروهها از همراهی آشکار با آمریکا و اسرائیل را فرصتی برای گفتوگو، کاهش تنش و حرکت به سمت فعالیت غیرمسلحانه دانست و تأکید کرد حل مسئلهٔ کردستان بیش از نگاه امنیتی، نیازمند توسعه، اعتماد، گفتوگو و اجرای حقوق قانونی است.🍃 این کنشگر سیاسی در بخش پایانی سخنان خود، با تأکید بر اینکه مسیر آیندهٔ ایران از اصلاحات میگذرد، از پراکندگی و تشتت جریان اصلاحات انتقاد کرد و گفت اصلاحطلبان برای اثرگذاری واقعی باید از تعدد تشکلهای کوچک و فعالیتهای پراکنده عبور کنند، خود را نقد کنند و به سمت یک جریان حزبی منسجم، دموکراتیک و راهبردی حرکت کنند.🍃 هدایتی در پایان با تأکید بر تقدم ایران و منافع ملی بر ساختارهای سیاسی مستقر گفت: «باید عمیقتر، استراتژیکتر و ایرانیتر اندیشید. حکومتها میآیند و میروند؛ من نگران ایرانم.» وی افزود: «امیدوارم ایران برای صد سال آینده پابرجا و قدرتمند بماند، اما طوری بماند که کُردها مثل گذشته مدافع آن باشند، بلوچها مدافع آن باشند و همهٔ آنان شهروند درجهیک باشند.»📌 برای مشاهدهٔ متن کامل خبر کلیک کنید@sobhema_ir
