چرا #جامعه_امروز_ایران بیش از هر زمان دیگری به #تئوری_انتخاب_ویلیام_گلاسر نیاز دارد؟✍ برگرفته از کا…

📝توقف جنگ ایران و آمریکا؛ آتش‌بسی برای نفت یا نجات بازار بدهی؟✍ امیر رزاقی (دانش آموخته جامعه شناسی اقتصادی و توسعه)در تحلیل‌های متعارف، توقف جنگ ۴۰ روزه ایران و آمریکا معمولاً با ملاحظات نظامی یا سیاسی توضیح داده می‌شود؛ از جمله جلوگیری از گسترش جنگ، کاهش هزینه‌های نظامی یا پرهیز از بی‌ثباتی بیشتر در خاورمیانه. با این حال، اگر تحولات پس از آتش‌بس را در کنار سیاست‌های نفتی آمریکا، تصمیم‌های اوپک و وضعیت بازار بدهی ایالات متحده قرار دهیم، تصویری متفاوت آشکار می‌شود. در این چارچوب، آتش‌بس نه صرفاً پایان یک بحران، بلکه آغاز مرحله‌ای از مدیریت اقتصاد جهانی است؛ مرحله‌ای که در آن نفت، اوراق قرضه و بدهی آمریکا به یکدیگر گره می‌خورند.جنگ موجب افزایش ریسک ژئوپلیتیکی و جهش قیمت نفت شد؛ به‌ویژه با تشدید نگرانی‌ها درباره بسته شدن تنگه هرمز، بازارهای انرژی با شوک قیمتی مواجه شدند. با اعلام آتش‌بس، بخش مهمی از این ریسک کاهش یافت و قیمت نفت نزولی شد. این واکنش صرفاً یک پیامد طبیعی بازار نبود، بلکه برای اقتصاد آمریکا نیز اهمیتی راهبردی داشت؛ زیرا کاهش قیمت نفت به مهار فشارهای تورمی کمک می‌کند و امکان کاهش نرخ بهره را برای بانک مرکزی آمریکا فراهم می‌سازد. آتش‌بس و بازگشایی مسیرهای کشتیرانی نیز از عوامل مؤثر در آرام شدن بازار نفت بودند.اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم دولت آمریکا در آستانه تمدید حجم عظیمی از بدهی‌های خود قرار دارد؛ بدهی‌هایی که بخش قابل توجهی از آنها در دوره نرخ‌های بهره نزدیک به صفر منتشر شده بودند و اکنون باید با نرخ‌های بسیار بالاتری بازتأمین مالی شوند. هر کاهش در نرخ بهره می‌تواند میلیاردها دلار از هزینه استقراض دولت آمریکا بکاهد. از این منظر، مهار تورم دیگر صرفاً یک هدف اقتصادی نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ پایداری مالی دولت آمریکا به شمار می‌رود.در این میان، نقش برخی از کشورهای تأثیر گذار در اقتصاد جهانی که به میزان بسیار بالا دارای اوراق قرضه آمریکا می باشند مهم است. بعنوان نمونه ژاپن یکی از بزرگ‌ترین دارندگان اوراق خزانه‌داری آمریکا است و هم‌زمان اقتصادی دارد که به‌شدت به واردات انرژی وابسته است. افزایش قیمت نفت، هزینه واردات انرژی ژاپن را بالا می‌برد، تورم را تشدید می‌کند و بانک مرکزی این کشور را به سمت افزایش نرخ بهره سوق می‌دهد. افزایش نرخ بهره در ژاپن می‌تواند جریان سرمایه‌ای را که طی سه دهه از طریق سازوکاری به بازار اوراق خزانه آمریکا وارد شده است، مختل کند و در نهایت هزینه استقراض دولت آمریکا را افزایش دهد.از این منظر، کاهش قیمت نفت تنها به معنای ارزان‌تر شدن بنزین برای شهروندان آمریکایی نیست؛ بلکه به معنای کاهش فشار بر اقتصاد ژاپن، حفظ نرخ بهره پایین در آن کشور و جلوگیری از خروج سرمایه از بازار بدهی آمریکا نیز هست. بنابراین، نفت ارزان در عمل به ثبات بازار مالی آمریکا کمک می‌کند.اگر این منطق را بپذیریم، بسیاری از رخدادهایی که در هفته‌های پس از جنگ رخ دادند، دیگر رویدادهایی پراکنده به نظر نمی‌رسند؛ افزایش تولید نفت از سوی اوپک، تلاش برای بازگرداندن نفت ونزوئلا به بازار، حمایت از کاهش تنش در خلیج فارس و پایان درگیری نظامی با ایران، همگی می‌توانند اجزای یک راهبرد واحد باشند؛ راهبردی که هدف آن جلوگیری از جهش دوباره قیمت نفت و فراهم کردن شرایط مناسب برای تأمین مالی ارزان بدهی‌های آمریکا است.البته این تفسیر نباید به‌عنوان یک واقعیت قطعی تلقی شود. پایان جنگ ایران و آمریکا حاصل مجموعه‌ای از عوامل امنیتی، سیاسی، دیپلماتیک و اقتصادی بود و نمی‌توان آن را صرفاً به متغیر نفت یا بازار بدهی فروکاست. با این حال، هم‌زمانی آتش‌بس با تلاش برای آرام‌سازی بازار انرژی و حساسیت دولت آمریکا نسبت به هزینه استقراض، این فرضیه را تقویت می‌کند که اقتصاد سیاسی جهانی در تصمیمات ژئوپلیتیکی نقشی تعیین‌کننده دارد. گزارش‌ها نیز نشان می‌دهند که کاهش تنش‌ها پس از آتش‌بس، انتظارات تورمی را کاهش داده و فشار بر بازار انرژی را کم کرده است.بر این اساس، شاید بتوان توقف  این جنگ را نه صرفاً توقف شلیک موشک‌ها، بلکه بخشی از تلاشی گسترده‌تر برای بازگرداندن ثبات به بازار انرژی و کاهش هزینه تأمین مالی بزرگ‌ترین بدهکار جهان دانست؛ جایی که سرنوشت یک جنگ منطقه‌ای، قیمت نفت، اقتصاد برخی کشورهای تأثیر گذار در اقتصاد جهانی و بازار اوراق قرضه آمریکا در زنجیره‌ای واحد به یکدیگر متصل می‌شوند.bepish.org/fa/node/14165https://mihantv.c… #جستارهایی در جامعه شناسی اقتصادی و‌توسعه@sociology_economic_development

📄 #ایران_سرزمین_تداخل_متن، #حافظه و #تجربه_تاریخی✍ امیر رزاقی- دانش آموخته جامعه شناسیایران را نمی‌توان تنها از دریچه قدرت سیاسی، مرزهای جغرافیایی یا موقعیت ژئوپلیتیکی فهمید. چنین رویکردی، هرچند برای تحلیل روابط بین‌الملل ضروری است، اما لایه‌های عمیق‌تر هویت ایرانی را نادیده می‌گیرد. ایران پیش از آنکه یک واحد سیاسی باشد، یک «تمدن» است؛ تمدنی که در آن تاریخ، فرهنگ، دین، اسطوره، فلسفه، ادب و تجربه زیسته طی هزاران سال بر روی یکدیگر انباشته شده‌اند. ویژگی منحصربه‌فرد این سرزمین، تداوم و هم‌زمانی این لایه‌های معنایی است؛ به گونه‌ای که گذشته نه صرفاً در کتاب‌های تاریخ، بلکه در زبان، حافظه جمعی و زندگی روزمره مردم حضور دارد.بسیاری از کشورها بر پایه دولت‌های مدرن شکل گرفته‌اند، اما ایران یکی از معدود سرزمین‌هایی است که پیش از پیدایش دولت مدرن نیز دارای هویت تمدنی بوده است. از این منظر، ایران را نمی‌توان صرفاً در نسبت با قدرت سیاسی یا موقعیت ژئوپلیتیکی تعریف کرد؛ زیرا سیاست تنها یکی از لایه‌های این واقعیت تاریخی است.آنچه ایران را متمایز می‌کند، «تراکم زمان و معنا» در این سرزمین است؛ یعنی انباشته شدن هزاران سال تجربه تاریخی، فرهنگی و فکری در یک جغرافیای نسبتاً پیوسته. در ایران، گذشته از میان نمی‌رود، بلکه همواره در کنار اکنون زندگی می‌کند.در ایران، مجموعه‌ای از متون مرجع در حوزه‌های گوناگون شکل گرفته‌اند؛ متونی که صرفاً آثار ادبی یا تاریخی نیستند، بلکه سازندگان جهان ذهنی و اخلاقی جامعه‌اند.شاهنامه، گلستان، بوستان، مثنوی معنوی، پنج گنج نظامی، تاریخ بیهقی، قابوس‌نامه و آثار متعدد دیگر و همچنین متون دینی چون قرآن و اوستا ، تنها کتاب‌هایی برای مطالعه نیستند؛ بلکه نظام‌هایی از معنا هستند که طی قرن‌ها در زبان، آموزش، اخلاق، سیاست، هنر و تخیل ایرانیان حضور داشته‌اند.از این رو، متن در ایران صرفاً یک سند تاریخی نیست، بلکه بخشی از زندگی اجتماعی است. بسیاری از مفاهیم اخلاقی، ضرب‌المثل‌ها، شیوه‌های استدلال، روایت‌های ملی و حتی نگاه ایرانیان به عدالت، قدرت، عشق و معنویت، از دل همین متون شکل گرفته است.یکی از ویژگی‌های مهم تمدن ایران، پیوند عمیق میان متن و جغرافیاست. این آثار در خلأ تولید نشده‌اند، بلکه حاصل تجربه زیستن در همین سرزمین هستند. کوه، کویر، شهر، روستا، جنگ، صلح، حکومت، مهاجرت و تعامل با اقوام مختلف، همگی در شکل‌گیری این متون نقش داشته‌اند.در نتیجه، «متن» و «سرزمین» در ایران از یکدیگر جدا نیستند؛ هر دو حافظه تاریخی را حمل می‌کنند و دائماً یکدیگر را بازتولید می‌کنند. به همین دلیل، مطالعه ایران بدون شناخت سنت متنی آن، تصویری ناقص از این تمدن ارائه می‌دهد.یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ایران، هم‌زیستی لایه‌های مختلف تاریخی است. در بسیاری از جوامع، هر دوره تاریخی جایگزین دوره پیشین می‌شود، اما در ایران، دوره‌های مختلف اغلب در کنار یکدیگر باقی می‌مانند.در زندگی امروز ایرانیان می‌توان هم‌زمان عناصر ایران باستان، سنت اسلامی، عرفان، ادبیات کلاسیک، تجربه دولت مدرن و فرهنگ جهانی را مشاهده کرد. این هم‌زمانی، جامعه ایران را پیچیده، چندلایه و گاه متناقض نشان می‌دهد، اما همین ویژگی یکی از مهم‌ترین عوامل پایداری تمدن ایرانی نیز بوده است.بخش بزرگی از تحلیل‌های سیاسی درباره ایران، این پیچیدگی تمدنی را نادیده می‌گیرند و جامعه ایران را تنها از منظر دولت، ایدئولوژی یا اقتصاد تحلیل می‌کنند. در حالی که کنش سیاسی در ایران همواره تحت تأثیر حافظه تاریخی، روایت‌های فرهنگی، دین، ادبیات و تجربه تمدنی قرار داشته است.در بسیاری از دوره‌های معاصر، بازیگران سیاسی کوشیده‌اند یکی از این لایه‌ها را به عنصر غالب تبدیل کنند؛ گاه دین، گاه قانون، گاه ملی‌گرایی و گاه توسعه اقتصادی. اما هیچ‌یک نتوانسته‌اند تمامی واقعیت ایران را نمایندگی کنند، زیرا ایران حاصل برهم‌کنش همه این لایه‌هاست.می توان گفت ایران را نمی‌توان صرفاً یک کشور یا یک دولت دانست؛ ایران یک تمدن زنده است که هزاران سال تجربه تاریخی، متون بنیادین و حافظه جمعی را در خود انباشته کرده است. متن، سرزمین و حافظه در ایران از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند و هویت ایرانی از تعامل دائمی این سه عنصر شکل می‌گیرد.از این رو، فهم ایران بدون درک این هم‌زمانی پیچیده ممکن نیست. ایران نه تنها یک واحد سیاسی، بلکه میدان زنده‌ای از تداخل متون، حافظه‌ها و تجربه‌های تاریخی است؛ ویژگی‌ای که آن را به یکی از پیچیده‌ترین و پایدارترین تمدن‌های جهان تبدیل کرده است.bepish.org/fa/node/14148https://fze.nzj.m… #جستارهایی در جامعه شناسی اقتصادی و‌توسعه@sociology_economic_development