مسئولیت؛ دشوارترین شکل آزادی (۱) وقتی از مسئولیت حرف میزنیم، معمولا ذهنمان به سمت قدرت، سیاست یا کس…
انتشار: 2026/07/22 20:30 UTCدریافت: 2026/08/15 00:58 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 00:58 UTC
مسئولیت؛ دشوارترین شکل آزادی (۱) وقتی از مسئولیت حرف میزنیم، معمولا ذهنمان به سمت قدرت، سیاست یا کسانی میرود که تصمیمهای بزرگ میگیرند. اما مسئولیت، پیش از آنکه یک مفهوم سیاسی باشد، یک مفهوم انسانی است. هر جامعهای، فارغ از اینکه چقدر در تعیین سرنوشتش اختیار داشته باشد، در لایهای عمیقتر با انتخابهای روزمره، باورهایش، سکوتهایش، تشویقهایش و واکنشهایش ساخته میشود.شاید یکی از مهمترین ایدههایی که در سالهای اخیر در آثار علی سورنا پررنگتر از همیشه دیده میشود، همین بازگرداندن نگاه از "دیگران" به "خود" باشد. اینکه پیش از پرسیدن (چه کسی مقصر است؟) ، از خود بپرسیم: (من چه سهمی در این وضعیت داشتهام؟) نه از سر خودسرزنشی، بلکه از سر آگاهی. زیرا تا زمانی که انسان خود را صرفا قربانی مطلق بداند، امکان تغییر نیز از او گرفته میشود.جامعهای که مسئولیت را نپذیرد، ناچار مدام در چرخهی تکرار گرفتار میشود. هر بار با شور و یقین به سمتی حرکت میکند، هر بار هزینه میدهد، هر بار شکست را تنها به گردن دیگری میاندازد و دوباره همان مسیر را، با نامی دیگر، از نو آغاز میکند. این چرخه زمانی شکسته میشود که هر فرد بتواند سهم خود را ببیند؛ سهمش در باورها، در قضاوتها، در تشویق کردن، در سکوت کردن، در بازنشر کردن، در هیجانزدگی و حتی در بیتفاوتی.یکی از دشوارترین تجربههای انسانی، روبهرو شدن با اشتباهات خود است. مخصوصا زمانی که آن اشتباه دیگر فقط یک تصمیم شخصی نبوده، بلکه آثارش در زندگی دیگران نیز دیده میشود. در چنین لحظهای، بسیاری ترجیح میدهند گذشته را انکار کنند، روایتش را تغییر دهند یا وانمود کنند که هیچوقت آن باور را نداشتهاند. اما حقیقت این است که فرار از گذشته، گذشته را پاک نمیکند؛ فقط توانایی ما را برای ساختن آینده از بین می برد.شرم، اگرچه احساسی تلخ است، اما همیشه دشمن انسان نیست. شرم میتواند نشانهی زنده بودن وجدان باشد. انسانی که هیچگاه از هیچ تصمیمی شرمنده نمیشود، یا هرگز چیزی نیاموخته است یا همیشه خود را معصوم تصور کرده است. اما انسانی که میتواند بگوید "اشتباه کردم" ، در واقع نخستین گام را برای تغییر برداشته است.پذیرش اشتباه، تحقیر خود نیست؛ بلوغ است. اعتراف به خطا، شکست نیست؛ آغاز فهمیدن است. هیچ جامعهای با انسانهای بیخطا ساخته نمیشود، اما بسیاری از جوامع به این دلیل از حرکت بازمیمانند که افراد حاضر نیستند مسئولیت خطاهای خود رابپذیرند.🎤 @sorena7sorena7


