💢 جایگاه فعلی بورس ایران؛ نه در حباب، نه در ارزندگی افراطی📌 برای بررسی وضعیت بورس ایران، یکی از معی…
انتشار: 2026/07/30 19:44 UTCدریافت: 2026/08/03 22:47 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 22:47 UTC
💢 جایگاه فعلی بورس ایران؛ نه در حباب، نه در ارزندگی افراطی📌 برای بررسی وضعیت بورس ایران، یکی از معیارهای مهم مقایسه ارزش بازار سهام با حجم نقدینگی کشور است. این نسبت نشان میدهد بازار سرمایه نسبت به اندازه پول موجود در اقتصاد، در چه جایگاهی قرار دارد.📌 در سال ۱۳۸۵، ارزش بازار سهام حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان بود، در حالی که نقدینگی کشور حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان بود. یعنی ارزش بازار حدود ۲۵ درصد نقدینگی کشور بود. بورس در آن زمان هنوز بازار کوچکی محسوب میشد.📌 در سال ۱۳۹۰، ارزش بازار به حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان و نقدینگی به حدود ۳۵۰ هزار میلیارد تومان رسید. نسبت ارزش بازار به نقدینگی حدود ۳۴ درصد بود.📌 در سال ۱۳۹۵، ارزش بازار حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان و نقدینگی حدود ۱۲۵۰ هزار میلیارد تومان بود؛ یعنی این نسبت به حدود ۴۰ درصد رسید.📌 در سال ۱۳۹۸، با رشد قیمتها و ورود نقدینگی به بورس، ارزش بازار به حدود ۱۸۰۰ هزار میلیارد تومان رسید و نقدینگی حدود ۲۴۰۰ هزار میلیارد تومان بود. نسبت بازار به نقدینگی به محدوده ۷۵ درصد افزایش یافت.📌 در سال ۱۳۹۹، بورس وارد یک دوره کاملاً متفاوت شد. ارزش بازار به حدود ۷۰۰۰ تا ۸۰۰۰ هزار میلیارد تومان رسید، در حالی که نقدینگی حدود ۳۵۰۰ هزار میلیارد تومان بود. یعنی ارزش بازار بیش از دو برابر نقدینگی کشور شد. این دوره یکی از معدود زمانهایی بود که ارزشگذاری بازار به شکل محسوسی از واقعیتهای اقتصادی فاصله گرفت.📌 پس از آن، با رشد شدید نقدینگی و عقبماندن بورس، این نسبت کاهش پیدا کرد. در سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، نقدینگی کشور چند برابر شد، اما ارزش بازار سهام همپای آن رشد نکرد.📌 در شرایط فعلی، با فرض نقدینگی حدود ۱۶ هزار همت و ارزش بازار حدود ۱۶.۹ هزار همت، نسبت ارزش بازار به نقدینگی حدود ۱۰۵ درصد است. این عدد فاصله زیادی با شرایط حبابی سال ۱۳۹۹ دارد، اما نسبت به دورههای رکودی گذشته نیز بالاتر است.📌 از طرف دیگر، باید سودآوری شرکتها را هم در نظر گرفت. اگر سود TTM شرکتهای بازار را حدود ۲۷۰۰ همت در نظر بگیریم، ارزش بازار حدود ۱۶۹۰۰ همت، معادل P/E نزدیک به ۶ واحد است. این عدد نشان میدهد بازار از نظر سودآوری، در مقایسه با بسیاری از دورههای تاریخی، گران نیست.📌 اما یک نکته مهم وجود دارد؛ نرخ بهره فعلی اقتصاد حدود ۳۳ درصد است. بنابراین دیگر نمیتوان فقط با دیدن P/E پایین نتیجه گرفت که بازار بسیار ارزان است. سرمایهگذار امروز بین بازده بدون ریسک بالا و خرید سهام باید مقایسه انجام دهد.📌 در مجموع، بازار سرمایه ایران در شرایط فعلی نه در وضعیت حبابی قرار دارد و نه در نقطهای است که بتوان گفت یک فرصت تاریخی و بدون ریسک ایجاد شده است. ارزشگذاریها نسبت به سود شرکتها مناسب است، اما نرخ بهره بالا و ریسکهای اقتصادی باعث شدهاند بازار با تخفیف معامله شود.✍ بنابراین شرایط فعلی را میتوان اینگونه خلاصه کرد: بورس در محدوده منطقی قرار دارد؛ نه آنقدر گران است که از آن فرار کنیم و نه آنقدر ارزان است که بدون توجه به ریسکها و انتخاب سهم، هیجانی وارد بازار شویم. انتخاب شرکتهای با سود پایدار و داراییهای ارزشمند اهمیت بیشتری از ورود صرف به کل بازار دارد.@stockmarket100