تفاوت تأثیرپذیری و تقلید، نه در ظاهر که در ماهیتِ رابطهی انسان با اثر است. تأثیرپذیر کسی است که اث…
انتشار: 2026/08/14 07:32 UTCدریافت: 2026/08/15 19:51 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 19:51 UTC
تفاوت تأثیرپذیری و تقلید، نه در ظاهر که در ماهیتِ رابطهی انسان با اثر است. تأثیرپذیر کسی است که اثر را درونی میکند؛ با آن زیست میکند، آن را میشکافد، با آن گفتوگو میکند و در نهایت، اثر در وجود او دگردیسی مییابد و به آفرینشی تازه میانجامد. او نه پیرو که همسفر اثر است؛ انتخاب میکند، جرئتِ دخل و تصرف دارد و از دلِ تأثر، تحول برمیخیزد.تأثیرپذیر، دیگری را وارد قلمرو اندیشه خود میکند؛ مقلد، قلمرو اندیشه خود را به دیگری واگذار میکند.اما مقلد، اسیرِ بیچونوچرای اثر است. برای او اثری نیست که او را به حرکت وا دارد، بلکه فرمانی است که باید بیکندوکاو اجرا شود. او در حصارِ تکرار گرفتار است و هیچگاه صاحبِ کنش نمیشود؛ چرا که فضایِ انتخاب در کار او معنا ندارد. تقلید، اطاعتی است خاموش و کور، در حالی که تأثیرپذیری، ایمانی است آگاهانه و پویا.این تمایز، همان خطِّ باریکی است که تاریخ هنر و ادب را از انباشتِ کپیبرداری نجات داده و به موتورِ خلاقیت بدل کرده است. آنکه میفهمد، آنکه جرئتِ تغییر دارد و آنکه از اثر، الهام میگیرد نه دستور، در حقیقت از بندگیِ صرف به آزادیِ آفرینش قدم گذاشته است. این نه ذوق که هوش و بصیرتی تاریخی میطلبد تا منتقد، میانِ ایمان به سنت و اسارتِ در سنت، یکی را برگزیند.زهرا مهر@Tafakkor
پستهای تلگرام — تفکر
حقیقت خودگستر است اما تحمیل ناشدنی.با پرخاش و عربدهجویی هیچ آموزهای راستینتر و هیچ حقیقتی حقیقتتر نمیشود. باورها، تجربهها و حادثات درونی فردیاند و تنها به کار آن کس میآیند که از آنِ اویند و نمیتوانشان از برون به نظم کشید و در فرمان آورد. اگر حقیقتی هزاران بار نیز تشبث به نام خدا بجوید و خود را مقدس بخواند، هرگز این حق را نمییابد که بر تقدس ِجان آدمی که پرداختهی دست آفریدگار جهان است، دست بِدِرازد و نابود کند آن را، در حالی که نزد فرد جزماندیش و دعویپرست، جان میرنده آدمی در برابر نامیرایی آرمانها پشیزی نمیارزد.وجدان بیدار/اشتفان تسوایگ@Tafakkor
سری نشستهای بررسی كتب دينی (قرآن) مجموع نقد و تحليلهاي معاصردکتر محمد جواد عظیمی@Tafakkor
جدایی اخلاق فردی از اخلاق اجتماعی در دنیای جدیددر دنیای جدید عمدتاً برای رفع عوارض اجتماعی گفتمان تکلیفمحور و برای جلوگیری از این سوء استفاده، اخلاق اجتماعی از اخلاق فردی جدا شد و مبنا و متکای دیگری پیدا کرد. انسان مدرن به این نتیجه رسید که رابطهی انسانها با یکدیگر و با حکومت ربطی به رابطهی آنان با خدا ندارد؛ بدین معنا کهنسبت خدا با همه انسانها مساوی است و ارتباط با خدا و دوری و نزدیکی به او و تخصص در شناخت دین و شریعت او امری شخصی و خصوصی است و نمیتواند منشأ حقوق ویژه اجتماعی یا تبعیض در حقوق اجتماعی باشد.گرامیترین انسانها در نزد خداوند پرهیزگارترین آنهاست، اما رابطهی آنها با یکدیگر باید بر اساس برابری و عدالت تنظیم شود، نه بر اساس دیانت و تقوی. یعنی دیانت و تقوی که از منظر اخلاقِ فردی مربوط قلمداد میشوند و در مقام ارزش داوری در مورد آدمیان و رفتار فردی آنان و فهم حقوق و تکالیف آنان نسبت به خود و خدا جز اقلام مورد محاسبهاند، از منظر اخلاق اجتماعی نامربوطاند و نباید در حقوق و تکالیف اجتماعی آدمیان نسبت به یکدیگر نقش بازی کنند و موجب تبعیض شوند.اخلاق دینشناسی ابوالقاسم فنایی@Tafakkor
عمر که بیعشق رفت، هیچ حسابش مگیرمولانا@Tafakkor
کسی که بهواسطهٔ زخمهایش توجه میگیرد، ناآگاهانه از درمان میگریزد؛ چرا که میترسد با پایانِ رنج، نگاه دیگری را از دست بدهد.