🔺دین و مذهب در تاریخ ایران آیین مهر ( میترائیسم )بیش از ۳۵۰۰ سال پیشظهور زرتشت پیامبر ایراندین و آی…

👆👆👆۶- ماه ، کُره ماه : آذری گلین قیه : اوشمَه ušma ، اُوشمَه ōšma آذری کرینگان : اوشما ušmā تالشی آستارا : اُوشم ovšǝm ، اُشم ošǝmتالشی ماسال : منگ mǝng ، مَنگ mang تاتی کلور : مونگ mung تاتی تاکستان : ما māتاتی وَفس : مَفتُو maftō🔺️️منابع و پی نوشت : (۱). چنگیز خان ، هارلد لمب، ترجمه : رسید یاسمی،  انتشارات امیر کبیر، چاپ دوم ۱۳۶۲ ، ص ۱۰۲ (۲). تاریخ فتوحات مغول، ج.ج. ساندرز ، ترجمه : ابوالقاسم حالت ، انتشارات امیر کبیر، چاپ دوم ۱۳۶۳، ص ۱۵۰ (۳). تاتی و هرزنی ( دو لهجه از زبان باستان آذربایجان ) ، عبدالعلی کارنگ ، به کوشش : کاظم آذری سیسی ،انتشارات رشد خلاق ، چاپ دوم ۱۳۹۴ ، ص ۵۸ - ۶۱ (۴). جستارهایی درباره زبان مردم آذربایگان ، یحیی ذکاء ، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار ، ۱۳۷۹ ، ص ۱۰۲ - ۱۰۳ (۵). آذری ها ( دیار آذربایجان، تالش و زبان های آذری، تالشی، تاتی ، ضیاء طرقدار، انتشارات آروَن ، چاپ اول ۱۳۹۹ . واژه های آذری کهن ، تالشی آستارا و تالشی ماسال و تاتی کلور ، از این منبع . (۶). واژه تاتی تاکستان از این منبع : فرهنگ تاتی تاکستان، رضا رحمانی ، انتشارات سال، چاپ اول ۱۳۹۰ (۷). واژه های تاتی وفس از این منبع: فرهنگ واژه ها و گویش وفسی ، نجاتعلی ادبجو، به همت محمود دارابی، انتشارات پیام دیگر ، چاپ اول ۱۳۹۵ ️روستای گلین قَیَه در شهرستان مرند در استان آذربایجان شرقی قرار دارد . روستای کِرینگان در شهرستان ورزقان در استان آذربایجان شرقی قرار دارد . آستارا در شمال غربی استان گیلان در منطقه تالش قرار دارد . ماسال در غرب استان گیلان در منطقه تالش قرار دارد . شهر کلور در شهرستان خلخال در جنوب استان اردبیل قرار دارد . تاکستان در جنوب غربی استان قزوین قرار دارد . روستای وَفس در شهرستان کمیجان در استان مرکزی قرار دارد.✍ضیاء طرقدار - نویسنده و پژوهشگر@tarikh_astara#ایران #تالش #تات #آذربایجان #آذری #ترکان #مغولان

🔴 درباره واژه《تات》ختائیان ( مردم شمال چین ) مردمان غرب سرزمین خود را 《تات سین》یعنی《کشور دوردست》می خواندند. (۱). ختا نامی است که در منابع اسلامی به قسمت شمالی چین ( نواحی منچوری ، مغولستان و ترکستان شرقی ) اطلاق شده است. (۲). محمود کاشغری ، مؤلف : دیوان الغات الترک ، تالیف ۴۶۶ هجری : تُرک بدون ایرانی و کلاه بدون سر نمی شود ... سُملَم تت آن ایرانی را گویند که اصلاً ترکی بلد نباشد ، و همچنین کسی که ترکی را نداند سُملَم خوانده می شود . در این دو عبارت محمود کاشغری « تات و تَت » را به معنی ایرانی ترجمه کرده است . در ترانه معروفی که در میان کودکان خردسال آذربایجان معمول است ، تات به معنی مرد آبادی نشین و زراعت پیشه ای استعمال شده است . « گوموشی ویردیم تاتا – تات منه داری ویردی ؛ یعنی  پول ( سیم ) را به تات دادم و ارزن گرفتم ». (۳).  پروفسور مارکوارت ( آلمانی ) : واژه تاجیک از دو بهر « تات » ( = زیردست ) ، و چیک ( = ادات تصغیر ترکی ) است و معنی آن : زیر دست کوچک . ترکان مردم زیردست خود به ویژه ایرانیان را با این نام خوانده اند. کتاب « ده ده قورقود » ( تألیف سده هشتم یا نهم هجری ) مردم غیر اوغوز به ویژه ایرانی را تات می نامد . (۴). معنای واژه « تات » به درستی مشخص نیست ، ولی به احتمال زیاد واژه ای بوده است که توسط تُرکان به غیر ترکان گفته شده است. ترکان نخست از منطقه ترکستان و مغولستان در شمال چین وارد آسیای میانه شدند ، و بعدها ترکان حدوداً از قرن ۴ هجری از منطقه آسیای میانه به ایران هجوم آوردند و در هر منطقه از ایران که ساکن شده اند افراد بومی آنجا یعنی ایرانیان را « تات » گفته اند ؛ به همین دلیل ما شاهد این هستیم که گروهی از مردم در حد فاصل استان آذربایجان شرقی تا استان مرکزی ( اراک )، و مناطق پراکنده دیگری در ایران《تات》نامیده می شوند ؛ البته عنوان تات در خارج از مرزهای کنونی ایران نیز  وجود دارد ( مانند : جمهوری آذربایجان و ... ).پراکندگی قومی تا این حد قابل تصور نیست ، و این موضوع به احتمال زیاد همان نامگذاری ایرانی زبانان توسط ترکان به نام « تات » را نشان می دهد . حتی در آسیای میانه و بخش هایی از ایران ، ترک زبانان کوچ نشین ، به ترک زبانان یکجانشین ، تات ، می گویند.ترکان و مغولان بعد از هجوم به ایران بیشتر در شمال غربی ایران ساکن می شده اند و آن هم بیشتر به دلیل شباهت طبیعت و آب و هوای این قسمت از ایران با دشت های ترکستان در شمال چین و آسیای میانه می باشد . و به این دلیل بود که در چند سده زبان آذری کهن دچار دگرگونی شد. با توجه به مطالب گفته شده واژه 《تات》به این معناها می باشد : جدا از ما ، دور از ما ، غیر از ما ، غیر تُرک ، غیر تُرک زبان ، ایرانی، یکجانشین ، شهری. قابل ذکر است که زبان روستاهایی در آذربایجان شرقی که تاتی نامیده می شود در واقع همان زبان آذری کهن است و از لحاظ واژه ها و دستور با گویش شمالی زبان تالشی شباهت دارد ، و زبان تاتی شهر کلور و روستاهای اطراف آن در خلخال از لحاظ واژه ها و دستور با گویش جنوبی زبان تالشی شباهت دارد . زبان تاتی تاکستان در استان قزوین و زبان تاتی روستای وَفس در شهرستان کمیجان در استان مرکزی نیز به جز آن شباهت های کلی زبان های ایرانی با هم،  ساختارهای خاص خود را نیز دارند.با تطبیق واژه هایی از زبان هایی که به آنها اشاره شد می توانیم این موضوع را بهتر ببینیم. 🔺️زبان های آذریِ کُهَن ، تالشی ، تاتی۱- خانه : آذری گلین قَیَه : کَر kar آذری کِرینگان : کا kāتالشی آستارا : کا ، کَه kâتالشی ماسال : کَه kâتاتی کلور : کَه ka تاتی تاکستان : کی یِه kiye تاتی وَفس : کِه ke ، رُت rot۲- دختر : آذری گلین قیه : کینَه kina آذری کرینگان : کینا kināتالشی آستارا : کِلَه kela ، کینَه kina تالشی ماسال : کیلَه kila تاتی کلور : کیللِه kille تاتی تاکستان : تیتی یِه titiye تاتی وَفس : کِلِه kele ۳- پسر : آذری گلین قیه : زُرَه zōra آذری کرینگان : زووا zuvāتالشی آستارا : زوآ zuâ ، زَه zâ تالشی ماسال : زواَ zua ، زَه za تاتی کلور : زا zāتاتی تاکستان : فِر fer ، فِرِه fere تاتی وَفس : لازَه lāza ۴- گوسفند : آذری گلین قیه : پاس pās آذری کرینگان : پَس pas تالشی آستارا : پاس pâs تالشی ماسال : پَس pasتاتی کلور : پَس pasتاتی تاکستان : چَروا čarvāتاتی وَفس : چَروا čarvā ۵- سگ : آذری گلین قیه : اسبا ǝsbā ، ایسبا isbā آذری کرینگان : پا pāتالشی آستارا : اسپَه ǝspâ ؛ سپَه səpa تالشی ماسال : اسپَه ǝspaتاتی کلور : اِسپَه espa تاتی تاکستان : اَسبِه asbe تاتی وَفس : اَسبَه asba@tarikh_astara 👇👇👇

شمال چین ، ترکستان ، مغولستان @tarikh_astara#آسیا #ترکستان #مغولستان #آسیای_میانه #ایران #آریایی #آذربایجان_آریاییشمال چین ، ترکستان ، مغولستان @tarikh_astara#آسیا #ترکستان #مغولستان #آسیای_میانه #ایران #آریایی #آذربایجان_آریایی

دو قرن سکوت. عبدالحسین زرین کوب. تهران: موسسه انتشارات احمد علمی، 1344"چاپ3".

🟢 گفته هایی از کتاب مقدس اَوِستا🔴 زرتشت ، پیامبر ایران زمین ای اهورا مزدا ( خداوند جان و خرد ) باشد که جز نیک منشی و راستی از ما سر نزند . هیچ گاه از یاد تو و نیکویی تو دور نشویم. هرگز از ستایش تو باز نایستیم.  همواره به یاد داشته باشیم که تنها تو سزاوار ستایشی ، و شهریاری نیکویی و سود بخش تنها از آن تو و در تو است. اَوِستا - گات ها - یسنا ۲۸ - بند ۹منش نیک را برگزینید تا در پرتو فروغ و روشنایی اهورایی به خرسندی جاودان برسید.اَوِستا - گات ها - یسنا ۳۰ - بند ۱۱ خدای دانا و توانا ، خرسندی را به کسانی ارزانی می دارد که در خرسند کردن دیگران کوشا باشند. اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۳ - بند ۱خدایا راه یکی و آن راه راستی است ؛ و آن راهی است که به آستان خدایی می رسد.اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۳ - بند ۳منش نیک است که ما را کوشا و توانا می سازد.اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۳ - بند ۱۰کسی که از دانش و پرورش بهره داشته باشد، به دروغکار نمی پیوندد.اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۳ - بند ۱۵ای مزدا ، اندیشیدن در آرامش سکوت ، دانش افزاست. اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۳ - بند ۱۵راستکار باید دوست راستکار و راهنمای دروغکار باشد. اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۶ - بند ۷ - ۸راستکار هر اندازه فقیر باشد ، هرگز از راه راستی روی نمی گرداند ، و به هر روی از بازتاب های راستی، شاد و خرسند می شود. و کژکار ، هر اندازه ثروتمند باشد ، هرگز از خوشبختی راستین بهره ای نخواهد داشت.اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۷ - بند ۴دروغ و ناراستی جز اندوه ، چیزی به بار نمی آورد. اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۷ - بند ۴بشود که هرگز بدی و فرمانروایان بد ، بر ما چیره نشوند . اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۸ - بند ۳ای خدای دانا ، کی مردمان از گوش دادن به تبلیغات پیشوایان دروغین دین و فرمانروایان ستمکار، دست بر می دارند ، و کی کج اندیشی، خشم و ستم بر می افتد؟اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۸ - بند ۱۱راه راستی و راه مهر و دوستی ، یکی است. از این رو ، ما باید با منش نیک رایزنی کنیم و از دروغ و دروغکاران بگسلیم. اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۹ - بند ۳ای خدای دانا ، به من که زرتشت هستم و تو را ستایش می کنم، و به همه کسانی که پرستنده تواند، آن چه را که از دیدگاه تو بهترین است ، ارزانی خواهی داشت.اَوِستا - گات ها - یسنا ۴۹ - بند ۱۲کسانی که مهر و فروتنی را گرامی می دارند، پاک و آراسته می مانند. اَوِستا - گات ها - یسنا ۵۱ - بند ۲۱🔺منبع : فلسفه زرتشت ( دیدی نو از دینی کهن ) ، دکتر فرهنگ مهر ، نشر جامی، چاپ هشتم ۱۳۸۸ ، ص ۲۰۵ - ۲۴۸@tarikh_astara #زرتشت #زرتشتی #اوستا #کتاب_اوستا #پیامبر_ایران #ایران #ایران_بزرگ #ایرانشهر #آریایی #کوروش_بزرگ #فردوسی

کتاب هایی درباره تالشان انتشارات جامعه‌نگر٪۱۵ تخفیف بیشتر برای همه کتاب‌ها کد: TB5خرید اینترنتی - سایت انتشارات جامعه نگر:بخش کتاب های عمومی و غیر پزشکی:  jph.ir#تالش #تالشان #زبان_تالشی