ترور خاموش؛ وقتی کانالهای تلگرامی با “آبرو” بازی میکنند!؟امین روشن پور (مدیر انجمن جامعهشناسی لر…
انتشار: 2026/07/13 18:42 UTC
ترور خاموش؛ وقتی کانالهای تلگرامی با “آبرو” بازی میکنند!؟امین روشن پور (مدیر انجمن جامعهشناسی لرستان)#پایگاه_خبری_یافتهاتفاقات ناگوار اخیر در شهرهای خرمآباد و بروجرد، که با انتشار تصاویر خصوصی شهروندان بخصوص دانشجویان در یک کانال تلگرامی رقم خورد، فراتر از یک جرم سایبری ساده، موجی از رنج، اضطراب و نگرانی را در میان خانوادهها به راه انداخته و امنیت روانی بسیاری از افراد را به مخاطره انداخته است. رخدادهایی نظیر تنشهای خانوادگی حاد و حتی آسیبهای جبرانناپذیری همچون خودکشی، بهوضوح نشان میدهد که این کانالها چگونه از مفهوم «آبرو» به عنوان ابزاری برای اخاذی و بازی با سرنوشت انسانها استفاده میکنند. در واقع، ما با پدیدهای روبرو هستیم که در آن فضای مجازی از ابزار ارتباطی، به سلاحی برای گروگان گرفتن هویت و حیثیت تبدیل شده است.این جریان تخریبگر، نه یک رسانه، بلکه پاتوقی برای تصفیهحسابهای شخصی و کینهتوزانه است. شیوه کار این کانالها، بهرهگیری از تصاویر پروفایلها برای ایجاد «پروندهسازیهای پوشالی» است؛ فرآیندی که در آن بخش عمدهای از اطلاعات منتشر شده، بر پایه روایتهای دروغین و کینههای شخصی بنا شده است. نکته بسیار حائز اهمیت در روششناسی این مجرمان، نحوه استخراج دادههاست؛ آنها عمدتاً با نفوذ به حریم خصوصی و استخراج تصاویر از پروفایلهای شبکههای اجتماعی، بهویژه اینستاگرام، به دنبال جمعآوری آرشیوهای تصویری هستند. تحلیلهای اولیه نشان میدهد که قربانیان اصلی این حملات، عمدتاً نسل جوان و متولدین دهه هفتاد و هشتاد هستند؛ نسلی که اگرچه در فضای دیجیتال حضور فعالی دارند، اما در مواجهه با پیچیدگیهای سوءاستفادههای سازمانیافته، همچنان در معرض آسیبپذیریهای ساختاری قرار دارند. این سوءاستفاده از تصاویر عمومی پروفایلها، مرز میان «فضای عمومی» و «حریم خصوصی» را بهطور هدفمند در هم میشکند تا با بازسازی سناریوهای دروغین، واقعیت را به نفع کینهتوزان تغییر دهند. از شریک عاطفی سابق که با هدف انتقامجویی به دنبال تخریب است، تا رقبایی که قصد دارند زندگی یک خانواده را با تهمتهای ناروا از هم بپاشند، همگی در این چرخه از تصفیهحسابهای کینهتوزانه نقش ایفا میکنند.نکته تأملبرانگیز در این میان، شکاف عمیق در واکنشهای اجتماعی است؛ چرا که نحوه مواجهه با این موج تخریب، مستقیماً با پایگاه اجتماعی و سطح سواد رسانهای افراد در پیوند است. در حالی که بخش آگاهتر و تحصیلکردهی جامعه با درک ماهیت ساختگی و اخاذیمحور این جریان، با خویشتنداری و نگاهی نقادانه از کنار آن عبور میکنند، لایههایی دیگر از جامعه که همچنان درگیر تعصبات سنتی یا فاقد دانش سواد دیجیتال هستند، با برخوردهای هیجانی و احساسی، ناخواسته در زمین طراحان این سناریو بازی کرده و آسیبهای جبرانناپذیری به خانوادهها وارد میکنند. این تقابل میان عقلانیت و هیجان، دقیقاهمان جایی است که هدف متجاوزان محقق میشود؛ جایی که یک تهمت ساده در فضای مجازی، در دنیای واقعی به یک بحران وجودی و فروپاشی ساختار خانواده بدل میگردد.برای مقابله با این بحران، گام نخست باید از طریق «انزوای دیجیتال» برداشته شود. بسیج همگانی برای تحریم و خروج (لفت دادن) دستهجمعی از این کانالها، یک راه برای کاهش قدرت مانور و ضریب نفوذ اخاذان است؛ چرا که این کانالها تنها با تماشاگران و مخاطبان خود نفس میکشند. اما کنشهای اجتماعی و خویشتنداری خانوادهها، نباید جایگزین قانون شود. در این میان، ورود جدی و پیگیرانه پلیس فتا برای شناسایی، ردیابی و برخورد قاطع با مدیریت این کانالها، یک ضرورت انکارناپذیر است. برخورد قانونی با این مجرمان سایبری، علاوه بر بازگردانیدن امنیت به فضای مجازی، باید به عنوان یک پیام بازدارنده عمل کند تا مشخص شود که هیچ پناهگاهی برای تروریسم هویتی وجود ندارد.در کنار برخورد قانونی، ضرورت دارد که فرهنگ «تابآوری» در سطح خانوادهها بازتعریف شود. خانوادهها باید بیاموزند که در عصر دیجیتال، اعتبار و آبرو با یک تصویر ساختگی و دروغین از بین نمیرود، بلکه این برخورد هیجانی، تند و قهرآمیز والدین است که میتواند بقای روانی فرزند را در برابر تهمتها از میان ببرد. در نهایت، مقابله با این بحران، مستلزم تغییر نگاه از سرزنش قربانی به سوی محکومیت متجاوز است.امید است که در آینده، شاهد چنین اتفاقات ناگواری در فضای دیجیتال نباشیم و حریم خصوصی و آبروی شهروندان، محترم و مصون بماند.yaftenews.ir/notes/social/52298-silent-te…


