لات!از بچگی یک خاطره هیچوقت از ذهنم پاک نشد.با خانواده توی مینیبوی در حال برگشت به شهرمان بودیم.…
انتشار: 2026/07/02 11:43 UTC
لات!از بچگی یک خاطره هیچوقت از ذهنم پاک نشد.با خانواده توی مینیبوی در حال برگشت به شهرمان بودیم. سر خط یکی از دهات کنار جاده، مردی روستایی با دختر جوانش ایستاده بود.مینیبوس که جلویشان نگهداشت، مرد آمد داخل و با صدای بلند پرسید:«اینجا کی عرق میخوره؟»همه تعجب کردند. یکی از ته مینیبوس دستش را بالا برد.مرد رفت کنار او، گفت: «این دخترم داره میره شهر. سپردمش به تو. این هم آدرس، برسونش.»بعد هم دخترش را سوار مینیبوس کرد و خودش رفت پائين.آن روز معنی کار آن پدر را نفهمیدم، اما سالها بعد متوجه شدم آن مرد اصلا دنبال عرقخور نمیگشت، بلکه دنبال «لات» میگشت!در فرهنگ آن روزگار، عرق خوردن نشانهی لات بودن بود. اما لاتی که برای خودش مرام و سبک و اصولی داشت. اگر پای ناموس مردم وسط بود، جانش را میداد. اگر پای رفیق وسط بود تا ته جهنم میرفت. اگر محرم میشد، هم تمام محرم و صفر، یا دستکم دههی اول محرم، اینها لب به عرق نمیزدند. اگر دسته عزاداری از راه میرسید، احترامش واجب بود. لات، خلافکار ممکن بود باشد، اما بیمرام نبود!حالا این روزها فیلمی در فضای مجازی دستبهدست میشود. ظاهرا چند نفر، در حال وهوای دسته عزاداری ایستادهاند و عرق میخورند!گمانم همدل باشیم که اینها دیگر از آن جنس لاتها نیستند. اینها محصول روزگاری هستند که دیگر نه محله، نه رفاقت، نه لوتیگری و نه هیئت، آن معنی و قدرت سابق را ندارند که برای آدمها هنجار یا خط قرمز بسازند!جامعهای که زمانی آنقدر به مرام و منش و پشتوانه پهلوانی یک لات اعتماد داشت که پدری، دخترش را به او میسپرد، (ولو تحت تاثیر برساخت فیلم فارسی و فتوت کلاه مخملیهای سینما) امروز به جایی رسیده که چند لات، مقابل عزاداری امام حسین(ع) میایستند رو به دوربین براینمایش به دیگران، و با اطمینان از وایرال شدن، عرق میخورند و هیچ مرزی برای خودشان نمیشناسند!شاید این تلخترین نشانهی فرسایش سرمایهی اجتماعی باشد. اینکه حتی لاتهای امروز هم دیگر شبیه لاتهای قدیم نیستند و آن کارکرد مهم گره و پیوند بین تار و پود اجتماعی را ندارند!اینجاست که باید فهمید یک روح، یکباور، یک معنی، در حال کوچ از درون انسان ایرانی است که او را با میراثِ معنی و چگونه زیستنش پیوند میداد. ما لات از دست ندادهایم، بلکه مرام از دست میدهیم!@yaser_arab57
پستهای تلگرام — یاسر عرب
📚پرداختها برای نوشتافزار امروز به یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان رسید تا این #کارخیر با هدف تامین مایحتاج تحصیلی ۳۰۰۰ دانشآموز چنین شرایطی را پشت سر بگذارد.این قصه تا شهریورماه ادامه دارد…جا نمانید…63934610254109586037697633640724 پرداخت مستقیم
📌قاصران و جاهلان و عاملانجبر محیطی برآمده از بیعملی و بدعملی زندانساز است، و کبوتر هم تحمل قفس را ندارد. از همین روی است که امروز بواسطه دوستان نزدیکم متوجه شدم بجز سورنا یکی دیگر از کودکان اوتیست نیز خودش را از بلندای منزل به پائین پرت کرده بوده و زندان بیعملان و بدعملان را به لقایشان بخشیده است.بیعملی و بدعملی ریشههای فردی و جمعی، اجتماعی و ساختاری دارند.بیعملی و بدعملی در مقام فردی در این بلبشوی آخرالزمانی اقتصادی عمدتا از سر ناتوانی و استیصال است، همچون والدین عزیز و دربند سورنا که هیولای استضعاف تحمیلی بال و پرشان را بسته بود و بقدری مشغولشان کرده بوده که دست آخر کبوتر پر نارستهشان را از آنها ستاند.سعیدروستایی در آخرین ساختهاش «زنوبچه» دادگاه اخلاقی اجتماعی باز کرد در کنکاش چرایی سقوط آزاد پسرکنوجوان که بیشباهت به ماجرا سورنا نیست، حداقل در بعد ساختاری.آری براستی چهکسانی جاهلان و قاصران و عاملان پرکشیدن سورنا نوجوان برخوردار از اوتیسم بودند؟بدعملی و بیعملی ساختاری چه دستگاهها و ارگانهایی عامل این درد بزرگ برای خانواده سورنا شد؟بدعملی چه کسانی در اولویت نشناسی و هزینه کرد ثروت عمومی ملت دربند در طرق غیرضرور عامل پر کشیدن سورنا شد؟نظاماجتماعی بعنوان یک عنصر پویا و ناآگاه به امرخیر تا کی قرار است دیگ شله بپزد و نذری بدهد و...اما نسبت به دردهای حقیقی دردمندان بی تفاوت باشد؟از آموزشوپرورش تا سازمانبهزیستی از سازمان اوقاف تا همه دیگر دستگاهها و کلان حاکمیت که از اربعین تا تجمعات خیابانی و غیره حضوری پررنگ و فعال و البته بیربط دارند، هرکدام بنا به قاعده فقهی حقوقی «تسبیب» چه نقشی در پرکشیدن سورناهای این سرزمین داشتند؟چرا اساسا امکان مردن در این خاک از حق حیات بسیار آسانتر و فراختر است؟چرا دروازههای مرگ اینگونه آسانباز شو هستند اما حتی پنجرههای رو به حیاط و حیات بجهت کمی زندگی بهتر قفل و زنجیر شدهاند؟خداوند به همه مادران و پدران داغدیده این سرزمین من جمله پدر و مادر سورنا صبر بدهد.و امید آنکه تلألو خورشید بار دیگر گرمای زندگی را به این سرزمین برگرداند.به یاسرعرب دوست عزیزم که از نزدیک دغدغه او بجهت حل مسئله اجتماعی اوتیسم را دیده و نظاره کردم نیز تسلیت میگویم.یاسرجان متاسفانه اینجا سرزمین خواستهها و تلاشهای نافرجام است، ولو خواستهها و تلاشهای غیرفردی بجهت فلاح اجتماعی.t.me/seyyedhashemfirouzi
خداحافظی!برای یه مدتی میرم!انشاالله نه برای همیشه... ولی فعلا برای مدتی از فضای مجازی فاصله میگیرم.این چند سال درباره خیلی چیزها نوشتم؛ درباره بچهها، توسعه ایران، رسانههای رسمی و غیر رسمی، بی پناهی بچههای اوتیسم، زیست جنسی ایرانیان، ناشنوایی اجتماعی، فقر زدایی، کار خیر، کودکی و توسعه، بلوچستان، دولت، جامعه و کلی چیز دیگه...همیشه فکر میکردم شاید اگر درباره چیزی درست و دقیق حرف بزنیم، اگر دیده بشه، اگر صدایی به جایی برسه، بالاخره یه اتفاقی بیفته....ولی این روزها، بعد از شنیدن صدای ضجههای مادری که بچهش رو از دست داده، به خودم نگاه کردم و دیدم که بیشتر از همیشه خستهام...شاید باید یه مدت ساکت باشم و فکر کنم. فکر کنم اصلاً این همه حرف زدن، این همه نوشتن و تحلیل کردن، کجا به درد میخوره و کجا فقط باعث میشه فکر کنیم داریم کاری میکنیم؟برای همین یه مدتی نه مینویسم، نه تحلیل میکنم، نه درباره چیزی نظر میدم...فکر میکنم باید مدتی برم، فکر کنم، ببینم بعدش واقعا میخوام دوباره حرف بزنم یا نه؟ویدئو برشی از مستند بلوچستان هست که سالها پیش تولید شد...@yaser_arab57
تجزیه ایران همینجاست؛ روی آسفالت خیابان! من در تهران، محله نوفلاح زندگی میکنم. محلهای معمولی؛ نه اعیاننشین است و نه حاشیهنشین. امکاناتش هم در حد یک محله متوسط و قابلقبول پایتخت است. یکی از همین امکانات معمولی، آسفالت خیابان بود. آسفالت خوبی داشت؛ نه…♨️اختلاف ۲۰ ساله امید به زندگی میان سیستان و بلوچستان و گیلان!براساس دادههای ثبت احوال، میانگین سن فوتشدگان در ایران در سال ۱۴۰۴، ۶۶.۸ سال بوده است. میانگین سن فوت مردان ۶۴.۰۸ سال و زنان ۷۰.۶۴ سال گزارش شده است.این شاخص در استانهای مختلف اختلاف قابلتوجهی دارد؛ بهطوری که میانگین سن فوت در سیستان و بلوچستان ۵۱.۶ سال، در خوزستان ۶۲.۹ سال، در گیلان ۷۱.۲ سال و در مازندران ۷۰.۷ سال بوده است.به این ترتیب، فاصله میان میانگین سن فوت در سیستان و بلوچستان و گیلان به حدود ۲۰ سال میرسد؛ شکافی قابلتوجه که نشاندهنده تفاوتهای عمیق منطقهای در وضعیت سلامت، شرایط اقتصادی و اجتماعی و کیفیت زندگی در کشور است.@yaser_arab57
سورنا هم پرکشید... اینجا راجع به او نوشته بودم. t.me/yaser_arab57/13621 و اینجا راجع به بیجایی بچههای اوتیسم. t.me/yaser_arab57/14151?single%D8%AC%D9%8… عرب سلام علیکم؛ مطلب اخیر شما درباره سورنا را خواندم و جگرم سوخت و آتش نگرانی بر جانم افتاد. زیرا منهم دارای فرزند اوتیست هستم و مجبورم برای اینکه از خانه تنها بیرون نرود در را قفل کنم. حتما با آنها برخورد داشته اید و دیده اید که چقدر مهربان هستند و وقتی آرام هستند، کوهی از احساس می شوند.جناب عرب! اگر کسی به معصومیت اعتقادی ندارد کافیست یک ساعت با این بچه ها بنشیند تا بفهمد گناه نکردن هم ممکن است و انسان می تواند به این درجه از معصومیت برسد. واقعا نمی دانم این بلا از کی بر ما نازل شد. تا قبل از اینکه خودم دارای فرزند اوتیست شوم، حتی اسم این عارضه را هم نشنیده بودم و هیچکس در دوست و آشنا و قوم و خویش را ندیده بودم که بگوید مثلا در فامیل ما کودک اوتیست هست.این موضوع را به تمام جامعه تعمیم دهید تا متوجه شوید که این بچه ها چقدر تنهایند و هیچکس بفکر آنها نیست. مشکل خود این بچه ها یکسو و پس زده شدن آنها در جامعه هم یکسوی دیگر.نظام درمان هم که کاری جز سرکیسه کردن خانواده های بینوای این کودکان ندارد و می توان گفت که هیچ طرح جامعی برای این دسته از افراد جامعه تدارک دیده نشده است.وضعیت خاص این کودکان باعث شده تا والدین و خانواده ها نیز از جامعه فاصله بگیرند و همین مسئله به افسردگی پدران و مادران این کودکان دامن زده است.جناب عرب! من لحظه لحظه مشتاقم تا هر چه سریعتر بمیرم و در پیشگاه خدا بایستم و از او بپرسم این کودکان چه گناهی داشتند که اینگونه آنها را آفریدی؟در نگاه مضطرب فرزندم آنگاه که اسباب بازی مورد علاقه اش را گم کرده و یا بو یا صدایی روی مخش رفته زجر و استیصال را حس می کنم و بندبند جگرم پاره میشود. ببخشید که این درد دل اینگونه طولانی شد. پرواز سورنای نازنین را به خانواده اش و شما تسلیت عرض می کنم. خوشا بحالش حالا شبها بی درد و اضطراب می خوابد.@yaser_arab57
درد، خیلی وقتها درد نیست، چون صرفا درد زندگی شخصی مدیران ما نیست!در ایران حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون نفر دارای کمتوانی ذهنی هستند؛ اما تعداد افراد دارای اختلالات رشدی و شناختی ــ با احتساب اوتیسم، سندرم داون و سایر وضعیتهای مرتبط ــ بهمراتب بیشتر است و میتواند به چند میلیون نفر برسد....@yaser_arab57