🔻🔰 تغییر ترکیب جمعیت، تغییر زبان و تغییر هویت✍️: #مختاری_نیا خلیل✍️ کتاب تحقیقی دکتر محمود پناهیان[…
انتشار: 2026/06/30 10:16 UTC
🔻🔰 تغییر ترکیب جمعیت، تغییر زبان و تغییر هویت✍️: #مختاری_نیا خلیل✍️ کتاب تحقیقی دکتر محمود پناهیان[از ژنرال های تحصیل کرده ارتش و محقق و روشنفکر دهه های چهل و پنجاه ] تحت عنوان " فرهنگ جغرافیای ملی تُرکان ایرانزمین" یکی از مستندات متقن و مستدل علمی در عرصه جمعیت شناسی، قوم شناسی، توپونیم های تُرکی، اقتصاد ، مذهب و... محسوب می شود، مخصوصا در شهرها و روستاهای جنوب آزربایجان منجمله بیجار گروس، قروه، دیواندر، سقز، سونقور، همدان و... که برای محققان می تواند تکیه گاه علمی و تحقیقی محسوب شود.✍️ دکتر پناهیان مضاف بر تحقیقات میدانی و محلی خود، با اتکای و استناد به کتاب " فرهنگ جغرافیای ایران محصول سال 1330 ارتش" و در جلد سوم و در بخش معرفی سنندج و قروه و قصبه های آن و در خصوص قصبه آنزمان #قروه چنین می نویسد:🔻🔺"قصبه قروه مرکز بخش قروه؛ سکنه چهار هزار نفر، زبانِ مادری اهالی تُرکی می باشد؛ 93 کیلومتری خاور سنندج-97 کیلومتری شمال باختر همدان_کنار راه شوسه همدان به سنندج- آب از چند رشته قنات و زه آب رودخانه و چشمه ها-// محصولات عمده : غلات، حبوبات، میوه جات مخصوصا انگور // شغل ساکنین: زراعت و گله داری، صنایع دستی // صنایع دستی زنان: قالیچه جاجیم، کرباس // بطور متوسط 100 باب دکان به طور متفرقه در قروه وجود دارد. // ادارات دولتی قروه عبارتند از : بخشداری، آمار، دارائی، پست، پاسگاه ژاندارمری، دبستان، چند قهوه خانه کنار شوسه دارد.// دشت- سردسیر "( پناهیان، 1351)✍️ در همان عصر یعنی در دهه 30 جمعیت سریش آباد 3400 نفر بوده که براساس سرشاری سال 1395 به 8 هزار و 871 نفر رسیده ولی جمعیت قروه 4 هزار نفر بوده که طبق آمار سال 1395 بالغ بر78هزار 276 نفر جمعیت رسیده است.✍️ در آن برهه از زمان( 1330 ) جمعیت یاسوکند کُرانی 1850 نفر بود که طبق آخرین آمار ( 1395 ) به 4 هزار و 746 نفر رسیده ولی جمعیت دیواندره در همان زمان نزدیک به 2 هزار و 200 نفر بوده که در سال 1395 بالغ بر 35 هزار نفر بوده است؛ جالبتر اینکه در همان زمان جمعیت توپ آغاج 930 نفر که در سال 1395 به 1 هزار و 645 نفر رسیده است.✍️تحلیل این آمارها و داده های تاریخی خیلی ساده هست. به زبان ساده می توان گفت در طول این 70 سال گشته چه اتفاقی افتاده است که جمعیت قروه از 4 هزار نقر به بر78.276 هزار نفر و جمعیت دیواندره از 2 هزار و 200 نفر به 35 هزار نفر رسیده ولی سریش آباد از 3 هزار و 400 نفر به 8 هزار 871 نفر و یاسوکند از 1 هزار785 نفر به 4 هزار نفر و 746 نفر رسیده است؟؟؟!!! یعنی افزایش چشمگیر جمعیت دیواندره و قروه با ترکیب جمعیتی به نفع اکراد✍️ قطعا، یکی از دلایل عمده افزایش ناگهانی جمعیت در قروه و دیواندره ( به نفع اکراد ) مهاجرت و اسکان اکراد در این دو شهر بوده است که بخشی از آن به ورود اکراد در اثنای جنگ های جهانی اول و دوم در قالب طوایف گلباغی، مندمی، جاف و... و همچنین بخشی نیز به ورود و اسکان اکراد آواره عراقی ناشی از بمباران شیمیای حلبچه در اوایل دهه 70 باز می گردد که در شهرهای بیجار، قروه و دیواندره و دیگر شهرهای جنوبی آزربایجان اسکان داده شده که ماندگار و بعدها نیز تابعیت ایرانی گرفتند؛ طبق منابع معتبره در سال ۱۳۷۲ نزدیک به ۲ میلیون کُرد عراقی در شهرهای غرب و جنوب و جنوب غربی آذربایجان اسکان داده شده بودند.✍️ البته مهاجرت بومیان قروه و بیجار گروس به همدان، زنجان، کرج، تهران و... و سرریز شدن جمعیت دهگلان به سمت قروه و دیواندره به سمت بیجار نیز در این تغییر ترکیب های جمعیتی به نفع اکراد بی دلیل نبوده است.🔻منبع: 🔺پناهیان، محمود، فرهنگ جغرافیای ملی تُرکان ایرانزمین ، جلد سوم، انتشارات دانشگاه تهران، 1351@yekansasi98
پستهای تلگرام — یئکن سسی کانالی ) yekənsasi
وجه تسمیهی تبریز🔺 نویسنده: ابراهیم رشیدی (ساوالان) ترجمه، تنظیم و صداگذاری: تورک مقالهلری زمان: 3 دقیقه 39 ثانیه یکی از نوشتههای سابق نگارنده «بررسی لغت تبریز در بستر زبان ترکی» بود که بنا به برخی ملاحظات قسمتهایی از آن را بازنشر میکنم.علت ناکامی برهان قاطع، فرهنگنامهی پارسی، شاردن فرانسوی و احمد کسروی در برابر لغت تبریز این بوده که خواستهاند این لغت را در بستر زبانهایی غیر از زبان ساکنان این شهر تشریح نمایند و برای همین ناکام ماندهاند، ولی ما همسو با آلتای محمدوف بر این باوریم که تحقیق در خصوص لغت تبریز بهتر است در بستر زبان ترکی صورت گیرد.از نظر ما عنصر بنیادی در لغات...ادامه در اینجا instagram.com/turk_makalalarinstagram.com/azturknews_azturk.newshttps//t.me/turkmaqalalar#%D8%… #توپونیم #یئر_آدلاری #ابراهیم_رشیدی #ساوالان@yekansasi98
مصدق و آذربایجاندکتر توحید ملک زادهتا قبل از تغییر سیستم ایالتی ایران به ییستم متمرکز دولتی یعنی گذار به دوره پهلوی، آذربایجان گل سرسبد ایالات ایران بود. ولیعهد در تبریز می نشست و چون پادشاه در تهران فوت می کرد، مینی دربار ولیعهد در تبریز، پس از انتقال به تهران به دربار کل ممالک محروسه تبدیل می شد.آغاز قرن بیستم و تحولات جهانی تغییرات سیستم حکومتی در روسیه، عثمانی، اروپا و ژاپن به ممالک محروسه ایران هم رسید و گل سرسبد ممالک محروسه یعنی آذربایجان سردمدار این تغییرات گردید.نظام ایالتی ولایتی، تغییر رژیم استبدادی به مشروطیت، ایجاد مطبوعات غیر دولتی بعنوان رکن اساسی دموکراسی، تشویق ایجاد مدارس جدید و موسسات نوین اداری، همه و همه به مساعی طبقه ائلیت آذربایجان تقدیم هموطنانش شد ولی از آنجایی که مردم مناطق دیگر چندان اطلاعی از نظام سیاسی آن روز اروپا و جهان نداشتند بنابراین درکی همچون آذربایجانیان نداشتند. متاسفانه با فتح تهران توسط ایلات بختیاری و مردمانی از شمال کشور، نسخه آذربایجانی مشروطیت پیچیده نشد و آذربایجانی جماعت از چرخه بازتعریف نظام اداری و سیاسی حتی فرهنگی کشور بازماند.از جنگ اول جهانی دیگر آذربایجان ولیعهدنشین نشد و والیانی از تهران به تبریز فرستاده شد.افرادی چون مخبرالسلطنه قاتل شیخ محمد خیابانی و در نهایت محمد مصدق السلطنه ( دکتر محمد مصدق بعدی) از خانواده قاجار. وی از اسفند ۱۳۰۰ تا تیر ۱۳۰۱ والی آذربایجان بود و در مجامع ترکی و محافل آذربایجانی به ترکی صحبت می کرد.وی از مخالفان جدی انقراض قاجاریه بود و چون تحصیل کرده دکترای حقوق در اروپا بود به شوونیسم اعتقادی نداشت.مصدق مخالف حکومت خودکامه محمدرضاشاه بود و عقیده داشت نظام شاهی در ایران بایستی براساس سییتم مشروطه فقط بایستی سلطنت کند نه حکومت. در دوران اختلافات وی و جبهه ملی کل افراد ضدشاه حول وی گرد آمده بودند.اهالی ضد شاه اذربایجان نیز که به تازگی از وقایع حکومت ملی آذربایجان و پیشه وری گذر کرده بودند نیز از حامیان وی بودند. هزاران نفر از دموکراتهای دوران خیابانی و پیشه وری از حامیان وی بودند.در دوره مصدق از فشار بر زبان ترکی و آذربایجانیان روشنفکر کاسته شد و شهریار توانست برای اولین بار کتاب حیدربابایه سلام خود را چاپ و منتشر کند.با خروج مذهبی ها و حزب توده از جبهه مصدق، این جبهه ضعیف شد و بالاخره شاه توانست بار دیگر تلاشهای دموکراتیک طلبانه ایرانیان را که از دوران مشروطیت الی خیابانی و پیشه وری از آذربایجان شروع شده بود را در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در تهران سرکوب کند.برای اطلاع بیشتر رجوع کنید به کتابگذشته چراغ راه آینده است.۲۸ مرداد ۱۴۰۵@yekansasi98
احمد سمیعی گیلانی هم آرزوی نابودی زبان تورکی را به گور برد، همچون دیگر اسلاف نژادپرستش،@yekansasi98
تورکی دومین زبان مادری گرجستان شد:رشد ۱۴.۷ درصدی شمار تورکزبانان در یک دههآمار رسمی گرجستان نشان میدهد زبان تورکی آزربایجانی به دومین زبان مادری پرگویش در این کشور تبدیل شده است. این زبان، زبان مادری ۶.۸ درصد از جمعیت گرجستان است. شمار گویشوران آن در دهه گذشته ۱۴.۷ درصد افزایش یافته است.@yekansasi98
🖤🖤🖤﷽🖤🖤🖤◼️تشکر و اعتذار"من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق"هجران ابدی و غم از دست دادن عزیز سفر کردهمان مرحوم مغفور شادروان جنت مکان جوان ناکامعرفان نوری هنوز بر قلبهایمان سنگینی میکندو جز پناه بردن به مشیت الهی و طلب غفران برای آن زنده یاد، چارهای نیست با این وجود حضور پر شور و حق شناسانه مردم بزرگوار از اقشار مختلف بخصوص عزیزانی که در مراسم تدفین، تشییع، سومین وهفتمین روزدرگذشت مرحوم ،ویابا تماس تلفنی، صدور اعلامیه و بنر ، تسلیت در کانال ها و گروه های مجازی و ما را قرین محبت خود قرار دادند صمیمانه قدردانی میکنیماز این که به علت تألمات روحی تاکنون توفیق تشکر حضوری میسر نگردید، قلبا پوزش میطلبیمامیدواریم خداوند عنایت فرماید محبت شما عزیزان را در مراسم شادیتان جبران کنیم.با احترام ازطرف خانوادهای معزا:نوری،خضرلو"یئکن سسی"تلگرام کانالی ...بیزه قوشولون @yekansasi98روبیکاکانالی 👇👇rubika.ir/yekan_sasi2026
✅ ابراهیمپور، عضو هیأت رئیسه مجلس:🔹 واردات خودروهای کار کرده ۳ تا ۵ سال، آزاد شد🔹 سقف واردات خودروی سواری در سال جاری، ۲۰ هزار دستگاه تعیین شده"یئکن سسی"تلگرام کانالی ...بیزه قوشولون @yekansasi98روبیکاکانالی 👇👇rubika.ir/yekan_sasi2026