🔹 گرگ «توتم و نماد آذربایجان» نیست!✍️ نیما عظیمی ناسیونالیسم تصنعی تُرک و پریشانیهای قومیقبیلهای…
انتشار: 2026/08/03 12:07 UTCدریافت: 2026/08/05 10:57 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/05 10:57 UTC
🔹 گرگ «توتم و نماد آذربایجان» نیست!✍️ نیما عظیمی ناسیونالیسم تصنعی تُرک و پریشانیهای قومیقبیلهای آن از اواسط قرن ۱۹ شکلی سیاسی به خود گرفت. این جریان از همان آغاز، ماهیت قومیقبیلهای داشت نه ماهیت ملّی؛ بنابراین در تلاش بود که در عصر دولت - ملتها یک هویت و ملیّت برای خودش دست و پا کند. در نهایت این گداییهای ناسیونالیستی تبدیل به یک ایدئولوژی محض شد و جریان پان ترکیسم نیز زادهٔ همان است.پان ترکیسم از همان آغاز در تلاش بوده که بخش بزرگی از چیستی و هویت خود را در زدودن و نفیِ هویتِ ایرانی آذربایجانیها تعریف کند؛ هویت آذریها را با عنوان تُرک جعل کرده و مذبوحانه تلاش کرده است که آذربایجانِ تمامایرانی را در بخشی از جریان برساخته «ناسیونالیسم تُرک» یا «ملّت تُرک» زورچِپان کند!از جمله دستدرازیهای سیاسیِ جریان واگرای پان ترکیسم در این زمینه، دروغ بزرگ آنان در معرفی گرگ به عنوان توتم یا نماد آذربایجان است! پان ترکیسم با لباسِ فرهنگ و مظلومنماییهای فرهنگی پا به میدان سیاست و ایرانستیزی نهاده است.اما اینکه گرگ نماد یا توتم مردم آذربایجان است یا خیر؟! نیاز به یک پیشجمله کوتاه در مورد مفهوم «توتم» و «توتم باوری» دارد. توتم یعنی آن موجودی که یک گروه انسانی یا قبیله یا طایفهای آن را نیا یا جَدِ مقدّسِ خود میدانند. این توتم، اغلب یک «حیوان» است. از سالها پیش تا به امروز، عدهای از سر ناآگاهی و به سهو، عدهای نیز کاملا هدفمند و به عمد در تلاشند که گرگ را به عنوان توتم آذربایجان معرفی کنند! این درحالی است که حیوان گرگ کمترین پیوندی با فرهنگ آذربایجان ندارد. نسبت دادنِ توتم گرگ به فرهنگ و تاریخ آذربایجان، حرکتی کاملاً سیاسی و در راستای جُداسازی ایران و آذربایجان از همدیگر است. روشن است که برای اثبات هر ادعایی ضرورت دارد که با سند و مدرکِ علمیِ معتبر سخن گفته شود. بنابراین، در این بخش اشارهای خواهم داشت به نام استاد «محمد جعفری قنواتی» که به حق، یک دانشنامه زنده در این زمینه یعنی مفاهیم فولکلور میباشد. هماو که عضو شورای عالیِ علمیِ مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، عضو شورای علمی دانشنامهٔ فرهنگ مردم از سال ۱۳۸۸، ویراستار علمیِ دانشنامهٔ فرهنگ مردم از سال ۱۳۹۱، و صاحب آثار فراوان علمی و معتبر دیگر از جمله «درآمدی بر فولکلور ایران» است. براساسِ نظریهٔ تخصصیِ این دانشمند، «گرگ هرگز توتم و نمادِ آذربایجان نبود و نیست».برای مثال، بنابر گفته «محمد جعفری قنواتی» در مورد باورهای اهالی آذرشهر در آذربایجان شرقی: «چوپانان این شهر بر این باورند که اگر کسی ناخودآگاه کلمهٔ ترکیآذریِ "قورد" یعنی "گرگ" را به زبان آورد، سر و کله گرگ همانساعت همانجا پیدا میشود». هماو اشارهای دارد به بازی مشهور «گرگم و گلّه میبرم»، که بیانگر درندهخویی و دزد بودن گرگ است.برای دریافت این نظریه، رجوع کنید به: (آیا گرگ توتم مردم آذربایجان است؟ محمد جعفری قنواتی. آینه میراث موسسه پژوهشی میراث مکتوب دو فصلنامه علمی«مقاله علمی - پژوهشی»، سال ۲۰، شماره ۲، «پیاپی: ۷۱»، پاییز و زمستان ۱۴٠۱. سایت سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران) البته این نگاهِ منفی و سرشار از نفرت نسبت به گرگ، مختص آذرشهر نبوده و در جایجایِ مناطق آذرینشین ازجمله زنجان و ارومیه و... نیز جاری است.یک مصداق بارز دیگر از «استاد شهریار تبریزی» میآورم. شهریار در همین راستا شعری به زبان ترکیِ آذری سروده که چند بیت از آن را به همراه ترجمه میآورم:«ایتیمیز قورد اولالی، بیزده قاییتدیق قویون اولدوقایت ایله قول - بویون اولدوقوقتی سگمان گرگ شد، ما بازگشتیم و همچون گوسفندان همراه صمیمی سگ شدیم.قوردوموز دیشلرینی هی قارا داشلاردا ایتیلتدیقویونون دا ایشی بیتدی!گرگ دندانهایش را با سنگ سیاه تیز کرد و کار گوسفند تمام شد!سون، سوخولدی سورویه، بیر سورونی سؤکدی - داغیتدیاکیلیب، ایت گئدیب ایتدیبالاخره گرگ به گلّه حمله برد و گلّه را پاره پاره کرد. سگ نیز گم و گور شد»...نکتهٔ قابل تأمل در مورد این سروده استاد شهریار و گرگ در این شعر اینجاست که، بدون شک استاد شهریار به اندازهای خردمند و آگاه و با دانش بود که اگر گرگ نماد یا توتم آذربایجان باشد، اصلاً چنین شعری را نمیسرود.به هر روی، یک سری گروههای هدفمند به تقابل با فرهنگ پاک و تمامایرانیِ آذربایجان برخاستهاند؛ که باید با روشنگری در برابر این جریانهای ایرانستیز ایستاد و پاسخشان را داد. به عنوان نگارندهٔ این سطور از شهر تبریز، با صدای بلند میگویم: هرگونه ادّعا در مورد پیوند آذربایجان با نماد گرگ یا کتاب دهدهقورد، ادعایی نادرست و البته هدفمند میباشد! ریشه این نفرتپراکنیها و تحرکاتِ ضد ایرانی، کاملا سیاسی است.📖 منتشر شده در روزنامه زنگان امروز، ۳٠ خرداد ۱۴٠۵.ایرانمهر @alborzology
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 1 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — ایرانمهر
🎧 سخنان حسین عسکری درباره شادروان استاد علی اشرف والی ۴ دقیقهرادیو البرز، ۲۵ امرداد ۱۴۰۵ضبط شده در ۲۰ امرداد ۱۳۹۹ ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
🔹بازتاب نوشته «پیر جمشید مهران طالقان»۲۵ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات🔹بازتاب نوشته «پیر جمشید مهران طالقان»۲۵ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
🔹وقتی ایرانیان ملت بودند و دولت داشتند...✍ دکتر سید جواد طباطباییمنتشر شده در کتاب «ملّت، دولت و حکومت قانون»ایرانیان پیوسته دریافتی بنیادین از وحدتی فراگیر داشتهاند و این وحدت را به عنوان بخشی اساسی از کثرتها در همه شئون و اطوار قومی فهمیدهاند.ایرانیان یک زبان واحد را از میان زبانهایی که در دیگر بخشهای کشور به آن زبانها سخن گفته میشد، برگزیده و آن را زبان مشترک همه اقوام و زبان ملّی قرار دادهاند. بدیهی است که این تعبیر «برگزیده و...» از باب مسامحه است. کسی نمیتواند زبانی را برگزیند. به تعبیری بهتر شاید بتوان گفت که یک زبان، به طور طبیعی شالوده خود را به عنوان زبان ملی استوار میکند. غزنویان و سلجوقیان در خلا «فرهنگی» ناسازگار با سرزمینی که بر آن چیره شده بودند به فرمانروایی ایران رسیدند و اگر بتوان گفت، به طور طبیعی زبان فارسی و آداب ایرانی را پذیرفتند. تداوم طبیعی زبان فارسی تنها یکی از نمودهای وحدت فراگیر ایرانیان است، همان اقوام ایرانی و غیرایرانی که زبان واحد را به عنوان زبان مشترک و ملّی برگزیده بودند به دریافتی بنیادین از وحدت ملّی نیز رسیده بودند و بدینسان توانستند در عین کثرت قومی این کثرتها را به وحدتی قومی ارتقاء دهند. این وحدت در تاریخ ایران پیوسته مفهومی فراگیر و جاری در همه ساحتهای حیات ایرانیان بوده است.چنانکه در همه منابعی که از کهنترین روزگاران تاریخ فرهنگی ایرانیان به ما رسیده این مفهوم «وحدت در کثرت» وجود داشته است. جای شگفتی نیست که حتی در دوره اسلامی، یکی از مهمترین مفاهیمی که در ادب فارسی اعمّ از حماسی، تغزلی و عرفانی رواج داشته است «کسب جمعیّت از زلف پریشانی» بوده است. این دیالکتیک پریشانی و جمعیّت تنها از ویژگیهای ادب عرفان ایرانی نیست بلکه یکی از اساسیترین درونمایههای همه ادب ایران نیز هست.این دیالکتیک بازتاب روح وحدت ملّی ایرانی در سرزمینی است که چنانچه پیشتر بارها گفتهام «در معرض وزیدن باد بینیازی خداوند» قرار داشت اما اجازه نمیداد حتی آن باد، وحدت آن را بر هم بزند.هیچ کشوری جایگاه استراتژیک خود را انتخاب نمیکند، چنانچه ایران نیز انتخاب نکرده است. باری، تاریخ ایران تاریخِ خلاف آمد عادتهاست و همین امر موجب شده است در وضع و جایی که ایرانشهر قرار دارد، در جایگاهی خلاف آمد عادت و به نوعی «قافله سالار» باشد.🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
پاسخ به یک پرسش🔹 پیر جمشید مهران طالقاناز نام و نسب صاحب بقعه «پیر جمشید» روستای مهران از توابع شهرستان طالقان استان البرز، آگاهی دقیقی در دست نیست. برخی او را «عبدالجعفر» یا «میر جمشید» از نوادگان امام هفتم شیعیان می دانند که به جهت حفظ جان، نام ایرانی «جمشید» را برگزید. گروهی هم او را از عارفان و اقطاب آغاز روزگار صفویه می دانند. آرامگاه کنونی پیر جمشید، نوساز است اما کارشناسان میراث فرهنگی، بنای نخستین را شبیه معماری سده های ۹ و ۱۰ هجری قمری توصیف کرده اند. چند سال پیش، سنگ قبری متعلق به «قنبرعلی ولد میر جمشید» از آرامگاه مورد اشاره به دست آمد که در سال ۱۰۴۵ هجری قمری درگذشته است.بنده بر اساس شواهد موجود، بر این نظرم شخص به خاک سپرده شده در این بقعه، از پیران طالقانی یکی از حلقه های عرفانی روزگار صفویه است که مریدانش برای او آرامگاهی ویژه ساخته اند.با به قدرت رسیدن پادشاهان صفوی که خود را «مرشد کامل» و متعلق به «طریقت عرفانی صفویه» می دانستند، تصوف - که در آن روزگار معادل تشیع بود - به جهت طبع معناگرایانه طالقانی ها به سرعت در منطقه طالقان گسترش یافت. وجود پیشوند «تکیه» در نام برخی روستاها و کمیت قابل توجه عارفان و صوفیان و وجود متون متعدد دست نویس ادبیات عرفانی، خود دلیلی بر این نوع توجهات معنوی و عقیدتی در طالقان است. فراموش نکنیم هم ولایتی پیر جمشید یعنی استاد درویش عبدالمجید طالقانی (درگذشت ۱۱۸۵ق) که در هنر خوشنویسی به کمال رساننده شکسته نستعلیق است، مقارن با افول سلسله صفوی، وجه صوفیانه و عارفانه خویش را در شهر اصفهان آشکار کرد. «درویش» در نامش، موید این امر است.✍ حسین عسکری۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
پاسخ به یک پرسش🔹 پیر جمشید مهران طالقان✍ حسین عسکری۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپاراتپاسخ به یک پرسش🔹 پیر جمشید مهران طالقان✍ حسین عسکری۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
🎧 رد پای کودتا در البرزگفت و گوی تلفنی حسین عسکریرادیو البرزبرنامه زنده صبح البرز۷ دقیقه۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات