مارسل پروستدر کارِ بیژن الهی، ابوالحسن نجفی و مهدی سحابیشاید سکونِ چیزهای دور و بر از سکونِ دریافته…
انتشار: 2026/07/06 22:32 UTC
مارسل پروستدر کارِ بیژن الهی، ابوالحسن نجفی و مهدی سحابیشاید سکونِ چیزهای دور و بر از سکونِ دریافتهای ما باشد و تحمیلیی این یقین که او هموست بعینه و لاغیر. این قَدَر هست که، چون به این روال بیدار میشدم و خاطرم همه پَرپَر میزد در تلاشِ نامرادِ کشفِ این که کجایم من، هرچه بود و نبود در تاریکی دور و برم میچرخید: اشیا و دیار و سالها. تنم، که جُم نمیخورد از بسِ رخوت، پیی تعیینِ موقعِ جغرافیاییی فردْ فردِ اعضا بود از روی نقشهی خستگی، تا، به امیدِ بازسازی و نامگذاریی این بیْغوله که دولتسرای اوست، دربیاورد که سَمتِ دیوار کدام، که میز کجا، صندلی کجا. حافظهاش، ـــ حافظهی دندههای او، زانوان او، شانههای او، ـــ پشتِ هم نقشِ اتاقهای مختلف میبست که هرکدام لااقل شبی گذرانده بود و، در این فاصله، دیوارهای نامرئی، که در استحالهی نقشی به نقشْ پیوسته جا به جا میشد، دور او گردباد میکرد در ظلامِ محیط. و حتا پیش ازان که مغز، که در آستانِ "کیف" و "مَتی" هنوز درجا میزد، راهی از روی قراین به شناساییی جایی ببَرَد، او، ـــ تنم، ـــ شکلِ تختخوابِ هر اتاق یادش بود، جای درها، طرزِ نورگیریی پنجرهها، بود یا نبودِ راهرویی آن پشت، با فکری که همانجا بدرقهام کرده بود تا درِ خواب و همانجا به پیشوازم آمده بود با طلیعهی بیداری. پهلو که لس مانده بود، در تکاپوی جهتیابی، میپنداشت زیرِ سرسایهی تختِ چارطاقی، مثلاً، والمیده رو به دیوار و زبانِ ناطقه بیدرنگ وا میشد: «چه عجب که آخرش خوابم بُرد، و تازه بیسرکشی ماما، پیش از شب بخیرِ او ...»—تأملِ ایّامِ گذشته، ترجمهی بیژن الهیشاید سکون اشیاء گرداگرد ما از یقین ماست به اینکه آنها همیناند و نه چیز دیگر، از سکون اندیشهی ماست در برابر آنها. این قدر هست که چون بدین گونه بیدار میشدم، ذهنم بیهوده تلاش میکرد تا دریابد که من کجا هستم و آنگاه همه چیز – اشیاء، کشورها، سالها – در تاریکی برگرد من میچرخیدند. تنم که از بس کرخ بود تکان نمیخورد میکوشید که از روی شکل خستگیاش وضع قرار گرفتن اندامهایش را ردیابی کند تا بتواند جهت دیوار و جای اشیاء اطاق را بازیابد، تا بتواند محلی را که در آن بود بازسازی و نامگذاری کند. خاطرهاش – خاطرهی دندههایش، زانوهایش، شانههایش – چند تا از اطاقهایی را که قبلا در آنها خوابیده بود یک به یک به او نشان میداد و، در همان حال، دیوارهای ناپیدا که به حسب شکل اطاق مورد نظر، تغییر مکان میدادند در تاریکی فرفرهوار به گرد او میچرخیدند و پیش از آنکه اندیشهام، که در آستانهی زمانها و شکلها مردد مانده بود، بتواند آن محل را از تطبیق اوضاع و احوال بازشناسد، تنم برای هر یک از اطاقها، نوع تختخواب، جای درها، نورگیری پنجرهها، وجود و عدم راهرو را، همراه با اندیشهای که موقع خواب رفتن داشتم و موقع بیدار شدن باز مییافتم، به یاد می آورد پهلوی کوفتهام، که میکوشید جهت خود را به حدس دریابد، مثلا میپنداشت که رو به دیوار در تختخواب بزرگ پرده داری دراز کشیده است و همان دم با خود میگفتم: «عجب، آخر خوابم برد و مامان نیامد به من شب به خیر بگوید.»—در جستجوی زمان گمشده، ترجمهی ابوالحسن نجفیشاید سکون چیزهای پیرامون ما از آنجا میآید که مطمئنیم آنها همانهاییاند که هستند و نه چیزهای دیگری، و از سکون اندیشهٔ ما در برابر آنها. در هرحال، هنگامی که بدین گونه بیدار میشدم، و ذهنم بیهوده تکاپو میکرد تا دریابد کجا هستم، در تاریکی همهٔ چیزها، سرزمینها و سالها به دورم میچرخیدند. بدنم، کرختر از آنکه بجنبد، به تناسب چگونگی خستگیاش میکوشید وضعیت اندامهایش را دریابد و بدین گونه جهت دیوار و جای اثاثه را برآورد کند تا مکانی را که در آن بود بازیابد و بازشناسد. یادش، یاد دندهها، زانوان، شانههایش اتاقهای بسیاری که در آنها خوابیده بود یکی یکی در نظرش میآورد و در پیرامون او دیوارهای نامرئی در تاریکی میچرخیدند و به پیروی از شکل اتاقی که به یاد میآورد جا به جا میشدند. و حتی پیش از آنکه فکرم، که در آستانهٔ زمانها و شکلها دودل مانده بود، بتواند با سنجش شرایط جایی را که در آن بودم بازشناسد، تنم جای تخت، محل درها و چگونگی روشنایی پنجرههای هرکدام از اتاقها را با فکری که هنگام خوابیدن در سر داشتم و در بیداری بازمییافتم به خاطر میآورد. پهلوی خواب رفتهام، در جستجو برای شناختن جهتی که داشت، خود را مثلاً دراز کشیده در برابر دیواری در یک تخت پردهدار مجسم میکرد، و من با خود میگفتم: «آها، پس با این که مادر نیامد به من شب خوش بگوید خوابم برد.»—در جستجوی زمان ازدسترفته، ترجمهی مهدی سحابیt.me/amirnormohamadi1976
پستهای تلگرام — علوم وفنون ادبی
ادامه👆👇 بخش دوم و پایانی 1. از «توضیح دادن» پرهیز کنید: اگر میخواهید بگویید این دو چیز متضاد هستند، اصلاً از کلماتی مثل «برخلافِ»، «اما»، یا «در مقابلِ» استفاده نکنید. اجازه دهید خودِ تصاویر، این کار را انجام دهند. قدرتِ همنشینی در سکوتِ میانِ دو تصویر است.2. تعادل را رعایت کنید:اگر یکی از دو عنصر خیلی بزرگ باشد و دیگری خیلی کوچک، توازنِ شعر به هم میخورد. سعی کنید هر دو عنصر، وزنِ تصویریِ کافی برای اثرگذاری داشته باشند.3. هدف را فراموش نکنید: همنشینی نباید فقط برای «عجیب نشان دادنِ» شعر باشد. هر دو عنصر باید در نهایت به یک «حس» یا «مفهومِ واحد» ختم شوند (مثلاً هر دو در خدمتِ بیانِ مفهومِ «تنهایی» باشند).تمرین کوچک برای شما:سعی کنید یک بیت شعر بنویسید که در آن یک «شیءِ بسیار قدیمی و تاریخی» را در کنار یک «تکنولوژیِ بسیار مدرن» قرار دهید. ببینید چه حسی ایجاد میشود؟تهیه و جمع آوری مطالب ؛#امیر #نورمحمدی t.me/amirnormohamadi1976
چگونه میتوان در یک شعر کوتاه از تکنیک «همنشینی متناقض» استفاده کرد؟استفاده از «همنشینی متناقض» در یک شعر کوتاه، مانند قرار دادن دو رنگِ کاملاً متضاد (مثل سیاه و سفید) در کنار هم است تا هر کدام با شدت بیشتری خود را نشان دهند. هدف این نیست که شما یک «پارادوکس» یا «تناقض منطقی» بسازید، بلکه هدف این است که با قرار دادن دو عنصرِ بیارتباط یا متضاد در کنار هم، «جرقه معنایی» ایجاد کنید.در یک شعر کوتاه، شما فضای زیادی برای زیادهگویی ندارید، پس باید با دقت عمل کنید. در اینجا سه استراتژی عملی برای اجرای این تکنیک آورده شده است:۱. تقابلِ «محتوا» با «بافتار» در این روش، شما یک مفهومِ بسیار سنگین یا عمیق را در یک محیطِ بسیار پیشپاافتاده و روزمره قرار میدهید. این تضاد، معنای هر دو را تغییر میدهد.روش اجرا:یک شیء یا مفهومِ «مقدس/عظیم» را با یک شیء «معمولی/حقیر» جفت کنید.مثال (تصویری): «خونِ گرمِ یک شهید، رویِ کفشهایِ پلاستیکیِ یک کودکِ در حالِ بازی.» تحلیل: اینجا تضاد میان «مرگِ حماسی/مقدس» و «بازیِ بیگناهانه/معمولی» است. این همنشینی، عمقِ تراژدی را بدون نیاز به توصیفهای طولانی، به مخاطب منتقل میکند. ۲. تقابل «حس» با «تصویر» در این روش، شما تصویری را توصیف میکنید که به لحاظ ظاهری آرام یا زیباست، اما لحن یا احساسِ همراه با آن، کاملاً تاریک یا متلاطم است (یا برعکس).روش اجرا:از صفتهایی استفاده کنید که با ماهیتِ اسمِ مورد نظر در تضاد باشند.مثال (تصویری): «لبخندِ بیصدا، در میانِ ضجيهیِ ویرانی.» تحلیل:«لبخند» (نماد آرامش و شادی) در کنار «ضجيهی ویرانی» (نماد آشوب و مرگ) قرار گرفته است. این همنشینی، نوعی «آرامشِ ترسناک» یا «بیتفاوتیِ تلخ» را القا میکند. ۳. تکنیکِ «برش ناگهانی» این روش بسیار در شعر مدرن کاربرد دارد. شما در یک مصرع یا خط، فضایی را میسازید و در خطِ بعدی، با یک کلمه یا تصویر، آن فضا را کاملاً فرو میریزید.- روش اجرا: خط اول را با یک تصویرِ مثبت یا پایدار بسازید و خط دوم را با یک تصویرِ منفی یا متلاشیکننده تمام کنید.مثال (ساختاری): آسمانِ آبی، چون دریایی از آرامش و در جیبِ من، تکهای از خاکسترِ سوخته. تحلیل: قطعِ ناگهانی از «آسمانِ بیکران» به «خاکسترِ کوچک و سوخته»، حسِ فقدان و ناامیدی را به شدت تقویت میکند.چند نکته برای اینکه اشتباه نکنید:تهیه و جمع آوری مطالب؛#امیر #نورمحمدی t.me/amirnormohamadi1976%D8%A7%D8%AF%D8%A… دارد👇
بخش دوم👆👇 پایانیهدف اصلینقد کردن یا خنداندن از طریق تقلید. ترکیب سبکها یا بازآفرینی یک حس. ارتباط با منبع هدفش «تخریب» یا «نشان دادن پوچی» منبع است. | هدفش «استفاده» یا «بازی با عناصر» منبع است. واکنش مخاطب مخاطب باید بفهمد که شاعر دارد مسخره میکند. مخاطب با لذت از ترکیب سبکها یا حس نوستالژی مواجه میشود. یک مثال تصویری برای یادآوری بهتر:تصور کنید دو نفر میخواهند از یک لباسِ بسیار قدیمی و کلاسیک استفاده کنند:1. شخص اول (پارودی):آن لباس را به شکلی بسیار بزرگ، نامناسب و عجیب به تن میکند تا همه بخندند و بگویند: «چقدر این لباسهای قدیمی خندهدار و بیربط هستند!» (هدف: مسخره کردن)2. شخص دوم (پاستیش): همان لباس قدیمی را با یک کتانی مدرن و عینک آفتابیِ جدید ست میکند. او نمیخواهد لباس را مسخره کند، بلکه میخواهد یک استایل جدید و ترکیبی بسازد. (هدف: بازی با سبک) [️️️تهیه و جمع آوری مطالب؛ #امیر #نورمحمدی t.me/amirnormohamadi1976
#پارادوئی #پاستیشاین یکی از دقیقترین و ظریفترین پرسشها در حوزه نظریه ادبی است، زیرا در نگاه اول، این دو تکنیک بسیار شبیه به هم به نظر میرسند. هر دو تکنیک شامل «تقلید از سبک یا اثر دیگران» هستند، اما «روح» و «هدف»آنها کاملاً با هم متفاوت است.اگر بخواهم در یک جمله خلاصه کنم: پارودی برای «مسخره کردن» است، اما پاستیش برای «ادای احترام» یا صرفاً «بازی با سبک» است.**در اینجا این تفاوت را با جزئیات و مثالهای روشن برایتان باز میکنم: ۱. پارودی : تقلید با هدفِ کنایهپارودی زمانی رخ میدهد که شاعر، سبک، لحن یا ساختار یک اثر یا یک شاعر خاص را تقلید میکند تا آن را به چالش بکشد، از آن انتقاد کند یا آن را به مسخره بگیرد. هدف: نقد، شوخی، مضحک کردن یا نشان دادن ضعفهای اثر اصلیویژگی اصلی: همیشه یک«فاصله»بین شاعر و اثری که از آن تقلید میکند وجود دارد. شاعر با تقلیدِ بیش از حد یا اغراق در ویژگیهای آن سبک، میخواهد به مخاطب بفهماند که: «ببینید این سبک چقدر عجیب یا مضحک است!»مثال:فرض کنید شاعری میخواهد سبکِ بسیار جدی و حماسیِ فردوسی را تقلید کند، اما در عوض از کلماتِ بسیار عامیانه و مربوط به آشپزی استفاده میکند تا نشان دهد که چقدر آن سبکِ حماسی در دنیای امروز بیمعنا و مضحک شده است. این یک پارودی است.۲. پاستیش : تقلیدِ بدون کنایه (تقلید بیطرفانه)پاستیش در دنیای پستمدرنیسم، تقلیدی است که قصد تحقیر یا مسخره کردن متن اصلی را ندارد. شاعر در پاستیش، سبکِ یک نویسنده یا دوره را برمیدارد و با آن «بازی» میکند یا آن را در بافتار جدیدی به کار میبرد، بدون اینکه بخواهد بگوید آن سبک بد یا مضحک است.هدف:بازی با فرم، ایجاد حس نوستالژی، یا ترکیب سبکهای مختلف برای خلق یک اثر جدید.ویژگی اصلی:در پاستیش، برخلاف پارودی، آن «لحن کنایهآمیز» یا «هدفِ انتقادی» وجود ندارد. شاعر صرفاً از «لباسِ» آن سبک استفاده میکند تا تجربهای متفاوت بسازد. پاستیش بیشتر شبیه به یک «ماسک»است که شاعر میزند تا با چهرهای دیگر ظاهر شود.مثال: شاعری تصمیم میگیرد شعری در سبکِ غزلهای کلاسیک بنویسد، اما موضوع شعر دربارهی «تکنولوژی و فضای مجازی» است. او نه میخواهد غزل را مسخره کند و نه قصد نقد دارد؛ او فقط میخواهد ببیند اگر غزل در دنیای امروز نوشته میشد، چه شکلی پیدا میکرد. این یک پاستیش است.مقایسه نهایی در یک جدول (برای درک سریع)ویژگی ها پارودی پاستیش نگرش ؛ کنایهآمیز، انتقادی و تمسخرآمیز. | بیطرفانه، بازیگوشانه یا نوستالژیک. |تهیه و جمع آوری مطالب #امیر #نورمحمدی t.me/amirnormohamadi1976%D8%A7%D8%AF%D8%A… دارد👇
شعر پلکانیساختار شعریشعر پلکانی نوعی از شعر است که در آن ساختار و چینش سطرها به صورت نوزدهای و به شکل پلکانی یا پلهپله طراحی شده است. این نوع شعر به واسطهی نحوهی ترتیب و سازماندهی خطوط و تصویرسازی خاصش، دارای ویژگیهای منحصر به فردی است. در زیر به توضیح بیشتر این مفهوم میپردازم: ویژگیهای شعر پلکانی 1. چینش سطرها : سطرها بهطور تدریجی و به صورت افزایش یا کاهش طول و ارتفاع قرار میگیرند. این چینش باعث میشود که بین سطرهای شعر، نوعی پیوستگی بصری وجود داشته باشد. 2. حرکت بصری : خواننده با خواندن شعر پلکانی، حس حرکت و نوسان را تجربه میکند. این امر به شاعر اجازه میدهد تا احساسات و ایدههای خود را به صورت بصری و عاطفی به تصویر بکشد. 3. ایجاد تمایز معنایی : هر سطر مشخص میتواند به یک بخش مختلف از مضمون یا احساس شعر اشاره کند. با این وجود، احساس کلی شعر میتواند همسو و یکنواخت باقی بماند. 4. کاهش و افزایش احساسات : با تغییر طول سطرها، شاعران میتوانند احساسات مختلفی را منتقل کنند؛ سطرهای کوتاه میتوانند احساسات قوی، و سطرهای بلندتر میتوانند احساسات ملایمتر را به تصویر بکشند. مثالهاشعر پلکانی میتواند موضوعاتی چون عشق، تنهایی، امید، یا ناامیدی را به شکلی خلاقانه و واضح به مخاطب منتقل کند. این نوع شعر به شعرای معاصر اجازه میدهد تا در بیان احساسات و تفکراتشان به صورتی نو و متفاوت عمل کنند.تهیه و جمع آوری مطالب؛ #امیر #نورمحمدیhttps://t.me/amirnormohamadi1976
💐💐💐💐💐💐💐گرامی باد یاد و نام ِ #سیمین_بهبهانی💐💐💐💐💐💐💐یک متر و هفتاد صدم، افراشت قامت، سخنمیک متر و هفتاد صدم، از شعر این خانه، منم...t.me/amirnormohamadi1976