●انقلاب و تحولاتی که رضا شاه بزرگ در ایران کرد.•گاوین همبلی(Gavin R. G. Hambly) استاد تاریخ دانشگاه…
انتشار: 2026/07/20 12:09 UTC
●انقلاب و تحولاتی که رضا شاه بزرگ در ایران کرد.•گاوین همبلی(Gavin R. G. Hambly) استاد تاریخ دانشگاه تگزاس در مورد رضا شاه بزرگ مینویسد:"تحقق رؤیای رضاشاه برای ایجاد ایرانی متکی به خود و مستقل، مستلزم آن بود که کلیه استعدادهای موجود در خدمت حکومت قرار گیرد. لذا هدف او از وارد کردن تعمدی اقلیت های مذهبی و زنان در مسیر اصلی حیات ملی، تقلید از کشورهای پیشرفته و پررنگ کردن تصویر ایران نو به مثابه کشوری بود که به آرمان های تجدد طلبانه کاملا متعهد است. همچنین با انجام این کار به نوعی ظرفیت بالقوه نیروی انسانی کشور را که تحقق رؤیاهایش نهایتاً به آن وابسته بود، توسعه میداد. بی شک دوران حکومت رضاشاه به خاطر پیشرفت قابل ملاحظه زنان در حیات عمومی در یادها خواهد ماند، هر چند این پیشرفت بناگزیر بیشتر زنان طبقه بالا و متوسط را در بر می گرفت. زنان سست شدن قيودی را که هنجارها و ارزش های سنتی بر آنها تحمیل کرده بود به چشم دیدند. آنها اکنون این فرصت را در اختیار داشتند که در مشاغل جدیدی از قبیل پرستاری، آموزگاری، و نیز در کارخانه ها به کار مشغول شوند. سیاست رسمی این بود که زنان خود را برای برآوردن انتظارات رژیم جدید پهلوی آماده سازند. اصرار بر این بود که زنان به لحاظ آموزش، پوشش و فعالیت های اجتماعی از خواهران غربی خود تقلید کنند، و در سال ۱۹۳۶(۱۳۱۵) پوشیدن چادر رسماً غیر قانونی اعلام شد. اما بعضی از این نوآوری ها آرایهای بیش نبود. یک جامعه شدیدا مذکر که مملو از تلقی های ماچویی و تکیه بر شرافت خانوادگی بود، نمی توانست نگرش خود را نسبت به زنانش یکشبه تغییر دهد. در واقع، قانون مدنی معروف رضاشاه، تا آنجا که به زنان مربوط می شد، هنوز هم در مورد نقش های جنسی و مناسبات میان دو جنس، مفروضات سنتی اسلامی را منعکس می کرد، و برای از میان بردن تابعیت قضایی دیر پای زنان از مردان، کار زیادی نمی کرد.اما همه اینها نباید به مکتوم ماندن این واقعیت بینجامد که دوران مذکر و برخورد سلطه حکومت رضاشاه به لحاظ ارتقاء منزلت زنان، شاهد یکی از مهمترین پیشرفت های تاریخ ایران نو بوده است. به اجرا در آوردن نظام آموزش اروپایی به معنی رواج آموزش در میان زنان نیز بود. دانشگاه تهران از آغاز کار خود، زنان را با شرایطی برابر با مردان می پذیرفت. به این ترتیب، نسل جدیدی از زنان تحصیلکرده وارد میدان شدند که در حیات اقتصادی و فرهنگی کشور، نقشهای هر دم مهمتری را بر عهده گرفتند. با گذشت زمان تعداد سازمان های زنان افزایش می یافت، زنان به درجاتی از ایفای نقش در زندگی عمومی دست می یافتند و جامعه به تدریج حضور زنان را در بازار کار می پذیرفت".📘کتاب "سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی" به روایت تاریخ کمبریج، نویسنده بخش اول: گاوین همبلی، صفحه 42 و 43 و 44، انتشارات صبا، چاپ اول پاییز 1371@na_ta_ma
