🏢 فرهنگستان دوم، بخش ۲:دکتر #محمد_مقدم، استاد و پایهگذار گروههای آموزشی زبانشناسی، نُه سال پس…
انتشار: 2026/07/09 05:18 UTC
🏢 فرهنگستان دوم، بخش ۲:دکتر #محمد_مقدم، استاد و پایهگذار گروههای آموزشی زبانشناسی، نُه سال پس از تعطیل «فرهنگستان ایران» (فرهنگستان اول)، در سال ۱۳۴۲، دربارۀ خطر حضور و هجوم واژههای بیگانه هشدار داد... . در رسانهها بحثهای بسیاری به لزوم حفظ و حراست زبان فارسی و پروراندن آن... اختصاص یافت... . سرانجام، در پنجم مردادماه ۱۳۴۷، فرمان تأسیس «فرهنگستان زبان ایران» صادر شد. ... فرهنگستان نخستین جلسۀ شورای خود را در ساعت ۱۰ بامداد روز شنبه ۲۳ آبان ۱۳۴۹، با حضور وزیر فرهنگ و هنر و ده نفر عضو پیوسته (آقایان #ذبیح_الله_بهروز، #محمود_حسابی، #صادق_رضازاده_شفق، جمال رضایی، سپهبد علی کریملو، #صادق_کیا، #حسین_گل_گلاب، محمد مقدم، #مصطفی_مقربی، و #یحیی_ماهیار_نوابی در وزارت فرهنگ و هنر تشکیل داد و متعاقباً، در همان سال، کار خود را با سازمان تحقیقاتی کوچکی مرکب از چهار گروه پژوهشی به نامهای واژهگزینی، گردآوری واژههای فارسی، زبانهای باستانی و میانه، و دستور آغاز کرد. گروه واژهگزینی، که مهمترین وظیفۀ فرهنگستان را برعهده داشت، از نُه کمیسیون علمی و فنی، پزشکی و کشاورزی و طبیعی، زبان و ادب و تاریخ، فلسفه و علوم اجتماعی و تربیتی و روانشناسی، هنرهای زیبا، ارتش، اقتصاد و بازرگانی، حقوق و علوم اداری و سیاسی و جغرافیا تشکیل میشد. ... در ساعت هفت بعدازظهر روز سهشنبه هشتم مهرماه ۱۳۵۷، فرهنگستان صدوچلونهمین و آخرین نشست خود را پشتسر گذاشت... . پس از انقلاب، مدتی کوتاه، با فعالیتی محدود و شیوهای متفاوت، به کار خود ادامه داد و سپس با پیوستن «فرهنگستان ادب و هنر ایران» به آن، «فرهنگستان زبان و ادب فارسی» تشکیل گردید... .خلاصهشده از: #احمد_صفارمقدم، فرهنگستان دوم، نشریۀ نامۀ فرهنگستان، تابستان ۱۳۷۴، شمارۀ ۲، ص ۱۵۸ و ۱۵۹.#تاریخچه_واژه_گزینی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسیhttps://t.me/cheshmocheragh
پستهای تلگرام — چشموچراغ
🖋 دکتر #جلیل_دوستخواه (۱۵ شهریور ۱۳۱۲ – ۳ فروردین ۱۴۰۵)#فرهنگستان_ایران#گزین_گویه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh
📺 همهگیری (epidemy) و دنیاگیری (pandemicity)🎤 #نسرین_پرویزی، معاون گروه واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی👥 همهگیری: شیوع بیشازحد یک بیماری یا عارضه در جمعیتی معین🌍 دنیاگیری: حالت دنیاگیر بودن یک بیماری#تکه_فیلم#فارسی_بان (۳۰ خرداد ۱۴۰۰)گروه واژهگزینی #پزشکی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh
🎤 به مناسبت روز خبرنگارخبرنگار، خبرخوان، خبرگزاری، خبرپراکنی، خبررسانی، خبرچینی، خبرنامه.بیشک واژههای بیشتری را میشناسید که با واژهٔ «خبر» ساخته شده باشد. آیا تاکنون توجه کردهاید که «خبر» واژهای عربیتبار است؟ فکر میکنید به همین دلیل باید آن را بهکار نبریم؟ در زبان فارسی، واژهگزینان برای پذیرش واژهٔ غیرفارسیتبار شرطهایی تعیین کردهاند، ازجمله کوتاهی واژه و سابقهٔ حضور طولانی آن در زبان فارسی. واژههایی که این ویژگیها را داشته باشند و در فرایندهای واژهسازی فارسی بهراحتی بهکار روند، واژههای فارسی تلقی میشوند و ساخت یا انتخاب معادل برای آنها لازم نیست.#واژه_شناسی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh
📝 سالروز برگزاری نخستین آزمون سراسری دانشگاهها در ایران#واژه_شناسی#فرهنگستان_زبان_ایران#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh
🍹«نکتار» ریشه در اساطیر یونان باستان دارد و نوشابۀ ویژۀ خدایان المپ بوده است. واژۀ nectar بهمعنی «غلبهکننده بر مرگ» است. این اصطلاح بعدها به «شهد» گل و نوعی نوشیدنی که از آبمیوه و پوره و شکر تهیه میشود، و برابر فارسی آن را میتوان «شهداب» (مصوب فرهنگستان) نامید، گفته شد. خدایان یونان باستان، علاوه بر نکتار، «آمبروسیا» (ambrosia/ἀμβροσία؛ a-: پیشوند منفیساز + -mbrotos یا brotos: «فانی» و «میرا») هم، که خوراک مخصوصشان بود، صرف میکردند یا حتی به بدن خود میمالیدند و جوانی و عمر جاوید مییافتند. آمبروزیا/آمبروژا امروزه به خوراک گوارا و لذیذ و معطر گفته میشود. همچنین، نام نوعی سالاد و نام گونهای گیاه هم هست که شاید سبب این نامگذاری، مقاومت بالا یا عطر خاص آن گیاه بوده باشد.✍🏻 سمانه ملکخانیگروه واژهگزینی #علوم_و_فناوری_غذا#واژه_شناسی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh
📚به مناسبت زادروز استاد #داریوش_آشوری (۱۱ مرداد ۱۳۱۷)#گزین_گویه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh
