کابوسی در دوردست ، تن رودخانه خشک شیراز را هم لرزاند✍️زهرا وصالی، شهر مردمهیچکس حق ندارد خانه کسی…
انتشار: 2026/08/26 07:31 UTCدریافت: 2026/08/27 17:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/27 17:05 UTC
کابوسی در دوردست ، تن رودخانه خشک شیراز را هم لرزاند✍️زهرا وصالی، شهر مردمهیچکس حق ندارد خانه کسی را وقتی خواب است، خراب کندرودخانه ، حتی خشک یک سازه طبیعی زنده و زیستگاه گونههای گیاهی و جانوری فصلی است.تصمیم شهرداری الیگودرز برای آسفالتکردن بستر رودخانه درونشهری، موجی از پرسشهای جدی درباره مدیریت رودخانههای شهری در ایران برانگیخته است. این اقدام در ظاهر پاسخی به مشکلات بهداشتی و نیازهای شهری گذشته تلقی میشود، اما از منظر علمی، فنی، حقوقی، محیطزیستی، اقلیمی و اقتصادی، خطاهای بزرگی در آن نهفته است.رودخانه—حتی خشک—یک سازه طبیعی زنده است که رفتار آن تابع قوانین هیدرولوژی، هیدرولیک، زمینشناسی و اقلیم است، نه برداشتهای ظاهری. در علم هیدرولوژی، رودخانهها با «رفتار سیلابی» تعریف میشوند، نه با وجود یا عدم وجود آب در یک مقطع زمانی. رودخانه الیگودرز بهدلیل فعالشدن در بارشهای شدید، در دسته رودخانههای فصلی قرار میگیرد؛ رودخانههایی که در جهان بیشترین سیلابهای ناگهانی را ایجاد میکنند. تجربههای تلخ در مراکش، امارات، پاکستان، آریزونا و جنوب ایران نشان داده که خطرناکترین سیلابها دقیقاً در رودخانههایی رخ میدهند که ماهها خشک بودهاند. خشکی بستر، خطر را پنهان میکند، نه حذف.شرکت آب منطقهای لرستان اعلام کرده است که عملیات آسفالتکردن بستر رودخانه بدون هماهنگی و مجوز وزارت نیرو آغاز شده و به همین دلیل متوقف شده است. بر اساس قانون توزیع عادلانه آب و آییننامه بستر و حریم رودخانهها، هرگونه دخل و تصرف—حتی در محدوده شهر—منوط به استعلام و موافقت کتبی وزارت نیرو است. بنابراین اقدام شهرداری علاوه بر ایراد فنی، ایراد قانونی دارد و در صورت وقوع حادثه، مسئولیت حقوقی و کیفری سنگینی متوجه مدیران شهری خواهد بود.شهرداری وجود سد حوضیان را دلیل حذف خطر سیلاب میداند، اما مهندسی آب چنین برداشتی را تأیید نمیکند. سدها تنها بخشی از سیستم کنترل سیلاباند و نقش آنها وابسته به شرایط بهرهبرداری، ظرفیت مخزن، وضعیت رسوبگذاری و بارشهای شدید محلی است. در بسیاری از سیلابهای جهانی، آبراهههای فرعی سدها را دور زده و مسیر رودخانههای خشک را دوباره فعال کردهاند. هیچ سدی بهتنهایی تضمین ایمنی کامل نیست.پوشاندن بستر رودخانه با مصالح نفوذناپذیر مانند آسفالت، از دید مهندسی هیدرولیک، یک خطای شناختهشده است. این کار باعث افزایش ناگهانی سرعت جریان سیلاب، افزایش انرژی تخریب، اختلال در رسوبگذاری طبیعی، قطع تغذیه آب زیرزمینی و تبدیل رودخانه به یک کانال شتابدار میشود. رودخانهها دروازه اصلی تغذیه آبخوانها هستند؛ در فصلهای پرآب، آب از بستر شنی و ماسهای رودخانه نفوذ کرده و ذخیره زیرزمینی را پر میکند، و گاهی در فصلهای خشک، همین آبخوانها جریان پایه رودخانه را تأمین میکنند. آسفالت این چرخه حیاتی را قطع میکند: آبخوانها دیگر تغذیه نمیشوند، جریان پایه رودخانه از بین میرود و آلودگی سطحی بدون پالایش طبیعی وارد پاییندست ......ادامه 👇👇👇👇👇shahrmardomdaily.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9…
