« قلا قَقه / qela qaqa »قلا ققه در اصل واژه ای ترکی است که وارد زبان لکی شده است و آن هم از طریق…
انتشار: 2026/07/10 16:57 UTC
« قلا قَقه / qela qaqa »قلا ققه در اصل واژه ای ترکی است که وارد زبان لکی شده است و آن هم از طریق زبان فارسی . در متلهای خوفناک زبان لکی با این قلعه زیاد بر خورد می کنیم که دیو «نره دیو» در آنجاست و وقتی می خندد صدایش لرزه بر اندام مشاهده کنندگان و زندانیان در قلعه می اندازد.در زبان لکی وقتی که می خواهند بگوین که فلانکس سعی دارد در معرض دئید دیگران نمباشد و با کسی ارتباط نداشته باشد، می گویند :فلان « ها ئی قلا ققه »فلانکس در قلعه ی قهقهه است. زمانی هم که کسی یا چیزی را دست نیافتنی قلمداد کنند باز همین اصطلاح اخیر را به کار می برند.در متلهای لکی گاهی نامادریها فرزندان پادشاه _ پیشه زا _ های خود را به دنبال چیزی دست نیافتنی می فرستادند که این کار هم سخت بود و هم باز گشت از قلعه ی قهقهه غیر ممکن و به این صورت به مراد خود می رسدند.و اما اصل این قلعه :از نظر واژگانی، قهقهه به معنای آواز بلند در خنده و نیز به معنای آواز کبک میباشد. دژ قهقهه در بخش ارشق، ما بین روستای گنچویه و قره آغاج کلان از توابع مشکینشهر و در فاصله 75 کیلومتری شمال مشکین شهر در استان اردبیل قرار دارد. این دژ به دلیل اینکه محل زندانی شدن افراد سیاسی مهمی مانند شاهزادگان صفوی در زمان گذشته بوده است، در تاریخ شهرت بسیاری دارد. طبق تحقیقات باستان شناسی به عمل آمده، استقرار در این قلعه به دوران قبل از اسلام میرسد که در زمان بابک و صفویه از اهمیت بسزایی برخوردار بوده است و سالها به عنوان خزانهی سلطنتی و مهمترین زندان مورد استفاده قرار گرفته است و در زمان جنگهای ایرانی و عثمانی، خزانهی شاهان صفوی در این قلعه نگهداری و حفاظت میشده است و اهمیت آن از اواخر دورهی صفویه به تدریج کمتر شده و در دوره قاجاریه به یکباره متروکه شده است.این دژ یا قلعه که به ترکی قاه قاه قالاسی نام دارد که معنی آن به فارسی قلعه قهقهه می باشد و از نظر لغوی به معنی صدای بلند خنده است و به معنی آواز کبک است. لکها هر چیز دست نیافتنی و بسیار دور از منطقه ی خود را به قلا ققه نسبت می دهند.برخی معتقدند که صدای خنده ی نظامیان و نگهبانان قلعه در دره های اطراف می پیچیده است. این صداها ترسناک و عجیب بوده است.برخی دیگر احتمال میدهند با توجه به اینکه قلعه قهقهه روی صخرهای مرتفع واقع شده است، وقتی شخصی در این محل میخندد یا فریاد میزند، انعکاس صدایش در همه جا میپیچد.منابع :ویکی پدیا /«قلعه قهقهه در استان اردبیل». تبیان استان اردبیل. ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۰. دریافتشده در ۳۱ خرداد ۱۳۹۴ / سایت دید شهر استان اردبیل /کتاب رد پای پیشینیان اثر نگارنده مبحث متلهای لکی/#مهدی_زینی_چپراکانال تلگرامی گلونی🌹🌹🌹🌹@Golvani_lak


