از قاب قدرت تا قاب خانوادهچرا تصویر رهبر شهید انقلاب با خانواده کمتر دیده می‌شود؟🔸واقعاً چرا تقریبا…

از قاب قدرت تا قاب خانوادهچرا تصویر رهبر شهید انقلاب با خانواده کمتر دیده می‌شود؟🔸واقعاً چرا تقریباً همه عکس‌هایی که از این فاجعه بازنشر می‌شود، کنار هم چیدن فرماندهان نظامی است؟ چرا قاب غالب ما شده تصویر چند چهره رسمی کنار هم؛ قابی که ناخودآگاه برای خیلی‌ها دلالت بر یک شکست بزرگ امنیتی و نظامی دارد، نه یک فاجعه انسانی؟ چرا کمتر سراغ تصویر رهبر شهید انقلاب و فرماندهانی می‌رویم که فقط خودشان شهید نشدند، بلکه خانواده‌شان هم همراهشان شهید شد؟🔸مشکل اینجاست که ما گاهی فکر می‌کنیم هرچه تصویر رسمی‌تر باشد، اثرگذارتر است. چند فرمانده کنار هم، چند قاب اتوکشیده، چند عکس جدی و حماسی؛ بعد هم انتظار داریم جامعه فقط عظمت ماجرا را ببیند. اما ذهن انسان این‌طور کار نمی‌کند. ذهن اول «رابطه» را می‌فهمد، بعد «عنوان» را. اول پدر را می‌بیند، بعد فرمانده را. اول کودک را می‌بیند، بعد خبر را. اول خانه را می‌فهمد، بعد ستاد و قرارگاه را.🔸وقتی تصویر شهدا فقط در قاب فرماندهان و مسئولان منتشر می‌شود، پیام ناخودآگاه به سمت قدرت، ساختار، سلسله‌مراتب و میدان نظامی می‌رود. چنین قابی ممکن است برای مخاطب وفادار، حس اقتدار و همبستگی بسازد؛ اما برای بخشی از جامعه، مخصوصاً آن‌هایی که از سیاست فاصله دارند یا با زبان رسمی ارتباط نمی‌گیرند، ممکن است ماجرا را سرد، دور و حتی صرفاً امنیتی کند. در این قاب، شهید بیشتر «سمت» دارد تا «زندگی».🔸اما عکس شهید در کنار خانواده چیز دیگری می‌گوید. آن تصویر می‌گوید این آدم فقط یک فرمانده، یک مسئول یا یک چهره تاریخی نبود؛ پدر بود، همسر بود، فرزند داشت، خانه داشت، لبخند داشت، سفره داشت، خاطره داشت. و وقتی خانواده هم شهید شده‌اند، حقیقت ماجرا چند برابر تکان‌دهنده‌تر است. اینجا دیگر با یک ترور سیاسی یا یک ضربه نظامی روبه‌رو نیستیم؛ با حذف یک خانه روبه‌رو هستیم. با خاموش شدن چراغ یک خانواده.🔸باید دقت داشت تصویر خانوادگی مسیر همدلی را کوتاه‌تر می‌کند. مخاطب لازم نیست اول تحلیل سیاسی کند تا بفهمد چه اتفاقی افتاده. کافی است چهره‌ها را کنار هم ببیند. مغز انسان با چهره، نسبت و فقدان سریع‌تر ارتباط می‌گیرد تا با عنوان، درجه و منصب. به همین دلیل، عکس خانوادگی فقط یک عکس احساسی نیست؛ یک قاب دقیق‌تر برای فهم واقعیت است.🔸حتی از نظر روایت‌سازی هم، عکس فرماندهان کنار هم بیشتر «خبر» تولید می‌کند، اما عکس خانواده «داستان» می‌سازد. مخاطب می‌پرسد: این کودک چه رؤیاهایی داشت؟ این مادر یا پدر چه نسبتی با شهید داشت؟ این خانه چه روزهایی را گذرانده بود؟ همین پرسش‌هاست که حافظه جمعی می‌سازد.🔸متولیان فرهنگی و تبلیغی در آستانه آیین تشییع رهبر شهید انقلاب و خانواده معظم ایشان دقت کنند اگر می‌خواهیم جامعه عمق فاجعه و عظمت مظلومیت را بفهمد، باید قاب را عوض کنیم؛ از قاب قدرت به قاب خانواده. ✍️ محمد طالبیعضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام