🔴 نسبت راهبرد با پیامد و آرزو✍️ عزیز قاسمزادهدر سیاست، فاصلهای مهم میان آنچه آرزو میکنیم، راهی ک…
انتشار: 2026/07/08 12:40 UTC
🔴 نسبت راهبرد با پیامد و آرزو✍️ عزیز قاسمزادهدر سیاست، فاصلهای مهم میان آنچه آرزو میکنیم، راهی که برای رسیدن به آن انتخاب میکنیم و نتیجهای که در جهان واقعی به دست میآید، وجود دارد. بسیاری از خطاهای سیاسی زمانی رخ میدهند که آرزو جای تحلیل راهبردی را میگیرد؛ یعنی مطلوبی انسانی و ارزشمند چنان در ذهن قطعی فرض میشود که گویی هر راهی برای رسیدن به آن، لزوماً درست و کارآمد خواهد بود.در ماههای گذشته و پیش از جنگ دوم آمریکا و اسرائیل، دیدگاهی وجود داشت که نجات ایران را در یک راه بیشتر نمیدید: پرداخت هزینهای بزرگ و یکباره از طریق حمله خارجی و «روشن شدن تکلیف برای همیشه». حاملان این دیدگاه چنان به تحقق این سناریو اطمینان داشتند که گاه هر نقدی نسبت به آن را به معنای همراهی با حکومت تلقی میکردند. آنان امید داشتند که ساختار قدرت در اثر جنگ به سرعت فروبپاشد و راه رهایی گشوده شود.فارغ از داوری ارزشی درباره افراد و نیتها، اکنون باید پرسید: نسبت این راهبرد با پیامدهای واقعی چه بوده است؟آیا در سیاست، اثبات جنایتکار بودن یک حکومت، بهتنهایی درستی هر شیوهای برای مقابله با آن را اثبات میکند؟ آیا هر اقدامی که علیه یک حکومت سرکوبگر صورت میگیرد، الزاماً به نتیجه مطلوب منتهی خواهد شد؟ ممکن است حکومتی سرکوبگر باشد، اما همچنان این پرسش اساسی باقی است که کدام شیوه مبارزه میتواند هزینه کمتری بر جامعه تحمیل کند و موازنه قوا را به سود مردم تغییر دهد.تفکر راهبردی دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود: از سنجش پیامدها، نه صرفاً از نیتها و آرزوها.اگر گفته میشد حمله خارجی ساختار قدرت را متلاشی خواهد کرد، اکنون باید واقعیت را سنجید: آیا چنین اتفاقی افتاد؟ با وجود کشته شدن رهبری نظام و شماری از فرماندهان ارشد و برخی مسئولان، آیا ساختار سیاسی، نظامی، امنیتی و قضایی فروپاشید یا حتی به شکلی محسوس تضعیف شد؟ آیا دستگاه اداری از کار افتاد؟ آیا فضای بیشتری برای فعالیت کنشگران مدنی، صنفی، سیاسی و اجتماعی ایجاد شد؟ آیا سرکوب کاهش یافت یا فشارهای امنیتی، بازداشتها و اجرای احکام همچنان ادامه یافت؟طرح این پرسشها به معنای نادیده گرفتن جنایتها یا کاستن از مسئولیت عاملان سرکوب نیست. مسئولیت جنایت همواره بر عهده کسانی است که دست به خشونت و سرکوب میزنند. اما در سیاست، محکوم کردن یک وضعیت، با انتخاب راهی که ممکن است همان وضعیت را تشدید کند، تفاوت دارد. یک کنشگر سیاسی، از هر گرایش و جایگاهی، باید به این اصل توجه کند که هر تصمیم سیاسی علاوه بر نیت، پیامد نیز دارد.مسئله این است که آیا راهبرد انتخابشده، جامعه را یک گام به هدف نزدیکتر کرده یا هزینههای تازهای بر آن تحمیل کرده است؟ آیا توان جامعه را افزایش داده یا صرفاً بر میزان آسیبها افزوده است؟مبارزه برای آزادی، اگر قرار است به آزادی منتهی شود، نیازمند فرآیندی است که موازنه قوا را به سود جامعه تغییر دهد. از این منظر، مقاومت مدنی نه یک انتخاب صرفاً احساسی، بلکه یک محاسبه راهبردی است؛ زیرا هدف آن افزایش توان اجتماعی، گسترش مشارکت مردم و کاهش امکان سرکوب است، نه وارد شدن به چرخهای که هزینههای انسانی آن بر دوش جامعه قرار گیرد.از همین منظر، هر فرد یا جریان سیاسی که دیگران را به پذیرش هزینه دعوت میکند، مسئول است تصویری واقعبینانه از شرایط، توان نیروها و احتمال پیامدهای آن ارائه دهد. مسئله مچگیری از افراد یا جریانها نیست؛ مسئله این است که در سیاست، سخن و دعوت سیاسی میتواند بر تصمیم انسانها اثر بگذارد و هر کس که بر تصمیم دیگران اثر میگذارد، باید نسبت میان وعده، واقعیت و پیامد را جدی بگیرد.مسئولیت مستقیم جنایت بر عهده عاملان آن است؛ اما مسئولیت راهبردی نیز موضوعی جداگانه است. هر کس که بدون ارزیابی دقیق از موازنه قوا، دیگران را به اقدامی پرهزینه و فاقد دستاورد روشن فرا میخواند، باید درباره پیامدهای آن بیندیشد و مسئولیت سخنان و اعمال خود را بپذیرد.سیاست عرصه آرزوهای زیبا نیست؛ عرصه انتخاب میان راههایی است که هر کدام پیامدهای واقعی دارند. آرزو میتواند مقصد را نشان دهد، اما راهبرد باید مسیر رسیدن را با سنجش واقعیت انتخاب کند.جامعهای که خواهان آزادی است، بیش از هر چیز به عقلانیت راهبردی نیاز دارد؛ عقلانیتی که در آن جان انسانها، موازنه نیروها و نتایج واقعی، معیار سنجش هر تصمیم سیاسی باشد.منبع: تحکیم ملت@Kaleme
پستهای تلگرام — سایت خبری-تحلیلی کلمه
🔴 اعلام جرم دادستانی تهران علیه برنامه «آزاد» و واکنش مدیر آندادستانی تهران به اتهام نشر اکاذیب و فعالیت بدون مجوز رسمی، علیه عوامل برنامه اینترنتی «آزاد» اعلام جرم کرد. در مقابل، مهدی احمدی (مدیر و میزبان این برنامه) با تأیید حضور خود در دادسرا، از خطر نابودی این رسانه خبر داد و از مخاطبان درخواست حمایت کرد.خبرگزاری میزان ضمن اشاره به قرار نظارت قضایی مبنی بر منع فعالیت رسانهای تا زمان اخذ مجوز برای احمدی، نوشت: برنامه «آزاد» با وجود فعالیت در قالب تلویزیون اینترنتی، فاقد مجوز از هیئت نظارت بر مطبوعات و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.از این رو، تعابیری مانند «توقیف» درباره این اقدام وجاهت قانونی ندارد.از سوی دیگر مهدی احمدی اعلام کرد که پس از احضار و تفهیم اتهام «نشر اکاذیب»، با قرار کفالت آزاد شده است، اما رسانه «آزاد» تا اطلاع ثانوی اجازه انتشار هیچ گفتوگویی را ندارد.به گفته او، با صفر شدن درآمد یوتیوب در این دوره، این تلاش چندساله در خطر نابودی کامل قرار دارد.رسانه آزاد در سالهای اخیر به بستری پرمخاطب جهت گفتگوی جدی در حوزه مسایل روز ایران تبدیل شده بود.@Kaleme
🔴 قالیباف: تنگه هرمز تا رفع تحریم نفت و آزادی اموال بلوکهشده باز نخواهد شدمحمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، تأکید کرد تا زمانی که تمام تعهدات آمریکا از جمله رفع محاصره، آزادسازی داراییهای بلوکهشده، رفع تحریم نفت و پایان تهدیدها و عملیات نظامی در همه جبههها اجرایی نشود، تنگه هرمز باز نخواهد شد.وی افزود: افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی تصمیمی حسابشده نیست و کاهش مصرف باید با روشهایی عادلانه و با کمترین میزان نارضایتی مردم انجام شود.قالباف همچنین بر تغییر شیوه استفاده از کالابرگ یا افزایش اعتبار آن برای بهبود قدرت خرید مردم تاکید کرد.رییس مجلس در پایان افزود: دشمن برای ایجاد نارضایتی و آشوب و ترکیب آن با اقدامات تروریستی و نظامی برنامهریزی کرده است و در این شرایط، حفظ انسجام ملی اهمیت حیاتی دارد.@Kaleme
🔴 نان به قیمت جانروایت صیادان ایرانی از بازگشت به آبهای هرمز بهرغم خطر آغاز دوباره درگیریهامحمدامین، صیاد ایرانی پس از ساعتها کار در دل دریا، روی قایق خود که در حاشیه تنگه هرمز پهلو گرفته تور ماهیگیری پارهاش را ترمیم میکند؛ او مدتی است به این پهنه آبی بازگشته که سالها منبع درآمدش بوده اما اکنون زیر سایه سنگین تهدید مرگ قرار دارد.متن کامل گزارشمنبع: یورونیوز@Kaleme
🔴 محمدرضا حکیمی دربارهٔ ایران امروز چه میگوید؟موسسهٔ الحیاة با همکاری موسسهٔ دین و اقتصاد جلسهای با عنوان «محمدرضا حکیمی درباره ایران امروز چه میگوید؟» برگزار میکند.سخنرانان:حجهالاسلام محمد سروشمحلاتیدکتر محمد اسفندیاریحجهالاسلام محمدرضا زائریدکتر فرشاد مومنیزمان:پنجشنبه ۲۹مردادماه۱۴۰۵، از ساعت ۱۵ تا ۱۸مکان:خیابان برادران شهید مظفر شمالی، نبش کوچهٔ ذاکری، موسسهٔ دینواقتصاد@Kaleme
🔴 سخنگوی سپاه: ادعای ترامپ در مورد گفتگوی پشت پرده با سپاه، توهمات ناشی از شکست است.سخنگوی سپاه در گفتگو با تسنیم و درباره ادعای امروز ترامپ مبنی بر اینکه آمریکا در پشت پرده با مقامات سپاه پاسداران درباره موضوعات جنگ در حال گفتگو است، تاکید کرد: هیچ گفتگویی میان مقامات سپاه با آمریکاییها در جریان نیست و این دروغ ترامپ، صرفاً فانتزیهایی است که به خاطر توهمات و کابوسهای ناشی از شکست و استیصال درجنگ به او دچار شده است.وی افزود: سپاه، بازو و زبانِ قدرت ملت ایران و جمهوری اسلامی است و حرف خود را در میدان میزند؛ مباحث دیپلماتیک در حوزهی کاری بخشهای دیگری از جمهوری اسلامی است و البته طبق اطلاعی که داریم در حال حاضر هیچ گفتگویی با آمریکاییها صورت نمیگیرد.@Kaleme
🔴 آذربایجان در سازوکار C6 چه نقشی ایفا میکند؟قرقیزستان در پایان ماه گذشته میلادی، در قالب سازوکار مشورتی آسیای مرکزی میزبان رهبران پنج جمهوری آسیای مرکزی و الهام علیف، رئیسجمهور آذربایجان بود و در پایان این نشست بیانیهای نیز با عنوان بیانیه «چولپون-آتا» توسط رهبران شش کشور به امضاء رسید. سازوکار مشورتی آسیای مرکزی موسوم به C5 در نوامبر سال گذشته با پذیرش رسمی آذربایجان در واقع به C6 مبدل شد. در نگاه اول، همکاری و تعامل جمهوریهای پنجگانه آسیای مرکزی با آذربایجان در قالب سازوکارهای چندجانبه اتفاق خارقالعادهای محسوب نمیشود و سابقه بسیاری دارد. با این وجود، پذیرش آذربایجان به عنوان عضو -و نه صرفا شریک- توسط کشورهای آسیای مرکزی در این سازوکار مشورتی منحصر را باید امتیازی دیپلماتیک دانست که در ازای نقشی ویژه در ابتکارات کریدوری و توسعهای به آذربایجان اعطا شده است. نقش آذربایجان در کریدور میانیموقعیت جغرافیایی ویژه آذربایجان در ابتکارات کریدوری و حملونقل منطقهای مهمترین عامل افزایش نقش این کشور در معادلات اقتصادی و توسعهای آسیای مرکزی است. کریدور میانی (ترانسکاسپین) بهعنوان مسیری برای اتصال چین، آسیای مرکزی، قفقاز، آناتولی و اروپا (بدون نیاز به ایران یا روسیه) علیرغم محدودیتهای ناشی از تغییر مدل حمل، رشد ترافیک پنج برابری را ظرف کمتر از هفت سال تجربه کرده است و بالاخص پس از جنگ اوکراین، در زمره اولویتهای راهبردی بسیاری از بازیگران، از جمله آمریکا، گنجانده شده است. نامگذاری صندوق دولتی آمریکا برای توسعه کریدور زنگهزور یا تریپ (در ادامه کریدور میانی) با عنوان «صندوق سرمایهگذاری ترانسکاسپین» میتواند نمادی از اهمیت فزاینده کریدور میانی برای آمریکا تلقی شود. در این کریدور، قلمروی آذربایجان موقعیتی بیبدیل دارد و تنها مدخل قابل استفاده در غرب دریای خزر به حساب میرود. نقش آذربایجان در این کریدور منحصر به مزیت جغرافیایی نیست و این کشور، در میان بازیگران کریدور میانی، بزرگترین ناوگان تجاری و تخصصی را بر پهنه خزر در اختیار دارد و قصد دارد بندر باکو را در فازهای بعدی توسعه به بزرگترین بندر دریای خزر تبدیل کند. برای صادرکنندگان انرژی در شرق دریای خزر، شبکه وسیع خطوط لوله موجود و در دست احداث آذربایجان مسیری مناسب برای تنوعبخشی به مقاصد صادراتی و دسترسی به بازارهای جدید (بالاخص بازارهای اروپایی) به حساب میآید که طرحهای بلندپروازانهای نیز برای احداث خط لوله بر بستر دریای خزر وجود دارد. شرکتهای آذری و توسعه در آسیای مرکزیدر سالهای اخیر توانمندی شرکتها و هلدینگهای وابسته به دولت آذربایجان برای پیشبرد پروژههای بینالمللی افزایش چشمگیری داشته و آذربایجان به اتکای منابع انباشته درآمدی و دسترسی مناسب فناورانه، به یک شریک توسعهای مناسب برای جمهوریهای آسیای مرکزی مبدل شده است. فعالیت بینالمللی شرکت ملی نفت آذربایجان، به اختصار «سوکار»، در گذشته بیشتر بر حوزه میاندستی و پاییندستی نفت و گاز تمرکز داشت و اغلب داراییهای خارجی این شرکت در محیط قفقاز، آناتولی یا اروپا متمرکز بود. در سالهای اخیر اما «سوکار» به حوزه بالادست نفت و گاز در آسیای مرکزی علاقهمندی ویژه نشان داده است و برای اکتشاف میدان فراساحلی «دوستی» با ترکمنستان و اکتشاف در فلات «اوستیورت» ازبکستان به توافق رسیده است.در صنایع پاییندست نفت و گاز نیز، تاجیکستان در نشست اخیر C6 پیشنهاد تاسیس پالایشگاههای مشترک را ارائه کرده که در صورت عملیاتی شدن، نقشآفرینی «سوکار» در آن حتمی خواهد بود. نمونههای دیگر نقشآفرینی توسعهای آذربایجان را میتوان در ورود شرکت معدنی «آذرگلد» به حوزه معادن و منابع کمیاب ازبکستان و محوریت «آذرانرژی» در تشکیل «اتحاد کریدور سبز» برای توسعه انرژیهای پاک با قزاقستان و ازبکستان مشاهده نمود. ادغام شرق و غرب دریای خزر (آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی) در گذر زمان در قالبهای مختلف همکاری چندجانبه دنبال شده است که ایجاد سازمان دولتهای ترک با محوریت ترکیه متاخرترین نمونه آن محسوب میشد. سازمان دولتهای ترک بستر مناسبی برای ادغام دو سمت دریای خزر به حساب نمیرفت. ترکمنستان در راستای سیاست بیطرفی خود به عضویت ناظر در این سازوکار بسنده کرد و تاجیکستان به موجب هویت غیرترک از مشارکت در آن سرباز زد. علاوه بر این، سایه امیال و اهداف منطقهای ترکیه بر این سازمان آشکارا سنگینی میکرد. حضور آذربایجان در این سازوکار غیرهویتی و جغرافیامحور با توجه به نقش ویژه این کشور در کریدور میانی و افزایش سهم شرکتهای آذری در ابتکارات توسعهای آسیای مرکزی میتواند بازدهی به مراتب بیشتری در این ادغام (و حتی پیشبرد غیرمستقیم اهداف منطقهای ترکیه) داشته باشد.منبع: اندیشکده تهران@Kaleme