سایه سیاه گرانی نان بر زندگی فرودستان/ دیگر طبقه متوسط نداریم!احسان سلطانی، کارشناس اقتصادی، با هشد…
انتشار: 2026/07/12 07:03 UTC
سایه سیاه گرانی نان بر زندگی فرودستان/ دیگر طبقه متوسط نداریم!احسان سلطانی، کارشناس اقتصادی، با هشدار نسبت به جهش اخیر قیمت نان و شکاف عمیق دستمزد و هزینههای زندگی، تأکید کرد که در شرایط فعلی حتی «کار کردن» هم دیگر به صرفه نیست و با دستمزد نمیشود نیازهای اولیه سفره را تامین کرد.July 11, 2026به گزارش خبرنگار ایلنا، موج گرانیهای پیاپی در بازار اقلام خوراکی، این بار به خط قرمز سفره مردم رسیده؛ نان، همان قوت غالبی که آخرین پناهگاه اقشار کم درآمد و خانوادههای کارگریست، دوباره گران شده است. کوچک شدن سفره مردم پدیده تازهای نیست. این روند سالها پیش با حذف گوشت و دیگر منابع پروتئینی آغاز شد، سپس با کاهش یا حذف تدریجی حبوبات ادامه یافت و اکنون به نان، تنها تکیه گاه باقی مانده برای بسیاری از اقشار کم درآمد، رسیده است؛ موضوعی که معیشت دهکهای پایین جامعه را با چالشی کم سابقه روبرو کرده است.در ماههای اخیر، جهش قیمت نان به یکی از جدیترین دغدغههای روزمره حقوق بگیران تبدیل شده است. هرچند آمارهای رسمی از افزایش ۱۰۰ تا ۱۴۰ درصدی قیمت نان در یک سال گذشته حکایت دارد؛ رقمی که بالاترین نرخ رشد در میان کالاهای اساسی محسوب میشود، اما واقعیت بازار روایتی به مراتب تلختر دارد. در برخی مناطق شهری، قیمت نان یارانهای نیز عملاً تا دو برابر افزایش یافته است. این گرانی تنها به نان محدود نمانده و با افزایش قیمت ساندویچ، فست فود و انواع غذاهای آماده، دامنه فشار بر سبد خوراکی خانوارها را گستردهتر کرده است.با این حال، آنچه این افزایش قیمت را برای خانوارهای کارگری و حقوق بگیران دشوارتر میکند، شکاف عمیق میان درآمدها و حداقل هزینههای زندگی است؛ شکافی که هر روز بیشتر میشود و قدرت خرید دهکهای پایین را بیش از گذشته کاهش میدهد.آنچه امروز شاهد آن هستیم، صرفاً افزایش قیمت یک کالای اساسی نیست، بلکه نشانهای از ضعف در نظارت بر زنجیره توزیع آرد و ناکارآمدی نظام یارانهای در تحقق عدالت است. فاصله قابل توجه میان نرخهای مصوب و قیمتهای واقعی بازار، پرسشهای جدی درباره کارآمدی نظام حمایتی کشور ایجاد کرده است؛ بحرانی معیشتی که اکنون به یکی از مهمترین مطالبات تشکلهای کارگری تبدیل شده و بیش از هر زمان دیگری، تصمیم گیری فوری سیاست گذاران را میطلبد. چرا که در نهایت، بحث بر سر نان، بحث بر سر آخرین مرز تاب آوری معیشتی جامعه است.احسان سلطانی، کارشناس اقتصادی و پژوهشگر، در گفتگو با ایلنا، ابعاد مختلف این موضوع را از منظر اقتصاد کلان و آثار آن بر معیشت خانوارها بررسی کرده است.شکاف دستمزد و هزینههای زندگی؛ چرا سفره مردم هر روز کوچکتر میشود؟یکی از مهمترین انتقادها به وضعیت بحرانیِ اقتصادی، فاصله چشمگیر میان حداقل دستمزد و هزینه واقعی زندگی خانوارهاست. در حالی که پایه دستمزد مصوب سال جاری حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است و حداقل حقوق کارگران با مزایای همهشمول در بهترین حالت، حدود ۲۲ تا ۲۳ میلیون تومان است، برآوردها از هزینه سبد معیشت حداقلی کارگران در اسفند پارسال، رقمی در حدود ۴۵ میلیون تومان را نشان میدهد. به عبارت دیگر، دستمزد مصوب تنها حدود ۳۷ درصد از هزینههای واقعی زندگی را پوشش میدهد و بخش بزرگی از جامعه برای تأمین حداقلهای معیشتی ناچار به حذف بسیاری از نیازهای اساسی خود شدهاند.سلطانی در تشریح پیامدهای این شکاف گفت: طی یک سال گذشته، اگرچه نرخ تورم عمومی حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد اعلام شده، اما قیمت مواد غذایی در بسیاری از اقلام بین دو تا دو و نیم برابر افزایش یافته است. این فشار در استانهای محروم و مناطق روستایی حتی شدیدتر بوده و خانوارهای کم درآمد بیش از سایر اقشار از شوکهای قیمتی آسیب دیدهاند.وی ادامه داد: در چنین شرایطی، دولت اعلام میکند برای تأمین ارز کالاهای اساسی و نهادههای دامی با محدودیت منابع مواجه است، اما هم زمان منابع برای واردات برخی کالاهای لوکس یا فعالیتهای دیگر وجود دارد. این نوع اولویت بندی، پرسشهای جدی درباره نحوه تخصیص منابع ایجاد میکند.این پژوهشگر اقتصادی با بیان اینکه یکی از تناقضهای اصلی اقتصاد ایران همین مسئله است، افزود: از یکسو شعار حمایت از اقشار ضعیف و عدالت اجتماعی مطرح میشود، اما از سوی دیگر بسیاری از سیاستهای اقتصادی بر مبنای سازوکارهای بازار آزاد و بدون حمایت مؤثر از اقشار آسیب پذیر اجرا میشود. نتیجه این وضعیت، افزایش شکاف طبقاتی و فقیرتر شدن بخش بزرگی از جامعه است.سلطانی تأکید کرد: اقتصاد ایران در سالهای اخیر همزمان با تحریم، فشارهای خارجی و مشکلات داخلی روبه رو بوده است. در چنین شرایطی انتظار میرود سیاستهای اقتصادی با هدف حمایت از معیشت مردم طراحی شود، اما در عمل شاهد افزایش قیمت کالاهای اساسی، کاهش قدرت خرید و عقب ماندن دستمزدها از نرخ تورم هستیم.@kuyum