چرا بر خاک میگرید؟!این روزها در شبکههای اجتماعی فیلمی دست به دست میشود که در آن مردی آشفته بر خا…
انتشار: 2026/07/20 13:00 UTCویرایش: 2026/07/31 23:57 UTCدریافت: 2026/08/15 01:04 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 01:04 UTC
چرا بر خاک میگرید؟!این روزها در شبکههای اجتماعی فیلمی دست به دست میشود که در آن مردی آشفته بر خاک چنگ انداخته، ضجٓه میزند مثل کسی که عزیزش را از دست داده باشد.برخی او را عاشق توصیف کردهاند و برخی او را دیوانه پنداشتهاند. ارزیابی هر دو گروه درست است، او عاشقٍ دیوانه ایست مثل بسیاری از باستانشناسها و محیط زیستشناسها و آبشناسها و جنگلشناسها و ایرانشناسهای دلواپس و نگران از آینده این آب و خاک!او « #اسماعیل_یغمایی» هشتاد ساله و بچه تهران است که به گفته خودش رگ و ریشه در «خور»، روستایی در دل کویر دارد.اسماعیل باستانشناسی جان سخت و پرماجرا است. او شاهد پرپر شدن گلهای زندگیش، زن و فرزندش بود و شگفتا که آنها را که قادر به راه رفتن نبودند، تا زنده بودند به دوش میکشید و با خود به دشت و بیابان میبرد تا از کاوش و پژوهش باز نماند. در سال۱۳۷۴ در تپه حصار دامغان من شاهد عشق بازیهایش با خاک و خانوادهاش بودم!او خود گفته است: «کاوشهایم همیشه دردسرساز بود مثل کاوش تپه حصار که منجر به بازنشستگی اجباری و تعلیق دو ساله حقوقم شد» (در پی کاوش تپه حصار و کشف آثار ارزشمند معماری و گٍلنوشتههای میخی یغمایی پیشنهاد داده بود که خط دوم راهآهن را از دلٍ تپه حصار عبور ندهند و دادند!)یغمایی مثل بیشتر باستانشناسها عاشق خاک و دردمند و گلهمند است زیرا خاک و رمز رازهای دلٍ خاک را میشناسد و میبیند که دیگران حرمت خاک را پاس نمیدارند و به بهانههای گوناگون خاک را میکاوند و لایههای تمدنی خاک را مضطرب و آشفته میکنند و خاک را میآلایند و خاک را قاچاق میکنند و از زمین خجالت نمیکشند! او خوب میداند که لایههای تمدنی در هر تپه باستانی به منزله شناسنامه و سند هویت ملتاند و با کاوش علمی، مطالعه، تجزیه و تحلیل دادههای باستان شناسی آن لایهها، باستانشناس میتواند جوامع ساکن در آن تپه و حتی منطقه را از جهات مختلف بشناسد و به بسیاری از پرسشها پاسخ دهد.مویههای اسماعیل در آن فیلم، بر خاکٍ «ارجان» نزدیک بهبهان است، محوطۀ باستانی بسیار مهم حاصل انهدام شهری با عظمت از دوران عیلام و هخامنشی که در سال ۱۳۱۰ خ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و در سال ۱۳۶۱ به دنبال خاکبرداری از آن محوطه جهت استقرار سد مارون کشف شاهکارهای هنری طلایی و مفرغی منحصر به فرد از آنجا جهان را به شگفتی وا داشت و اخیرا برای لولهکشی بر روی آن کانال حفر شده است.اسماعیل از خاندان فرهیخته «یغمایی»ها و نه تنها باستانشناسی پر تلاش که نویسندهای توانا است او در محوطههای باستانی زیادی کاوش و پژوهش کرده و علاوه بر مقالات متعدد، آخرین کتابش با عنوان «شوش (کاوشهای باستانشناسی شهر پانزدهم)» را اخیرا منتشر کرده و اینک کتابهای «گیسوی هزارساله»، «تخت جمشید»، «قلایچی» و «بردک سیاه» را نیز منتشر کرده یا آماده انتشار دارد فریادهای اسماعیل یغمایی فریاد همه ایرانیان آگاه به ظرفیتها و قابلیتهای سرزمین اهورایی ایران است. آیا فریادرسی هست؟



