از وطن تنها یک گلدان خاک باقی مانده است:پس از داروین و نیچه؛ پایان افقِ استعلاء و آغاز تبارشناسیگاه…
انتشار: 2026/07/16 16:45 UTC
از وطن تنها یک گلدان خاک باقی مانده است:پس از داروین و نیچه؛ پایان افقِ استعلاء و آغاز تبارشناسیگاه تاریخ، کتاب تازهای نمینویسد؛ تنها پرسشی را عوض میکند. از همان لحظه، تمام پاسخهای پیشین نیز ناچار به سکوتی تازه فرو میروند. فلسفه نیز چنین زیسته است. از یونان تا پایان عصر روشنگری، پرسش غالب این نبود که «چیزها چگونه پدید آمدهاند»، بلکه این بود که «حقیقتِ آنها چیست». گویی حقیقت پیش از تاریخ ایستاده بود و تاریخ تنها سایهای بود که از برابر آن عبور میکرد.افلاطون در پی صورتهای جاودان بود. ارسطو در پی ماهیت. دکارت در پی یقینی که هیچ حادثهای آن را متزلزل نکند. اسپینوزا در پی ضرورتی که از ازل تا ابد امتداد دارد. لایبنیتس در پی نظمی که پیش از انسان در جهان نوشته شده است. کانت نیز، با همه عظمتش، همچنان در همین افق تنفس میکند؛ هرچند آن را از نو سازمان میدهد. او به جای آنکه از منشأ عقل بپرسد، از شرایط امکان عقل میپرسد؛ به جای تاریخ آزادی، از امکان آزادی؛ به جای پیدایش اخلاق، از شرط امکان اخلاق.اما قرن نوزدهم، آرامآرام، خودِ پرسش را تغییر داد.داروین نخستین شکاف را گشود.او فقط نگفت گونهها تحول مییابند؛ او انسان را از قلمرو استثناء بیرون آورد. انسان دیگر موجودی نبود که ناگهان بر صحنه جهان ظاهر شده باشد؛ انسان خود، تاریخی بود که میلیونها سال بر بدنش نوشته شده بود. بدن، حافظهای شد که پیش از هر اندیشه سخن میگفت. عقل دیگر نمیتوانست کاملاً مستقل از تاریخ طبیعی فهمیده شود. اگر مغز محصول تکامل است، آیا خودِ ساختارهای شناخت نیز تاریخ ندارند؟نیچه شکاف دوم را گشود.اگر داروین تبار بدن را نوشت، نیچه تبار ارزشها را نوشت.از این پس پرسش چنین شد: اخلاق از کجا آمده است؟ حقیقت چگونه حقیقت شده است؟ آزادی چگونه آزادی نام گرفته است؟ آیا سوژه هم تاریخی دارد؟در اینجا دیگر فلسفه به دنبال ذاتها نیست؛ ردپاها را دنبال میکند. هر مفهوم، خاطره نبردی است که فراموش شده است. هر حقیقت، رسوب تاریخیِ نسبتهایی از نیرو است. هر ارزش، زخم کهنه قدرتی است که خود را فضیلت نامیده است.از این لحظه، فلسفه وارد عصر تبارشناسی میشود.تبارشناسی نه انکار حقیقت، بلکه تغییر جایگاه حقیقت است. حقیقت دیگر در آغاز ایستاده نیست؛ در مسیر پدید میآید.از این منظر، بخش بزرگی از سنت متافیزیکی ناچار به بازخوانی میشود.افلاطون دیگر فقط فیلسوف مُثُل نیست؛ او فیلسوفِ میل به ثبات است.ارسطو تنها نظریهپرداز جوهر نیست؛ او متفکر جهانی است که هنوز تاریخ طبیعی انسان را نمیشناسد.دکارت، سوژهای را بنا میکند که گویی پیش از زیستشناسی وجود دارد.اسپینوزا، اگرچه طبیعت را به مرکز میآورد، اما هنوز از طبیعتی سخن میگوید که تاریخ تکامل را در خود حمل نمیکند.لایبنیتس جهانی را تصویر میکند که هماهنگی آن از پیش نوشته شده است.و کانت، شاید بزرگترین معمار عصر روشنگری، عقل و آزادی را در افقی میاندیشد که هنوز داروین و نیچه در آن متولد نشدهاند.این، ضعف منطقی کانت نیست؛ محدودیت افق تاریخی اوست.کانت نمیتوانست از منشأ تکاملی عقل سخن بگوید، زیرا هنوز نظریه تکامل وجود نداشت. نمیتوانست از تبارشناسی اخلاق سخن بگوید، زیرا نیچه هنوز نیامده بود. نمیتوانست از علوم شناختی، ژنتیک، عصبشناسی، زبانشناسی مدرن یا انسانشناسی فرهنگی بهره بگیرد، زیرا این دانشها هنوز زاده نشده بودند.از همین رو، نقد کانت نباید به نفی کانت تبدیل شود.کانت همچنان متفکری تعیینکننده است؛ زیرا مسئله او هنوز زنده است: حدود شناخت چیست؟ خودآیینی چگونه ممکن است؟ کرامت انسان بر چه مبنایی استوار است؟ قانون چگونه از دل عقل سربرمیآورد؟اما پاسخهای او دیگر نمیتوانند بدون گفتوگو با تاریخ پذیرفته شوند.آزادی، اگر محصول تکامل شناختی، زبان، حافظه جمعی و سازمان اجتماعی باشد، دیگر صرفاً یک اصل پیشینی نیست؛ رخدادی تاریخی است. عقل، اگر از دل میلیونها سال انتخاب طبیعی عبور کرده باشد، دیگر ساختاری بیرون از زمان نیست؛ خود، فشردهای از زمان است. اخلاق، اگر تاریخ داشته باشد، دیگر تنها از عقل استنتاج نمیشود؛ از زندگی نیز برمیخیزد.بنابراین، مسئله امروز رد کردن کانت نیست؛ جابهجا کردن جایگاه اوست.کانت دیگر آخرین سخن درباره آزادی نیست؛ نخستین صورتبندی بزرگ آزادی در افق استعلایی است. پس از او، داروین تاریخ طبیعت را میگشاید، نیچه تاریخ ارزشها را، فروید تاریخ ناخودآگاه را، مارکس تاریخ مناسبات مادی را، و فوکو تاریخ سوژه و قدرت را. هر یک، قطعهای از آنچه کانت نمیتوانست ببیند، آشکار میکنند.از این رو، پرسش فلسفه معاصر دیگر این نیست که آزادی چیست؛ بلکه این است که آزادی چگونه از دل طبیعت، زبان، تاریخ، قدرت و فرهنگ سر برآورده است.t.me/marzockacademy
پستهای تلگرام — آکادمی فلسفه و هنر مارزوک
🔻 آکادمی فلسفهی مارزوک تقدیم میکند...🔹درسگفتار :«امتناع گفتوگو و مسئله توسعه در ایران»🔸 با حضور: ارش احدی مطلق "دکترای جامعه شناسی"🕒 زمان: سه شنبه ۲۷ مرداد ماه،۱۴۰۵ساعت ۲۲بوقت ایرانلینک گروه آکادمی فلسفه مارزوکt.me/+RgpoTxExbs0yOTA0%DA%A9%D8%A7%D9%86%… جامعه شناسی واخلاقt.me/Sociology_of_Ethics%DA%A9%D8%A7%D9%8… آکادمی:t.me/marzockacademy%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%…
🄱🄰🅉🄼🄴🄼🄾🅄🅂🄸🄶🄷🄸#شبانه«Mi Corazón Sigue Aquí» Melancholic Flute, Flamenco Guitar, Accordion & Violin«قلب من هنوز اینجاست» فلوت مالیخولیایی، گیتار فلامنکو، آکاردئون و ویولن✧ کانال بزم موســیقی ✧@marzockacademy
اما پیش از اعلان ظهور یک سده چینی جدید، رهبران و مدیران اجرایی در سرتاسر جهان تمام تلاش خود را برای مطالعه منشاء قدرت تحرک چین را بهکار بستند. نتیجهای که از این مطالعات در جهت درک معجزه اقتصادی چین به دست آمد، غلبه تکنوکراسی در این کشور بود که بر مبنای…اگرچه بسیاری از کارشناسان، پروژههای زیربنایی عظیم و کارخانههای نوپای چین که با سرمایههای خارجی ایجاد شدهاند را با بزرگراههای ویران و جریانات سرمایهگذاری مستقیم ناچیز در هند مقایسه میکنند، اما این دیدگاه در واقع نوعی اغراق در سهم مخارج عمومیو سرمایهگذاری خارجی در رشد اقتصادی چین است. هیچیک از این دو عامل پس از رفع کنترلهای مالی و گسترش کارآفرینیهای روستایی(که در دهه ۱۹۸۰ موج آغازین رشد را تسریع کردند) سهم عمدهای از اواخر دهه ۱۹۹۰ در چین نداشته اند.در دهه ۱۹۸۰ رشد اقتصادی چین بسیار سریعتر از دهه ۱۹۹۰ بود و پیامدهای اجتماعی مطلوبی را به همراه آورد؛ فقر کاهش یافت، شکاف میان فقیر و غنی کمتر شد و سهم نیروی کار در تولید ناخالص داخلی (به عنوان معیاری برای نفع طبقه متوسط از رشد اقتصادی) به طور اساسی افزایش یافت. از ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۸ تعداد مردم روستایی که در چین زیر خط فقر زندگی میکردند به بیش از ۱۵۰میلیون نفر کاهش یافت. اما در دهه ۱۹۹۰ بهرغم رشدهای دو رقمی تولید ناخالص داخلی و ایجاد زیرساختهای انبوه، تنها ۶۰میلیون نفر از زیر خط فقر خارج شدند. علاوه بر این، رشد چین در دهه ۱۹۸۰نسبت به حال حاضر بسیار کمتر به واسطه سرمایهگذاریها در مقابل مصرف ایجاد شده بود. به عبارت دیگر، سرمایهداری کارآفرین بر خلاف سرمایهداری دولتی نه تنها رشد ایجاد میکند، بلکه منافع حاصله را به طور گسترده توزیع مینماید. در واقع روح کارآفرینی موجود در آزادی و مالکیت خصوصی این نشاط و طراوت را ایجاد کرد.پیرامون جایگاه شهرهای بزرگی مثل پکن، شانگهای و شینزن به عنوان مراکز پرطراوت رشد اقتصادی نیز در مطبوعات غربی به طور معمول اغراق شده است. مناطق روستایی چین هم روی هم رفته به عنوان مناطق دورافتاده فقیر در این مطبوعات ترسیم شده اند. اما یک تحلیل دقیق از دادههای اقتصادی این مطلب را آشکار میکند که این تفاسیر بی مورد از افق شهرهای مدرن چین کاملا اشتباه است. چرا که در واقع اقتصاد در مناطق روستایی چین بیشترین تحرک و پویایی را داشتند، در حالی که دخالتهای ناشیانه دولت در مراکز شهری، کارآفرینی و مالکیت را در نطفه خفه کرده بود.منبع سایت اقتصاد t.me/marzockacademy
یاشنگ هاونگ مترجم: محمد امین صادق زاده بسیاری از اقتصاددانان غربی بر این باورند که چین مسیر خود به سوی کامیابی و موفقیت را با اتکا به تامین مالی و نظارت دولتی پیدا کرده است، اما این تفکر کاملا اشتباه است. اعتبار نظام سرمایهداری به شیوه آمریکایی یکی از…اما پیش از اعلان ظهور یک سده چینی جدید، رهبران و مدیران اجرایی در سرتاسر جهان تمام تلاش خود را برای مطالعه منشاء قدرت تحرک چین را بهکار بستند. نتیجهای که از این مطالعات در جهت درک معجزه اقتصادی چین به دست آمد، غلبه تکنوکراسی در این کشور بود که بر مبنای آن حزب کمونیست نوعیگذار تدریجی به بازار را با تکیه بر کنترل دولتی فعالیتهای اقتصادی طراحی کرده بود. اما نکته اینجا است که تمام جزئیات مهم این پدیده، اشتباه استنباط شده بود. این تفسیر متعارف در واقع نقش بسیار کوچکی برای کارآفرینی، حقوق مالکیت خصوصی، آزادسازی مالی و اصلاحات سیاسی قائل است. با این وجود در تحقیقات نگارنده که بر اساس تحلیلی تفضیلی از دادههای دولت چین و اسناد دولتی در سطوح منطقهای و مرکزی صورت گرفته، نشان داده شده که حقوق مالکیت و کارآفرینی خصوصی، تحرک عمده و غالب را برای رشد سریع و کاهش سطح فقر ایجاد کرد.اغلب در مطالعات انجام شده میخوانیم که رعایت حرکت تدریجی، کلیدگذار موفق چین از مارکسیسم به بازار بود. بسیاری از تفاسیر موجود، پکن را به دلیل دوری از شوک درمانی به سبک روسیه و گرایش به رویکردی عملگرا مورد ستایش قرار داده اند که با ایجاد محیط کسب و کار پذیرا، به شرکتهای خصوصی اجازه داد تا به طور بنیانی رشد کنند. این تفاسیر بر این عقیدهاند که اقتصاد چین از طریق اصلاحاتی که در یک مقیاس کوچک در دهه ۱۹۸۰ و گسترش آن در نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ انجام شد، توانست به رشد تصاعدی بازار محور و آزادتری دست یابد. اما در واقع این چنین نبود. آنچه حقیقتا رخداد این بود که تجربههای داخلی و منطقهای اولیه در آزادسازی مالی و مالکیت خصوصی در دهه ۱۹۸۰، جرقه اولیه کارآفرینی روستایی را ایجاد کرد. این دستاوردهای اولیه بودند که بنیان صحیح معجزه اقتصادی چین را ایجاد کردند، نه سرمایهگذاریهای زیربنایی دولتی انبوه و گرایش به شهر نشینی دهه ۱۹۹۰.t.me/marzockacademy
اقتصاد چین،در راستای جستارهفته @marzockacademyیاشنگ هاونگمترجم: محمد امین صادق زادهبسیاری از اقتصاددانان غربی بر این باورند که چین مسیر خود به سوی کامیابی و موفقیت را با اتکا به تامین مالی و نظارت دولتی پیدا کرده است، اما این تفکر کاملا اشتباه است. اعتبار نظام سرمایهداری به شیوه آمریکایی یکی از اولین قربانیان بحران مالی جهانی بود. با سقوط آشکار لمان برادرز، موج جهانی برای روی گردانی از اجرای آخرین قواعد و آرمانهای اقتصادی آمریکا من جمله محدودتر کردن دولت، حداقل قانونگذاری و تخصیص اعتبارات در چارچوب بازار آزاد افزایش یافته است. با سقوط مدل آمریکایی برخی به دنبال دیگر تفکرات جایگزین رفتند و نگاهها به سوی چین جلب شد، جاییکه بازارها به شدت زیر سلطه قوانین بوده و نهادهای مالی توسط دولت کنترل میشوند. در پی سقوط وال استریت، فرانسیس فوکویاما در نیوزویک، مدل سرمایهداری دولتی چین را «جذاب و جذاب تر» توصیف کرد. همچنین ستون نویس واشنگتن پست، دیوید ایگنیشس به تمجید از ظهور جهانی یک «مداخله گرایی جدید» که از مکتب کنفسیوس الهام گرفته شده، پرداخت. ایگنیشس به نوعی این پدیده را به استمداد ریچارد نیکسون از جان مینارد کینز نسبت میدهد و از این عبارت استفاده میکند که «حال ما همگی چینی هستیم».t.me/marzockacademy