فارن افرز: جنگ ایران، نظم ۳۵ ساله آمریکا در خاورمیانه را به نقطه پایان رسانده استخبرستان | دیلیتلگ…
انتشار: 2026/08/21 14:25 UTCدریافت: 2026/08/23 09:25 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 09:25 UTC
فارن افرز: جنگ ایران، نظم ۳۵ ساله آمریکا در خاورمیانه را به نقطه پایان رسانده استخبرستان | دیلیتلگرام:✍ "مارک لینچ"، استاد علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه جورج واشنگتن طی مقالهای در فارن افرز نوشت: جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران صرفاً یک درگیری نظامی دیگر در خاورمیانه نیست؛ بلکه میتواند نقطه پایانی بر نظم منطقهای باشد که آمریکا از سال ۱۹۹۱ بنا کرده است.از نگاه لینچ، ناکامی آمریکا و اسرائیل در کنار زدن حکومت ایران، شکست دههها سیاست تحریم، فشار و اتکا به قدرت نظامی را آشکار و مهمتر اینکه ناتوانی واشنگتن در حفاظت کامل از متحدانش در خلیج فارس و باز نگه داشتن تنگه هرمز را متزلزل کرده است.ضربه دوگانه غزه و ایرانلینچ معتقد است دو بحران پشت سر هم، یعنی جنگ اسرائیل در غزه و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، ضربهای تعیینکننده به نظم آمریکایی وارد کردهاند.*حمایت واشنگتن از جنگ غزه، بخش بزرگی از اعتبار اخلاقی آمریکا نزد افکار عمومی منطقه را از بین برد و جنگ ایران نیز تصور شکست ناپذیری قدرت نظامی آمریکا را زیر سؤال برد. کشورهای عربی در جریان جنگ ایران دریافتند که نهتنها در تصمیمهای راهبردی واشنگتن نفوذ کافی ندارند، بلکه ممکن است بدون رضایت آنها وارد جنگی شوند که پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن را خودشان تحمل کنند.بهویژه آنکه آمریکا و اسرائیل با وجود برتری عظیم نظامی، نتوانستند حکومت ایران را کنار بزنند و ایران نیز توانست تنگه هرمز را مختل کرده و متحدان آمریکا را هدف قرار دهد.پیام این تحولات برای کشورهای خلیج فارس روشن بود: تضمینهای امنیتی آمریکا دیگر مانند گذشته قابل اتکا نیست.«لحظه سوئز» آمریکانویسنده این وضعیت را با بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ مقایسه میکند؛ بحرانی که نشانه آغاز افول قدرت استعماری بریتانیا و فرانسه در خاورمیانه بود. البته آمریکا نیز یکشبه از منطقه خارج نخواهد شد. کشورهای خلیج فارس همچنان با واشنگتن همکاری خواهند کرد و آمریکا برای مدتی قدرت مهم نظامی منطقه باقی میماند.اما تداوم حضور آمریکا به معنای تداوم نظم آمریکایی نیست.کشورهای منطقه بهتدریج استقلال بیشتری پیدا خواهند کرد؛ برخی ممکن است برای کاهش خطر، به سمت توافقهای مستقیم با ایران بروند و روابط خود را با چین و روسیه گسترش دهند. پیامدهای جنگ فقط امنیتی نیست. اختلال در تجارت و انرژی، کاهش درآمد کانال سوئز، افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی و فشار بر اقتصاد کشورهای منطقه میتواند بحرانهای موجود را تشدید کند. لینچ هشدار میدهد، ترکیب فشار اقتصادی، نارضایتی اجتماعی و خشم عمومی ناشی از جنگ غزه میتواند زمینهساز موج تازهای از اعتراضات مشابه خیزشهای عربی ۱۵ سال پیش شود.آخرین فرصت واشنگتنبا این تصویر تیره، لینچ معتقد است فروپاشی نظم قدیمی میتواند فرصتی برای ساختن نظمی جدید باشد و آمریکا باید مداخله نظامی را از گزینه نخست به گزینه آخر تبدیل کند؛ به جای مهار نظامی، دیپلماسی و دفاع جمعی را در اولویت قرار دهد؛ برای تضمین امنیت خلیج فارس بر همکاری اطلاعاتی و دفاع موشکی تمرکز کند و به جای تلاش برای حذف ایران، این کشور را در یک چارچوب امنیتی منطقهای وارد کند.او همچنین خواستار بازنگری جدی در رابطه آمریکا و اسرائیل و اعمال فشار بیشتر بر تلآویو برای توقف روند الحاق کرانه باختری و کاهش مداخلات نظامی منطقهای است.جمعبندیتز اصلی لینچ این است که جنگ ایران نظم آمریکایی خاورمیانه را بهوجود نیاورد که فروبپاشد؛ بلکه فرایند افولی را که سالها آغاز شده بود، آشکار و شتابان کرد.از نگاه نویسنده، واشنگتن اکنون بر سر یک دوراهی قرار دارد:یا به سیاست مداخله، حمایت بیقید و شرط از متحدان و مهار نظامی ادامه دهد و شاهد تداوم «جنگهای بیپایان» باشد یا از سلطه جویی فاصله بگیرد و به سمت دیپلماسی، همکاری منطقهای و نظمی چندقطبیتر حرکت کند.@massoumehebtekar



