انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و پویش راه باریک آبادانی با همکاری پویش فکری توسعه و مرکز…
انتشار: 2026/08/16 19:10 UTCدریافت: 2026/08/22 02:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 02:30 UTC
انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و پویش راه باریک آبادانی با همکاری پویش فکری توسعه و مرکز مطالعات سیاسی-اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی برگزار میکنند: بررسی کارنامه مرحوم علینقی عالیخانی ( به مناسبت سالگرد درگذشت وی ): سخنرانان: دکتر مقصود فراستخواه(…دکتر عالیخانی از نگاه دکتر مقصود فراستخواهمقدمه. فراستخواه با تاکید بر اهمیت همزمان کارگزار و ساختار در مباحث جامعه شناسی تاکید می کنند که این نسبت در جوامع مختلف به صورت متفاوتی عمل میکند. در جوامعی که بی نظمی بیشتر است نقش کارگزاران بیشتر است و آن ها می توانند تغییرات نسبی در ساختار ها ایجاد نمایند. از این جهت می باشد که در ایران افرادی همچون فردوسی، جوینی، فروغی و حتی عالیخانی اهمیت پیدا می کنند و ما با بررسی کنش این کارگزاران می توانیم با منطق درونی تحولات جامعه ایران بیشتر آشنا بشویم و قانونواره های توسعه یافتگی و توسعه نیافتگی ایران را از دل آن ها خارج کنیم. البته باید توجه داشت که این مفروض زمانی می تواند معتبر باشد که ما به تقدیر گرایی ها و نفرین زدگی ایران اعتقاد نداشته باشیم. آن گاه است که می توانیم با دیدگاهی که مطرح شد به خوانش عالیخانی بپردازیم.۱. عالیخانی در دوره ای کودکی و نوجوانی خود را میگذراند که زمانه مشروطه بود و امیدی در میان نخبگان وجود داشت؛ بنابراين زمانه ای بود که امکان رشد استعداد ها فراهم بود.۲. کارگزاران در دل سنت ها است که می توانند عمل کنند. عالیخانی در زمانه ای بود که دو سنت فکر ملی و فکر عدالت خواهی رواج داشت و در دل این سنت ها بود که عالیخانی توانست افق فکری خود را بگشاید.۳. عالیخانی دارای یک حافظه تاریخی و دارای ایده از ایران و ایران موفق بود. او در کودکی به همراه پدرش شاهنامه میخواند و در ادامه هم در تشکل های ملی گرایانه فعالیت میکرد که تمامی آن ها در شکل دهی به این حافظه تاریخی اجتماعی موثر بود. امثال عالیخانی برخلاف دسته ای که به شکل تروما به شکست جنبش ملی پاسخ دادند و دسته ای که به شکل پژوهش های میدانی و دانشگاهی در پی فهم مسائل ایران بودند به صورت فنی و اجرایی و فعالانه در پی حل مسئله توسعه ایران و پاسخ دهی به شکست جنبش ملی بودند.۴. هیجان عالیخانی و هیجان تمدن ایرانی که در دوره او شکل گرفته بود بر شناخت و نحوه تصمیم گیری او تاثیرگذار بود. مانند فعالیت هایی که در سازمان اطلاعات در کشور های خاورمیانه انجام میداد.۷. عالیخانی نظریه ای ابتکاری برای اقتصاد ایران داشت. نظریه ای که هم جهانی بود و بومی متناسب برای ایران. او نسبتی میان منطق بازار و عدالت ایجاد می کند.۸. تیم سازی و شبکه سازی عالیخانی بسیار اهمیت دارد. او اجتماعات سیاسی و سیاست ساز ایجاد میکرد. در نهایت توانست شبکه عصبی ایجاد کند برای توسعه ایران.۹. عالیخانی کوشید از کلیشه ها دوری کند و پوپولیست نباشد.نقل از انجمن علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی مرداد ۱۴۰۵t.me/SBUpolitics
