#یادداشت🔺"اقتصاد هنرهای سنتی در آستانه یک فرصت تاریخی"‼️حراج تهران و آغاز بازسازی زنجیره ارزش…
انتشار: 2026/07/20 11:43 UTC
#یادداشت🔺"اقتصاد هنرهای سنتی در آستانه یک فرصت تاریخی"‼️حراج تهران و آغاز بازسازی زنجیره ارزش اقتصاد هنرهای ملی#محمدعلی_ودود هنرمند هنرهای چوبی🔸میراثباشی:حضور پررنگ هنرهای سنتی در بیستوپنجمین حراج تهران با ۲۵ اثر را نباید صرفاً ورود چند اثر به یکی از مهمترین رویدادهای بازار هنر ایران تلقی کرد؛ این اتفاق، نشانهای از تغییر نگرش به جایگاه هنرهای ملی در اقتصاد فرهنگ است. اگر این رویکرد با برنامهریزی و سیاستگذاری هوشمندانه همراه شود، میتواند نقطه آغاز بازسازی زنجیره ارزش هنرهای سنتی ایران و شکلگیری یکی از مهمترین بازارهای اقتصاد خلاق کشور باشد.🔸سالهاست که هنرهای سنتی ایران، علیرغم برخورداری از پشتوانهای چند هزار ساله، بیشتر در قالب صنایعدستی و کالاهای مصرفی معرفی شدهاند؛ در حالی که بخشی از این آثار، از منظر خلاقیت، کیفیت اجرا، اصالت، نوآوری و ارزش فرهنگی، در زمره آثار فاخر هنری قرار میگیرند و شایستگی حضور در بازار حرفهای هنر، مجموعههای خصوصی، موزهها و سرمایهگذاریهای فرهنگی را دارند.گرایش مدیران حراج تهران به معرفی و عرضه این آثار، میتواند آغازگر تغییری بنیادین در این نگاه باشد؛ تغییری که هنرهای سنتی را از حاشیه بازار صنایعدستی به متن اقتصاد هنرهای فاخر منتقل میکند.🔸اما تحقق این ظرفیت، مستلزم شکلگیری یک معماری نوین برای اقتصاد هنرهای ملی است؛ معماریای که همه حلقههای زنجیره ارزش را به یکدیگر متصل کند.🔸در یک سوی این زنجیره، هنرمندان، استادکاران، کارگاهها و مراکز تولید آثار فاخر قرار دارند؛ سرمایهای انسانی که قرنها دانش، مهارت و هویت فرهنگی ایران را حفظ کردهاند. در سوی دیگر، بازار حرفهای هنر، مجموعهداران، سرمایهگذاران و مؤسسات تخصصی اقتصاد هنر قرار دارند که میتوانند ارزش اقتصادی این آثار را متناسب با ارزش فرهنگی آنها آشکار سازند.🔸میان این دو، حلقهای وجود دارد که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است؛ فناوری.فناوریهای نوینی مانند بلاکچین، شناسنامههای دیجیتال، گواهی اصالت، رهگیری مالکیت، قراردادهای هوشمند و داراییهای دیجیتال، امروز این امکان را فراهم کردهاند که هر اثر هنری، گذشته، اصالت، مالکیت و سوابق مبادلات خود را بهصورت شفاف و غیرقابلتحریف ثبت کند. این فناوریها نهتنها اعتماد بازار را افزایش میدهند، بلکه زمینه حضور گستردهتر هنرهای ملی ایران در بازارهای جهانی را نیز فراهم میکنند.📍البته فناوری بهتنهایی کافی نیست. تحقق چنین معماری نیازمند همکاری همزمان چهار بازیگر اصلی است:🔸شبکه تولید آثار فاخر و هنرمندان؛رگولاتور حاکمیتی بهویژه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برای تدوین استانداردها، سیاستها و نظام اعتباربخشی؛سکوهای فناورانه بخش خصوصی برای توسعه زیرساختهای دیجیتال، بلاکچین و خدمات نوین اقتصاد هنر؛و نهادهای تخصصی بازار هنر همچون حراج تهران که میتوانند نقش کشف قیمت، اعتباربخشی و اتصال هنرهای ملی به بازار حرفهای را ایفا کنند.🔸پیوند این چهار ضلع، زنجیره ارزشی را شکل میدهد که در آن، اثر فاخر تنها یک شیء هنری نیست؛ بلکه به یک دارایی فرهنگی قابل اعتماد، قابل سرمایهگذاری و دارای هویت دیجیتال تبدیل میشود.🔸در چنین شرایطی، یکی از مهمترین افقهای پیشرو، تشکیل صندوق کالایی آثار فاخر هنرهای سنتی ایران است؛ سازوکاری که میتواند ضمن حفظ مالکیت فرهنگی آثار، امکان سرمایهگذاری، تأمین مالی، افزایش نقدشوندگی و توسعه بازار هنرهای ملی را فراهم آورد. این ایده، همسو با مأموریتهای صندوق توسعه صنایعدستی، فرش دستباف و احیای اماکن تاریخی در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز هست و میتواند به یکی از ابزارهای نوین توسعه اقتصاد هنر در کشور تبدیل شود.🔸امروز، هنرهای سنتی ایران بیش از هر زمان دیگری نیازمند عبور از نگاه صرفاً میراثی و ورود به زیستبوم اقتصاد خلاق هستند. تحقق این هدف، نه با تضعیف اصالت، بلکه با بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیتهای فناوری، سیاستگذاری، سرمایهگذاری و بازار امکانپذیر است.🔸از این منظر، حضور آثار هنرهای سنتی در بیستوپنجمین حراج تهران را باید بیش از یک موفقیت هنری دانست؛ این رویداد میتواند آغاز یک تحول ساختاری در اقتصاد هنرهای ملی ایران باشد؛ تحولی که اگر با مشارکت هنرمندان، دولت، بخش خصوصی و نهادهای تخصصی ادامه یابد، ظرفیت آن را خواهد داشت که زنجیره ارزش هنرهای سنتی را بازآفرینی کند، جایگاه آثار فاخر ایرانی را در بازارهای داخلی و بینالمللی ارتقا دهد و میراث هنری ایران را به یکی از پیشرانهای اقتصاد فرهنگ در عصر فناوری تبدیل سازد.۱۴۰۵/۰۴/۲۵instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bash

