شعر خواجودر شناخت شعر سعد و حافظ مهم استخواجو يك شاعر درجه دوم و حدواسط سعدی و حافظ است، اما شعر خو…
انتشار: 2026/07/10 10:40 UTC
شعر خواجودر شناخت شعر سعد و حافظ مهم استخواجو يك شاعر درجه دوم و حدواسط سعدی و حافظ است، اما شعر خواجو هم در شناختن شعر سعدي مهم است و هم در شناختن شعر حافظ و من به اين دليل به سمت خواجو رفتهام. خواجو شخصيت استثنايي و خيلی عجيبی است، آنچنان كه محققه خاندانش، كابلی بودند. از نظر زندگی از كرمان به نواحي مركزي ايران آمده و به آخرين امير ايلخانی رسيده و نتوانست يك شخصيتی را پيدا كند كه در پناه او، شاعری خود را آنطور كه بايد و شايد، ابراز نمايد. نه مثل حافظ آن توفيق را داشته كه در يك جايی مقيم باشد و به عنوان يك شاعر مقيم مجاهده كند و خودش در عالم خودش فرو برود و عرفان را بورزد و نه در اين همه سفر، توانسته يك جايی و يك پناهگاه مقبولي پيدا كند كه در پناه او سر ذوق بيايد، از اين جهت، به نظر من يك شاعر شكست خورده است. وقتي به طرف شيراز يا كرمان بازگشته، مردد بوده كه به سمت آل مظفر امير مبارز برود يا به طرف ابو اسحاق اينجو و آيا در اين مدتی كه ابو اسحاق اينجو حكومت ميكند، در شيراز اقامت كند يا به طرف يزد برود، كه عجب اينكه به هر دو طرف رفته است و اين خودش براي ادبيات ما يك خسرانه كه نتوانسته تصميم بگيرد كه به كدام طرف برود و به خصوص وقتی كه به دربار رفته، دربارها از او اشعار سفارشي طلبيدند. خواجو عارف نيست، يعني اگر عارف بود اين قدر از اين شاخه به آن شاخه و از اين ممدوع به آن ممدوع و از اين شهر به آن شهر نميرفت. آنقدر كه اسم شهرها در شعر خواجو آمده، تقريبا در آثار شاعر ديگه نيامده، از كاشان و اطرافش بگيريد تا بندرعباس و تبريز و بغداد و همدان. اسامی شهرهای فراوانی در شعرش آمده و ظاهرا در آنجا قرار داشته است. عرفان خواجو يعني عرفان قرن هشتم كه با عرفان مولوی خيلی متفاوت است. زبان خواجو، زبان تصوف عرفانه، اما فكر خواجو، فكر عرفانی نيست، چون شاعر از نظر فكر و از نظر دل مطمئن است و متكی به چيزی نيست. وقتی ميخواستم كه روضه الانوار را با مخزن الاسرار مقايسه كنم، گفتم كه نظامی در شمال غربی ايران زندگی ميكرده، يك جامعه ادبی و اجتماعی، بالنسبه آرام، جامعهای كه نه حمله و هجوم قوم ها را ديده، نه آن حمله مرگبار مغولها را، كه آرامش و سكون و آن روح سالم و روان مطمئن و آرام را از ايرانيان گرفتند و شعر نشاط قبل از مغول، بعد از آن حمله به شعر ديگري تبديل شد و ما ديگر شعر شاد نميبينيم. نظامی در آنجا يك ناحيه آرام و مطمئنی برايش پديد آمده بود و خودش هم عارف وصوفي نيست، اما اهل زهد و شريعت است. گاهی اوقات خودش را از بعضی چيزها تنزيه ميكند، اما خواجو اينطور نيست. خواجو در جامعهای زندگي ميكند كه بين امير مبارز و ابو اسحاق اينجو است. معلوم نيست شيراز مال كيست. دائما صلح و جنگ ميكنند و ببينيد شاعر در چه حالتی بوده است. خواجو اهل كرمان است و هميشه از كرمان مينالد و هيچوقت كرمان در شعرش به كار نرفته و با صوفيان كرمان بسيار مخالف بوده است. با اين حال، زبان خواجو به زبان مردم نزديك تر است. در صد بيت اول، اين همه ارباب مشاغل و صاحبان حرفه و پيشه و هنر كه در شعر خواجو آمده، معلوم است كه با توده مردم الفت داشته، شاعر با عامه و توده مردم درآميخته و تفاوتش با نظامی همين است. نكات ديگری در باب خواجو گفتنی است. در باب قصايدش كه بالنسبه ضعيفه، در باب نوساناتش از سنايی تا انوری. از سنايی كه اولين كسی است كه آن قصيده معروف سنايی را تضمين كرده، تا قصايدی كه بر استقبال شعر زهير گفته يا انوری را جواب داده يا امثال اين ها. همه اين ها نشان مي دهد، صرف نظر از اين كه زندگيش متغير، ممدوحش متفاوت و روحش متزلزل است، از نظر فكری هم نميتواند يك مقتدای خاص پيدا كند و مي توان گفت در اشاراتی هم فقط با انديشه هاي مولوی ارتباط دارد، اما اولين كسي است كه با آثار عراقي وغير مستقيم با انديشههای ابن عربی رابطه دارد. از عمدهترين خاصههای خواجو اين كه، عرصه زبانش خيلي باز است. يعني واژههای ساده و زبان توده در شعرش راه پيدا كرده است. يك خواسته ديگری كه در شعر خواجو هست، پيچيدن به ايهام است. هيچ كلمهای نيست كه در زبان خواجو وارد بشود، مگر اينكه يك معنی دومی برايش وجود داشته باشد.نقل از سخنرانی دکتر محمود عابدیدر شصت و هفمين نشستمركز پژوهشی ميراث مكتوببه روز دوشنبه ۲۹ مهر ماه ۱۳۸۷🔗 حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
پستهای تلگرام — مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب
✨ تداوم حیات اسماعیلیان در کرمانروایتی پژوهشی از ماندگاری یک جامعه در گذر قرنهااسماعیلیان چگونه توانستند در کرمان، با وجود فراز و نشیبهای سیاسی و تاریخی، حضور و حیات خود را در طی قرون متمادی حفظ کنند؟ چه عوامل تاریخی، جغرافیایی، اقتصادی و سیاسی در تداوم حضور آنان نقش داشته است؟کتاب «تداوم حیات اسماعیلیان در کرمان» با رویکردی پژوهشی، به بررسی تاریخ اسماعیلیان کرمان و عوامل مؤثر بر استمرار حیات آنان میپردازد و تلاش میکند فراتر از روایت صرفِ وقایع تاریخی، چرایی ماندگاری این جامعه را بررسی کند.این پژوهش با تکیه بر منابع تاریخی، رویکرد تطبیقی و مطالعات میدانی شکل گرفته است؛ نویسنده با بازدید از روستاها و مناطق اسماعیلینشین، بررسی قلعهها و مقابر و بهرهگیری از روایتهای شفاهی، تصویری دقیقتر از تاریخ اسماعیلیان کرمان ارائه کرده است. 📚 «تداوم حیات اسماعیلیان در کرمان»✍️ پژوهش و نگارش: ناهید شفیعی📩 برای تهیه کتاب، به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید@Mirasban_Bookکانال تلگرامی میراثبان:@Mirasban_Publicationاینستاگرام میراثبان:instagram.com/miras_ban
از سنبله تا عقرب؛ طالعِ شهرهای ایران در فرهنگ تاریخی ایران، گاه برای بنیان شهرها، باورهای نجوم و مفهوم «طالع» نیز در نظر گرفته شده است. در تاریخ یزد، جعفری روایت میکند که یزدجرد، یزد را به «طالع سنبله» بنا کرد؛ از همین رو یکم شهریور، همزمان با تحویل خورشید…گرشاسب و بنای سیستان؛ شهری بر بنیاد اخترانو بنا كردن سیستان آن روز بود كه گرشاسب دانایان جهان را گرد كرده بود، كه من شهری بنا خواهم كرد بدین روزگار كه ضحاک همه جهان همی ویران كند، و آزادگان جهان را همی كشد و از جهان بجادوئی همی بركند، تا مردمان عالم را سامهای باشد كه او را بر شهری كه من كرده باشم فرمان نباشد، اما چنان خواهم كه نیكو نگاه كنید و از هفت و چهار و دوازده بنگرید و حساب كنید، و بوقتی ابتدا كنید كه سعد باشد بی هیچ نحس، چنانک دیرگاه بماند چندانی كه حدّ امكان باشد، هر چند كه جهان و هر چه اندر ویست بر گذرست و همه بآخر ناچیز گردد.ایشان بر فرمان او بسیار درنگ و روزگار كردند، تا وقتی نگاه كردند و گفتند كه اكنون بنا كن، او ابتدا بدست خویش بیفكند، پس حكم كردند كه تا چهار هزار سال شمسی این شهر بماند. و چون مصطفا علیه السّلام برون آید و دین اسلام آشكار گردد و مردم عجم را بدین حقّ خواند اوّل كسانی كه او را اجابت كنند مردم سیستان باشند و او را اجابت كنند چه بطوع و چه بكره، و اندر روزگار دین او علیه السّلام چهار صد و چهل و چهار سال وقعتها باشد. و چون چهار صد و چهل و چهار سال بگذرد این شهر باز آبادان گردد ...! (ناشناس، ۱۳۸۹، صص:۳–۴)مأخذ: ناشناس. ۱۳۸۹. تاریخ سیستان (محمدتقی بهار، مصحح). تهران: اساطیربهگزین: هادی میرشاهی➕ به کانالهای «میراث مکتوب» بپیوندید:📱 تلگرام: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%93%B1 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob📱 تلگرام میراثنگاشت ایرانی: t.me/Mirasmaktoob_Irani%F0%9F%94%97 حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
الاغراض الطبيه و المباحث العلائيةپنجاه و دومين نشست مركز پژوهشی ميراث مكتوب با عنوان «نقد و بررسي كتاب الاغراض الطبيه و المباحث العلائية» و با سخنراني دكتر حسن تاج بخش، دكتر علي اشرف صادقي، دكتر محمد وجگانی، دكتر محمدرضا شمس اردكانی، روز دوشنبه ۱۱ دیماه ماه ۱۳۸۵ در اين مركز برگزار شد.📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%94%97 گروه حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
جشن نوروزی عنصر فرهنگ ایرانیبرای سپاسگزاری از خدای بزرگجشن نوروز که در کشورهای پیرامونی ایران در افغانستان و پاکستان در شرق، در تاجیکستان، قرقیزستان، قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان در شمال ایران در منطقه آسیای مرکزی، در جمهوری آذربایجان در شمال غربی، در ترکیه و در بین اقوام کرد در سطحی وسیع برگزار می شود، جایگاه خود را در جهان یافته و در سال ۲۰۰۸ در یونسکو به عنوان یک رویداد فرهنگ غیرملموس به ثبت جهانی رسیده است.سلسله درسگفتارهای مطالعات جهان ایرانی و گسترۀ زبان فارسی دکتر بهرام امیراحمدیان (بخش دوازدهم)برای تماشای جلسات پیشین به یوتیوب میراث مکتوب مراجعه کنید📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%94%97 گروه حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
نصایح شاهرخی(اندرزنامهای شاهانه)نوشتهٔ فاطمه شاملو(پژوهشگر مؤسسهٔ میراث مکتوب)فصلنامه مطالعات ایرانی اسلامی دوره ۱۵، شماره ۳، بهار ۱۴۰۵نصایح شاهرخی تألیف جلال بن محمد قائنی. با تصحیح و تحقیق غلامرضا امیرخانی، نخستینبار از سوی مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب به سال ۱۴۰۱ به چاپ رسیده است.مشاهده و خرید نصایح شاهرخی📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%94%97 گروه حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
نصایح شاهرخیتألیف جلال بن محمد قائنیتصحیح و تحقیق غلامرضا امیرخانینصایح شاهرخی را میتوان در زمرۀ اندرزنامههایی بهشمار آورد که خطاب به سلاطین و حاکمان نوشته و به ایشان تقدیم میشد. مؤلف کتاب، جلال قائنی (درگذشته ۸۳۸ ق.)، از فقیهان و واعظان مشهور نیمۀ نخست قرن نهم هجری در خراسان و در شهر هرات بود که مورد توجه شاهرخ تیموری قرار داشت و در مقطعی به عنوان محتسب هرات نیز گماشته شد. وی در متن حاضر با تأکید بر اصول زمامداری یک حاکم مسلمان و با بهره گیری از آیات و روایات و موضوعات مندرج در متون حدیث، تفسیر و فقه اهل سنت، بهویژه مذهب حنفی، و با استفاده از برخی متون تاریخی، خطاب به حاکم وقت (شاهرخ) نصیحتها و اندرزهایی را یادآور می شود که از خلال آن، آگاهیهای تازهای از اوضاع اجتماعی، اقتصادی و مذهبی خراسان در عهد تیموریان به دست میآید.مشاهده و خرید کتاب📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%94%97 گروه حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
