نقد تلخ است، ولیکن برِ شیرین داردخوشبختانه در سال صدها نشریه علمی- پژوهشی منتشر می شود که بیش از نی…
انتشار: 2026/08/21 18:29 UTCدریافت: 2026/08/22 22:11 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 22:11 UTC
نقد تلخ است، ولیکن برِ شیرین داردخوشبختانه در سال صدها نشریه علمی- پژوهشی منتشر می شود که بیش از نیمی از آنها در حوزۀ علوم انسانی فعالیت دارند. مقالات علمی – پژوهشی برای ارتقای استادیاران و دانشیاران و گاه دانشجویان دکتری لازم و مؤثر است، اما نکته مهم لزوم دقت در داوری برای رعایت استانداردهای نوشتن یک مقاله است که در بسیاری از موارد نه تنها مراعات نمی شود، که ویراستاران در ویرایش مطالب و منابع و چکیده ها و کلید واژه ها نیز توجه کافی ننموده و به همین دلایل اساساً برخی از این گونه نشریات از حیّز انتفاع و اعتبار ساقطند، معذلک هستند. نقص دیگری که در این گونه نشریات مشهود است، موضوع نقد است. درست است ذات نقد تلخ است، لکن برِ شیرین دارد. نباید از نقد واهمه داشت. البته آبرو و سُمعۀ نقد در مطبوعات ادبی ما از پیش از انقلاب آسیب جدی دیده است. در اغلب نقد ها، ناقدان محترم ضمن بیان اشکالات کتاب، گوشۀ چشمی هم به پدیدآورندۀ کتاب داشته اند. گویی نمک نقد، گوشمالی یا مشتمالی مؤلف اثر هم بوده است. همین شیوه در نسل حاضر نیز دیده می شود. بارها و بارها نوشته ایم که «کتاب را نقد باید و مصحح را زخم نشاید» و البته از باب اثبات عدم عصمت، گاه ما هم از دست مان سهواً در رفته است و نقدی را چاپ کرده ایم و خار قلمی، خاطر عاطر کوشندۀ شریفی را خلیده و اسباب شرم برای ما فراهم کرده، اما این موجب نگشته که متولیان نشریات میراث مکتوب، دست از مسئولیت خطیر خود بر دارند و ترک وادی نقد کنند، چنان که دیگران همین موضوع را بهانه برای ترک چاپ نقد ساخته اند. چاپ دو شماره ضمیمۀ گزارش میراث، یکی ویژۀ کتابسازی و انتحال و دیگری ویژۀ نقد متون و نیز طرح مباحثی داغ و صریح در این باره در برنامه «کارنامۀ کتاب» شبکۀ چهار، بازتابهای مثبت بسیاری داشت و ما را بر عزممان راسخ تر نمود. نقد کتاب نوعی امر به معروف و نهی از منکر در حوزۀ علم است. بزرگان به ما آموخته اند که:چو می بینی که نابینا و چاه استاگر خاموش بنشینی گناه استهمینطور بزرگان به ما آموخته اند که هر وقت مطلبی را نوشتی، حتماً به یکی دو نفر کاردان و خبیر در موضوع عرضه کن تا خبطی و خطایی فاحش مرتکب نشوی و مطلبی ننویسی که پیشتر، دیگری بهتر از تو نوشته یا نقدی ننویسی که غفلت و بی اطلاعی تو را برساند و اموری از این دست. هدف از طرح این موضوع این است که وقتی ظلمی مثل انتحال و شلختگی در تألیف، عمومی می شود، برای دفع آن، به عزمی جدی و همتی همگانی نیازمندیم. همۀ مدیران و سردبیران نشریات علمی- پژوهشی باید احساس وظیفه کنند و در هر شماره از نشریات خود، دستکم یکی دو نقد جدی درج کنند. البته همگان باید مراقب باشند که مطبوعۀ خود را عرصۀ تاخت و تاز و میدان تسویه حساب این و آن نسازند که متأسفانه دیده شده گاه فلان استاد، شاگرد خود را تحریک می کند تا در ردّ و نقد و جرح فلان نویسنده یا بهمان مصحح مقاله بنویسد و اینان را به هم بشوراند. جامعۀ علمی ما هیچگاه از نقد بی نیاز نیست. روزی نیست که نشنویم که فلان کتاب را فلانی با چه ترفندی بازتصحیح کرده یا فلان کتاب ساز حرفه ای در یک ماه به دست فلان ناشر حرفه ای، چندین متن را با مقدمه مانندی در یکی دوصفحه به صورت نسخه برگردان یا به تعبیری رندی: قیچی برگردان نموده و از چسب و قیچی بهرۀ وافر جسته، حتی بی شرمی در این امور به جایی رسیده که اخیراً ناشری یکی از آثار میراث مکتوب را برای کسب مجوز به ادارۀ ممیزی ارشاد ارائه داده تا به نام خودش چاپ کند؛ شاید اگر مطلع نمی شدیم ، این کار را کرده بود، یا دم غنیمت شِمُر دیگری یکی دیگر از آثار این مرکز را( البته اول اسم هر دو کتاب کلمۀ آثار هست) برای برداشت رایگان روی سایت خود گذاشته و بعد نوشته به کوشش فلانی. این اوضاع بسیار نگران کننده است که هر کسی به خود حق می دهد، حق دیگری را ببلعد و گمان می برد که جان بدر خواهد برد، از این رو به نظر می رسد تنها با نوشتن و تذکر دادن و نقد کردن در نشریات و رسانه هاست که می توان از گسترش این زائدۀ بدخیم فرهنگی جلوگیری کرد. ان شاءالله.یادداشت دکتر اکبر ایرانیمدیرعامل موسسه میراث مکتوباردیبهشتماه ۱۳۹۲📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%94%97 گروه حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
پستهای تلگرام — مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب
ایران در آینۀ میراث مکتوب (۲۷) «همه عالم تن است و ایران دل نیست گوینده زین قیاس خجل» این بیت مشهور نظامی را نباید صرفاً یک تعبیر عاطفی و احساسبرانگیز درباره ایران دانست؛ پشت این تصویر، ریشههایی در اندیشههای تاریخی و جغرافیایی جهان باستان و دوران اسلامی نهفته است. در اندیشۀ بطلمیوسی، جهان را به هفت خط افقی به نام «اقلیم»ها و بر اساس موقعیت جغرافیایی تقسیم کرده بودند و ایران در میان این اقلیمها اقلیم میانه و چهارم جایگاهی ویژه داشت؛ جایگاهی که اعتدال جغرافیایی و شرایط اقلیمی آن را با رشد و شکوفایی فرهنگی پیوند میداد. این نگاه، در گذر قرنها، از متون جغرافیایی و تاریخی به اندیشه و زبان شاعران و بزرگان فرهنگ ایران راه یافت و تصویری ماندگار از ایران بهعنوان «دلِ جهان» پدید آورد.اکبر ایرانیبنیانگذار و مدیرعامل مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوبمرداد ۱۴۰۵📧 رایانامه:akbar.irany@gmail.com#میراث_مکتوب📚#حکیم_نظامی #تاریخ_ایران #نزهة_القلوب #مسالک_ممالک🌐 وبسایت مؤسسه:www.mirasmaktoob.com📲 کانال تلگرامی مؤسسه:t.me/mirasmaktoob
دویستوچهارمین نشست مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوببه مناسبت روز بزرگداشت حکیم ابوعلی سیناسخنرانان حضوری:• نصرالله پورجوادی• بابک خضرایی• منوچهر صدوقی سها• حمیدرضا نمازیسخنرانان غیرحضوری:• امیرحسین پورجوادی (آمریکا)• ابوالفضل حافظیان (ایران)• زبتاخان شینواری (پاکستان)• داریوش محمدپور (انگلیس)• نورعلی نورزاد (تاجیکستان)• عارف نوشاهی (پاکستان)• مخشولاف محمد سلام (تاجیکستان)دبیر نشست: محمد صدر🟢 حضور برای عموم آزاد است.🗓 زمان: دوشنبه ۲ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۶ تا ۱۸📍 مکان: تهران، خیابان انقلاب، بین خیابان دانشگاه و ابوریحان، شمارهٔ ۱۱۸۲ (ساختمان فروردین)، طبقهٔ دوم، واحد ۸، مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب📡 پخش زنده:🔹 aparat.com/mirasmaktoob🔹 b2n.ir/miraslive📞 شماره تماس: ۶۶۴۹۰۶۱۲🔗 فروشگاه: mirasmaktoob.xn--net-6p23b وبسایت: mirasmaktoob.com/#%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A…
✨ ناصر خسرو و مواضع کلامی ضد اسماعیلیهروایتی پژوهشی از تقابل اندیشههای کلامی و فلسفی در جهان اسلامپژوهش و نگارش: اطهر تجلی اردکانیاسماعیلیه چگونه میاندیشید و اندیشههای آن چه واکنشی در میان دیگر فرقههای کلامی برانگیخت؟ ناصر خسرو در این میان چه جایگاهی دارد و آثار او چگونه عرصهای برای بازتاب و تقابل این اندیشهها شده است؟در این پژوهش، دیدگاههای فرقههای مختلف و ناصر خسرو در موضوعاتی چون خداشناسی، جهانشناسی، رابطۀ انسان با خدا، جبر و اختیار، ایمان و کفر، پیامبری، امامت، مهدویت و معادشناسی بررسی و با یکدیگر مقایسه شدهاند. نویسنده همچنین با بهرهگیری از روشهای تحلیل محتوا، تحلیل معنا و نقد تطبیقی، تقابلهای فکری میان این جریانها را آشکار کرده است. این کتاب که بر اساس رسالۀ دکتری نویسنده فراهم آمده، تصویری از ناصر خسرو نه فقط بهعنوان شاعر، بلکه بهعنوان متفکری آشنا با مباحث کلامی و فلسفی و آثار اسماعیلی ارائه میدهد. 📩 برای تهیه کتاب، به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید@Mirasban_Bookکانال تلگرامی میراثبان:@Mirasban_Publicationاینستاگرام میراثبان:instagram.com/miras_ban
جهان دانش[ترجمه الكفاية فی علم الهيئة اثر مسعودی]شرفالدّين محمدبن مسعود مسعودیمقدمه، تحقیق و تصحيح: جليل اخوان زنجانیاین اثر ترجمهاى است از الكفاية فى علم الهيئة، كه مسعودى، رياضيدان و منجّم دوره خویش، به زبان عربى نگاشته بود و توسط خود وى در سال ۵۴۹ ﻫ . ق به فارسى برگردانده شده است. در اين كتاب به مباحثى چون: اثبات مركزيت زمين، اثبات كروى بودن زمين، پيوستگى اقيانوس اطلس و اقيانوس هند، و… پرداخته شده است. این اثر از نظر تکوین نثر فارسی علمی حائز اهمیت است. از دیگر آثار اوست: آثار علوى، شرحى بر خطبه غّراى ابن سينا در توحيد و …مشاهده و خرید کتاب📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%94%97 گروه حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
![مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب: جهان دانش[ترجمه الكفاية فی علم الهيئة اثر مسعودی]شرفالدّين محمدبن مسعود مسعودیمقدمه، تحقیق و تصحيح: جليل اخوان زنجانیا](https://cdn4.telesco.pe/file/jdTp7VCI7mqCRktzQUAuhbQxyaE3yOycu6vFDay1hnMzZ7wX-BG0RnxCL53UDYSOYi_f7Kefi7_qhsOEgwOYMXcRu4A-S69Jv0JCktxt2t0s0ffntue9IvY3RxHnxU79b9wGhondaEm54rgLmV8i82Z-ck3sSQOmonGCinzwCUI01L6iuIQ3CnwK8tPCR3yIHzFro3VABQe15vb8QSY0v3GaMId3YfHNdAZqtBaBOPhQqtP4-DSFDCcxBM4Be2fD53807iDwTkqMQ-TDttMiSsQl12UGz5soXeaGBGhNNTx80hbGN5hG2j3lBdRO8J_eLBrzkChnSm5QTMh6b-fDMg.jpg)
📺 سخنان دردمندانۀ پروفسور یوسف ثبوتی در آیین رونمایی از کتاب «سخن ثبوتی» و جشن ۹۴ سالگی زادروز ایشان▫️ این آیین ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ در مؤسسۀ فرهنگان زنجان برگزار شد.پروفسور یوسف ثبوتی در سخنان خود بر دو موضوع مهم و بههمپیوسته تأکید کرد:🔹 نخست؛ توجه به آدمهای معمولی جامعهاو بر ضرورت فراهمکردن زمینه برای رشد و بالندگی آدمهای معمولی و متوسط جامعه تأکید کرد و در جملهای تأملبرانگیز گفت:«آدم ترسو جسارت آفرینندگی ندارد.»🔹 دوم؛ نقد برخی سیاستهای کنترلی و آموزشیثبوتی از «کنترلهای شدید در اجتماع برای جلوگیری از امر خلاف» و نیز «ایجاد مدارس نخبگان و امثال آن» سخن گفت؛ اقداماتی که هر یک با هدفی مشخص شکل گرفتهاند، اما به باور او در عمل، نتیجهای عکس دادهاند.او همچنین با گلایه از اینکه از تجربههای دیگر جوامع درس نمیگیریم، به این مسائل پرداخت و در پایان تأکید کرد که اگر جامعهای شکوفا باشد، هر دو منظور مورد نظر محقق میشود.➕ به کانالهای «میراث مکتوب» بپیوندید:📱 تلگرام:t.me/mirasmaktoob%F0%9F%93%B1 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob📱 تلگرام میراثنگاشت ایرانی:t.me/Mirasmaktoob_Irani%F0%9F%94%97 حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net
📺 سخنان دردمندانۀ پروفسور یوسف ثبوتی در آیین رونمایی از کتاب «سخن ثبوتی» و جشن ۹۴ سالگی زادروز ایشان➕ به کانالهای «میراث مکتوب» بپیوندید:📱 تلگرام:t.me/mirasmaktoob%F0%9F%93%B1 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob📱 تلگرام میراثنگاشت ایرانی:t.me/Mirasmaktoob_Irani%F0%9F%94%97 حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net