❌❌❌نکات اساسی در کیسهای اجتماعی پناهندگیدر پروندههایی که منشأ خطر، اشخاص، خانواده، گروههای اجتماعی یا عوامل غیردولتی هستند، صرف وجود اختلاف، خشونت، تهدید یا شرایط دشوار اجتماعی برای اثبات نیاز به حمایت بینالمللی کافی نیست. آنچه اهمیت دارد، ماهیت و شدت خطر، وضعیت حمایت دولتی، امکان جابهجایی داخلی و احتمال مواجهه مجدد با خطر در صورت بازگشت است.📌 خطر باید از شدت و ماهیت قابلتوجهی برخوردار باشدهر آسیب یا فشاری در مفهوم حقوق پناهندگی «آزار» محسوب نمیشود. تهدید جدی علیه جان یا تمامیت جسمانی، شکنجه، خشونت شدید، سلب جدی آزادی و سایر تعرضات شدید به حقوق بنیادین میتوانند، با توجه به شرایط پرونده، در ارزیابی نیاز به حمایت مؤثر باشند.📌 وقتی عامل خطر غیردولتی است، مسئله حمایت دولت اهمیت اساسی پیدا میکنداگر تهدید از سوی خانواده، همسر، بستگان، اشخاص یا گروههای غیردولتی باشد، یکی از پرسشهای مهم این است که آیا مقامات کشور مبدأ قادر و مایل به ارائه حمایت مؤثر بودهاند یا خیر.بنابراین صرف گفتن «از شخصی میترسم» پایان استدلال نیست. نحوه عملکرد پلیس، دستگاه قضایی و سایر نهادهای مسئول، امکان دسترسی واقعی به حمایت و نتیجه تلاشهای شخص برای دریافت آن میتواند در ارزیابی پرونده اهمیت پیدا کند.📌 امکان جابهجایی داخلی باید بررسی شودیکی از مسائل مهم این است که آیا شخص میتواند در بخش دیگری از کشور مبدأ، بهطور ایمن و معقول زندگی کند یا خیر.اگر خطر صرفاً محدود به منطقهای مشخص باشد و متقاضی بتواند بدون مواجهه با همان خطر در بخش دیگری از کشور زندگی قابلقبولی داشته باشد، ممکن است این موضوع علیه ادعای نیاز به حمایت بینالمللی مطرح شود.در مقابل، صرف این ادعا که «میتوانستی به شهر دیگری بروی» نیز کافی نیست. دسترسی واقعی به منطقه امن، امکان استقرار و شرایط فردی متقاضی باید مورد ارزیابی قرار گیرد.📌 گذشته مهم است؛ اما پرسش اصلی، خطر هنگام بازگشت استوقایع گذشته میتوانند قرینه بسیار مهمی برای ارزیابی خطر باشند، اما صرف اینکه شخص زمانی در معرض تهدید یا خشونت بوده، لزوماً به این معنا نیست که خطر همچنان وجود دارد.باید بررسی شود که در زمان رسیدگی و در صورت بازگشت، احتمال واقعی مواجهه مجدد با خطر وجود دارد یا خیر.اگر شرایط بهطور اساسی و پایدار تغییر کرده و عامل خطر دیگر توان، انگیزه یا امکان آسیبرساندن نداشته باشد، ارزیابی پرونده میتواند متفاوت شود. در مقابل، پایان موقت یک تهدید الزاماً به معنای از بین رفتن خطر نیست.📌 درگیری با حکومت شرط پناهندگی نیستیکی از تصورات نادرست این است که هر متقاضی پناهندگی باید حتماً سابقه بازداشت سیاسی، پرونده امنیتی یا رویارویی مستقیم با حکومت داشته باشد.عامل آزار میتواند غیردولتی باشد. در چنین پروندهای، مسئله اصلی این است که خطر از چه کسی ناشی میشود، شدت آن چقدر است و آیا حمایت مؤثر و قابل دسترسی در کشور مبدأ وجود دارد یا خیر.گاهی اضافهکردن بازداشت، احضار، پرونده امنیتی یا فعالیت سیاسیِ غیرواقعی نهتنها کمکی به پرونده نمیکند، بلکه میتواند اعتبار کل اظهارات متقاضی را مخدوش کند.📌 ایجاد عمدی خطر با وقوع واقعی خطر یکسان نیستاگر شخص عمداً شرایطی را صرفاً با هدف ساختن مبنایی برای درخواست پناهندگی ایجاد کرده باشد، موضوع میتواند در ارزیابی اعتبار، انگیزه و وضعیت حقوقی پرونده اهمیت پیدا کند.با این حال، این مسئله باید با احتیاط بررسی شود؛ صرف اینکه رفتار یا تصمیم شخص در شکلگیری وضعیت مؤثر بوده، خودبهخود به معنای فقدان خطر واقعی نیست.📌 در پروندههای کممدرک، کیفیت اظهارات اهمیت بیشتری پیدا میکنددر بسیاری از پروندههای اجتماعی ممکن است بخش قابلتوجهی از وقایع در محیط خصوصی رخ داده باشد و اسناد رسمی محدودی وجود داشته باشد. فقدان مدرک کتبی، بهتنهایی به معنای غیرواقعی بودن ادعا نیست.اما هرچه مستندات مستقل کمتر باشد، ارزیابی انسجام روایت، جزئیات وقایع، ترتیب زمانی، سازگاری اظهارات و توضیح منطقی درباره رفتارها و تصمیمات متقاضی اهمیت بیشتری پیدا میکند.در چنین پروندههایی، یک روایت واقعی و منسجم بسیار ارزشمندتر از داستانی پیچیده است که برای «قویتر نشان دادن کیس» به آن وقایع غیرواقعی اضافه شده باشد.پناهندگی بر مبنای عنوان کیس پذیرفته نمیشود؛ آنچه تعیینکننده است، وضعیت واقعی شخص، ماهیت خطر و انطباق شرایط او با معیارهای حمایت بینالمللی است.(هادی)@Hadimoshavere@panahjoy