بازار سهام ریخته و دوباره پیامها شروع شده: «چیکار کنیم؟»راستش این سوال باید قبل از خرید سهم پرسیده…
انتشار: 2026/07/12 07:38 UTC
بازار سهام ریخته و دوباره پیامها شروع شده: «چیکار کنیم؟»راستش این سوال باید قبل از خرید سهم پرسیده میشد، نه بعد از ریزش. من بارها گفتم برای هر معامله و هر سرمایهگذاری از قبل برنامه داشته باشید. بدون برنامه، هر نوسان بازار تبدیل میشه به استرس و هر ریزش تبدیل میشه به «حالا چیکار کنم؟»خیلی وقتها احساس میکنم مخاطب بیشتر از اینکه دنبال تحلیل باشه، دنبال اطمینان خاطره. مردم فکر میکنن دنبال پیشبینی آینده هستن، در حالی که اغلب دنبال کاهش اضطراب خودشونن. تحقیقات اقتصاد رفتاری نشون میده، درد یک واحد ضرر تقریباً دو برابر لذت یک واحد سود احساس میشه (زیانگریزی یا Loss Aversion). برای همین وقتی سهم منفی میشه، مغز دنبال هر چیزی میگرده که این درد رو کمتر کنه. یکی از این راهها پیدا کردن کسیه که بگه: «نگران نباش، برمیگرده.»بعد از خرید هم خیلیها دیگه دنبال حقیقت نیستن؛ دنبال کسی هستن که تصمیم قبلیشون رو تأیید کنه (سوگیری تأیید یا Confirmation Bias). اگر تحلیلگری بگه «همه چیز عالیه»، طبیعتاً حرفش جذابتر از کسیه که بگه «ممکنه اشتباه کرده باشی.»از طرف دیگه، اگر خودم تصمیم بگیرم و اشتباه کنم، مسئولیتش با منه. ولی اگر یک تحلیلگر بگه «نگه دار»، از نظر روانی بخشی از مسئولیت رو به اون منتقل میکنم و اضطرابم کمتر میشه (سوگیری مرجع یا Authority Bias).برای همین من این کار رو نمیکنم. کار من امید فروختن نیست. ترجیح میدم به جای امید دادن، روی فرآیند تصمیمگیری و داشتن برنامه تأکید کنم. کار من اینه که یاد بدم چطور تصمیم بگیرید؛ چه بازار بالا بره، چه پایین بیاد. کسی که برای تصمیمش برنامه نداره، دیر یا زود اسیر تصمیم دیگران میشه.حالا شاید بگی: «قبول، اشتباه کردم. ولی با سهمی که الان دارم چیکار کنم؟» من قرار نیست به جای تو تصمیم بگیرم یا بگم «بفروش» یا «نگه دار». کمکی که من میتونم بکنم اینه که با هم دوباره سناریوی سهم رو بررسی کنیم، ارزشگذاریش کنیم، ریسکهاش رو بسنجیم و یک برنامه مشخص برای ادامه مسیر بنویسیم. شاید نتیجه اون برنامه نگه داشتن سهم باشه، شاید هم فروشش. مهم اینه که این بار تصمیم بر اساس تحلیل گرفته بشه، نه ترس، امید یا حرف دیگران. من قرار نیست آینده بازار رو برای تو حدس بزنم؛ من کمکت میکنم حتی وقتی آینده نامشخصه، درست تصمیم بگیری.➖➖➖➖➖➖➖➖@Reza_Ghanipur


